OPEC

Drijvende kracht achter olie-embargo tegen Nederland overleden

Olieminister Ahmed Zaki Yamani in 1976 Beeld AP
Olieminister Ahmed Zaki Yamani in 1976Beeld AP

De voormalige Saudi-Arabische minister van olie Ahmed Zaki Yamani is in Londen overleden.

Yamani was vanaf 1962 bijna een kwart eeuw minister en geldt als een van de drijvende krachten achter het olie-embargo tegen de VS en Nederland in 1973. Hij speelde in zijn functie een sleutelrol binnen de Opec (Organisatie van olie-exporterende landen) en haalde de olie van stal als wapen in de strijd tegen Israël, dat in oktober van dat jaar in oorlog was geraakt met Egypte en Syrië.

Hij plaatste daarmee de Opec en zijn land op de voorgrond van de internationale politiek en drong de invloed van aardoliemaatschappijen en de westerse mogendheden terug. Yamani regelde met Opec-bondgenoten uit de Arabische Golf en Iran scherpe prijsstijgingen van de olie en stopte de export naar “twee vijandelijke staten” helemaal, de VS en Nederland. Het leidde in ons land onder meer tot een autoloze zondag om brandstof te sparen.

Gegijzeld door de Jakhals

Yamani is 90 jaar oud geworden. Hij overleefde eerder een bloedige couppoging in Saudi-Arabië en een gijzeling van Opec-ministers. In maart 1975 leidde hij een delegatie uit Koeweit naar koning Faisal. Een lid van de Koeweitse delegatie was een neef van de koning, Faisal bin Musad, die de vorst doodschoot terwijl Yamani naast hem stond. De olieminister werd gezien als een sleutelfiguur bij deze moordaanslag, maar onderzoek wees uit dat hij er niets mee te maken had en dat de samenzweerders van plan waren geweest Yamani ook dood te schieten.

Aan het einde van dat jaar werd Yamani in Wenen op een ministersconferentie van de Opec samen met onder anderen tien collega’s gegijzeld door de Venezolaanse terrorist Ilich Ramírez Sánchez, berucht als Carlos de Jakhals. Die vloog samen met vijf medeplichtigen onder wie twee leden van de Duitse terreurgroep RAF (Rote Armee Faktion) en tientallen gijzelaars naar Noord-Afrika. Het plan was Yamani en diens Iraanse collega uiteindelijk in Bagdad te vermoorden, maar de terroristen lieten hun gijzelaars na twee dagen achter in het vliegtuig op de luchthaven van Algiers, onder druk van de Algerijnse regering.

Yamani is twee keer getrouwd geweest en laat acht kinderen na. Hij wordt in zijn geboorteplaats Mekka begraven.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden