SurinameVerkiezingen

Dossiervretende ‘sherrif’ Santokhi gaat aan kop in Suriname

Oppositieleider Chandrikapersad Santokhi van de VHP viert de zetelwinst in het partijcentrum. Beeld ANP

De onverwachte winnaar van de Surinaamse verkiezingen is oppositieleider Chandrikapersad Santokhi.

Aanvankelijk leek Chandrikapersad Santokhi (1959) bestemd om hoofdcommissaris van politie te worden. Hij groeide op als jongste van negen kinderen op het Surinaamse platteland en vertrok in de jaren zeventig naar Nederland om in Apeldoorn naar de politieacademie te gaan. Na zijn studie keerde hij terug naar Suriname en ging aan de slag bij de politie.

In 2000 viel hij op toen hij als politiecommissaris het onderzoek naar de Decembermoorden leidde. Toch werd hij niet gepromoveerd tot hoofdcommissaris, omdat er vanuit de creools gedomineerde partij NPS veel weerzin was tegen een Hindostaan op die positie – terwijl sinds het herstel van de democratie na de militaire dictatuur in 1987 de NPS en de Vooruitstrevende Hervomingspartij VHP trouwe partners in het Nieuw Front waren. De VHP haalde Santokhi in 2005 binnen als minister van justitie en politie tijdens de derde termijn van president Ronald Venetiaan.

Een compromisfiguur

Als minister voerde Santokhi de strijd tegen de drugsmaffia in Suriname flink op. Veel drugsbonzen werden opgepakt. Zo werd de beruchte Guyanese drugsbaron Roger Kahn, die banden had met Desi Bouterse, in Suriname gearresteerd en uitgeleverd aan Trinidad, die hem vervolgens uitleverde aan de Verenigde Staten. Ook zorgde Santokhi ervoor dat het aantal cocaïneverschepingen vanuit Suriname drastisch daalde. Bouterse gaf hem daarom honend de bijnaam ‘Sheriff’.

Santokhi beijverde zich als justitieminister verder voor de start van het 8 December-strafproces in 2007, met Bouterse als hoofdverdachte. “Santokhi was iemand die zijn dossiers kende. Hij was een heel sterke, technocratische minister”, zegt politiek analist Marten Schalkwijk. “Pas later is hij echt politicus geworden, toen hij in 2011 gekozen werd als partijvoorzitter van de VHP. Hij was overigens een compromisfiguur, want pas kort voor die verkiezingen kwam hij in beeld.”

Onder Santokhi heeft de VHP, die zich traditioneel vooral richtte op de Hindostaanse Surinamers, zich de afgelopen twee jaar opengesteld voor andere etniciteiten. Vanaf 2018 trok Santokhi geduldig met een meet-the-people-campagne landelijk van wijk naar wijk en ook naar de verre districten in het binnenland. 

Zo heeft hij met name niet alleen veel creolen en binnenlandbewoners, maar ook Javanen en Chinezen weten te overtuigen dat zijn VHP een nationale partij is, die een nationale visie voorstaat. Hij zette daarbij zijn woorden om in daden en plaatste bij deze verkiezingen veel niet-Hindostanen op verkiesbare plaatsen. Het heeft hem geen windeieren gelegd. Zijn partij haalde volgens de laatste tussenstand gisteravond 21 van de 51 parlementszetels.

Een cultuur van samenwerken

“Er heerst duidelijk een nieuwe wind met Santokhi”, zegt Jim Bousaid – een econoom en oud-bankier met Libanese wortels – die zelf onlangs ook tot de VHP is toegetreden. Mocht Santokhi inderdaad president worden, dan zal hij meer ruimte bieden aan intellectuelen, denkt Bousaid. “Het land wordt nu gedomineerd door politieke schreeuwers. De cultuur van samenwerken zal echt aanbreken.”

Toch beweren bepaalde tegenstanders dat Santokhi als president vooral creolen zal laten opsluiten. Schalkwijk weerspreekt dit. “Ik heb hem als een rechtvaardige minister leren kennen. Dat is door de NDP zwaar ingezet naar de eigen achterban en daarmee heeft de NDP zijn eigen multi-etnische façade verloren.”

Al bij de vorige verloren verkiezingen van 2015 beloofde Santokhi dat als hij aan de macht zou komen, iedereen die betrokken is geweest bij corruptie, vervolgd zou worden. “Ook regeringstoppers”, zei hij destijds. Dat heeft hij ook deze campagne meer dan eens benadrukt. Deze belofte inlossend zal hij onmogelijk Bouterse over het hoofd kunnen zien. Heel wat toppers van diens NDP zullen het ongetwijfeld Spaans benauwd hebben gekregen van de (voorlopige) verkiezingsuitslag.

Lees ook 

Bouterse staat op verlies: ‘Het volk van Suriname vraagt nieuw leiderschap’

Nog niet alle stemmen zijn geteld, maar de prognoses maken duidelijk dat de NDP-partij van president Desi Bouterse bij de Surinaamse parlementsverkiezingen afstevent op een flink verlies. Oppositiepartij VHP van Chandrikapersad Santokhi kan juist rekenen op een ruime overwinning.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden