ProfielJacinda Ardern

Doortastend en ontwapenend leidt premier Ardern Nieuw-Zeeland de coronacrisis uit

De Nieuw-Zeelandse premier Jacinda Ardern tijdens een recente persconferentie in een museum in de hoofdstad Wellington.Beeld Getty Images

Met een combinatie van een snelle, strikte lockdown, veel inlevingsvermogen en ontwapenende grappen over stinkluiers slaagt de Nieuw-Zeelandse premier Jacinda Ardern erin het virus uit te bannen.

Wie iets van het succes van Jacinda Ardern wil doorgronden, kan misschien het beste naar haar facebookpagina gaan. Dat is het favoriete podium van de Nieuw-Zeelandse premier, waarop ze in videochats uitleg geeft over de strijd tegen het coronavirus en waar ze vragen beantwoordt van burgers. En dit doet de moeder van een dochter van een jaar soms behoorlijk informeel.

Zo onderbreekt ze een recente videochat, die terug te zien is op haar facebookpagina, plotseling voor een korte virtuele toer door een kamer in de premierswoning. Nadat ze de rotanmeubelen en een wit wasrekje heeft laten zien, ploft ze neer in een andere stoel. “Dit is een veel betere hoek”, glimlacht ze. “Net zat ik nog pal naast de emmer met vieze luiers en ik moet eerlijk toegeven dat dat niet de meest frisse plek hier is.”

Hard en vroeg ingrijpen

De 39-jarige Ardern is de afgelopen jaren uitgegroeid tot een progressief baken van hoop, ‘de Anti-Trump’ volgens het blad Vogue, in een steeds rechts-nationalistischer wereld. En haar ster rijst nog verder nu de Labour-politica er in lijkt te slagen het coronavirus uit te bannen. Ardern maakte maandag bekend dat alle binnenlandse  coronabeperkingen in Nieuw-Zeeland vanaf dinsdag worden opgeheven, al blijven de grenzen voorlopig nog dicht voor niet-ingezetenen. “Onze strategie van hard en vroeg ingrijpen betaalt zich uit”, verklaarde de premier vorig week.

Jacinda Ardern groeide op in een klein plattelandsstadje als dochter van vrome mormonen en noemt zichzelf tegenwoordig agnost. Al op zeventienjarige leeftijd werd ze actief in de Labour-partij. Hoewel ze als jongere ooit in een fish and chips-zaak werkte, deed ze als volwassene nooit iets anders dan de politiek. Ze schopte het in 2017 tot premier omdat ze een ingewikkelde regeringscoalitie wist te vormen met de Groenen en de rechts-nationalistische partij New Zealand First.

Ardern trok wereldwijd veel media-aandacht toen ze in 2018 als tweede regeringsleider wereldwijd in functie een kind baarde – de eerste was de Pakistaanse Benazir Bhutto – en toen ze haar drie maanden oude dochter prompt meenam naar een vergadering van de Verenigde Naties.

Ze belandde vervolgens opnieuw in de internationale schijnwerpers na de aanslag vorig jaar op twee moskeeën in Christchurch. Gekleed in het zwart en met een islamitische hoofddoek om begaf Ardern zich onder leden van de vluchtelingen- en moslimgemeenschap en toonde diepe betrokkenheid. Toen de Amerikaanse president Donald Trump vroeg wat hij kon doen om te helpen, verzocht ze hem om ‘medeleven en liefde voor alle moslimgemeenschappen’.

Relatief afgelegen en dunbevolkt

Maar de grote test kwam, net als voor veel regeringsleiders elders, met de coronacrisis. Nieuw-Zeeland heeft hierbij als voordeel dat het relatief afgelegen ligt en dunbevolkt is, maar als belangrijk nadeel dat het relatief weinig intensive care-bedden heeft.

Arderns regering besloot ‘vroeg en hard’ in te grijpen. Zij begon al in februari, toen er in Nieuw-Zeeland nog geen besmettingen waren vastgesteld, alle reizigers uit China te weren. En zij kondigde op 25 maart, toen er nog maar 205 gevallen waren, een zeer strikte lockdown af.

Hierbij maakte Ardern slim gebruik van haar facebookfilmpjes om vanuit de premierswoning de vijf miljoen Nieuw-Zeelanders rechtstreeks aan te spreken. Ze had het geregeld over ‘ons team van vijf miljoen’, riep iedereen op om ‘in zijn eigen bubbel’ te blijven, en gunde kijkers af en toe ook een glimp van haar eigen omstandigheden. “Sorry voor mijn informele kleding”, zei ze bijvoorbeeld op de dag dat de lockdown begon, zittend voor de camera in een vaalgroene sweater. “Het kan soms een rommelige bedoening zijn om een dreumes naar bed te brengen. Mijn excuses daarvoor.”

Kritiek

Ze kreeg ook kritiek. Critici waarschuwden dat de strikte lockdown Nieuw-Zeeland in een diepe recessie zou storten, wat inmiddels inderdaad aan het gebeuren is, en dat het land na beëindiging van de maatregelen onvermijdelijk weer nieuwe uitbraken zou krijgen, waardoor het heen en weer zou gaan slingeren tussen lockdowns en vrijheid. Een groep wetenschappers begon een campagne voor een snellere en rigoureuzere versoepeling. “Je moet een vlo niet verpletteren met een sloophamer, waardoor het hele huis instort”, waarschuwde Simon Thornley, epidemioloog van de Universiteit van Auckland. “Dit is niet de ramp waar we voor vreesden.”

Toch lijkt vooralsnog bij velen de waardering te overheersen. En Arderns partij hoopt dat de premier, doorsurfend op de huidige gunstige peilingen, in verkiezingen in september een tweede termijn kan veroveren.

Volgens Labour-kopstuk en oud-premier Helen Clark, voor wie Ardern vroeger werkte, schuilt de verklaring voor Arderns succes vooral in haar communicatievaardigheden en empathisch vermogen. “Zij preekt niet tegen mensen, maar staat naast hen”, aldus Clark laatst tegen tijdschrift The Atlantic. “Dit is het soort crisis dat leiders kan maken of breken. Ardern komt hier goed uit.”

Lees ook:

Aardbeving in Nieuw-Zeeland, terwijl premier live op tv is

Het Noordereiland van Nieuw-Zeeland werd opgeschrikt door een aardbeving

Australië en Nieuw-Zeeland willen ‘coronavrije’ reiszone instellen

Om tot een gezamenlijke ‘coronavrije’ zone te komen, neemt de Nieuw-Zeelandse premier dinsdag voor het eerst in de geschiedenis deel aan een Australisch kabinetsoverleg.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden