Brussel

Doorbraak in migratie-overleg blijft uit

De Turkse president Erdogan en EU-raadsvoorzitter Michel in Brussel.Beeld EPA

De Turkse president Erdogan sprak in Brussel met EU-voorzitters Von der Leyen en Michel over de situatie aan de Grieks-Turkse grens. Maar dat leverde geen doorbraak op.

Eén dun glimlachje kon ervan af bij de Turkse president Recep Tayyip Erdogan, toen hij maandagavond in Brussel naast EU-raadsvoorzitter Charles Michel tegenover een bataljon persfotografen stond. Maar verder stonden alle gezichten strak en ernstig.

Erdogan, Michel en EU-commissievoorzitter Ursula von der Leyen voerden spoedoverleg over de crisis die anderhalve week geleden uitbrak toen Erdogan, na een dodelijk bombardement op zijn strijdkrachten in het Syrische district Idlib, vluchtelingen in Turkije aanmoedigde te vertrekken naar de ‘open’ grens met de EU. Sindsdien proberen duizenden migranten Griekenland te bereiken, maar dat land houdt de grens potdicht.

De geïmproviseerde top duurde een kleine twee uur en bracht, zoals verwacht, geen doorbraak. De enige concrete afspraak is dat EU-buitenlandcoördinator Josep Borrell en de Turkse minister van buitenlandse zaken Mevlüt Cavusoglu de komende dagen intensiever contact zullen hebben en elkaar proberen uit te leggen hoe zij de EU-Turkije-overeenkomst uit 2016 interpreteren.

In dat akkoord deed de EU allerlei toezeggingen aan Ankara, op voorwaarde dat Turkije de grens sloot en migranten uit Griekenland terugnam. Beide partijen beschuldigen elkaar ervan die afspraken te hebben geschonden.

“Wat zijn de feiten?”, zei Von der Leyen na afloop. “We moeten ophelderen hoe beide kanten aankijken tegen het verleden. Wat is al tot stand gebracht door het akkoord uit 2016 en wat ontbreekt nog?”

3,7 miljoen migranten

Het onderlinge vertrouwen tussen de EU en Turkije bereikte deze maand een nieuw dieptepunt. Europese leiders beschuldigen Turkije van chantage door de migranten als politieke pionnen te gebruiken. Ankara verwijt Griekenland op zijn beurt dezelfde migranten wreed te behandelen.

Von der Leyen had eerder op de dag al haar topprioriteit benoemd: het verlichten van de druk op de grens. Dat was een verkapte oproep aan Turkije om alle migranten in het grensgebied terug te nemen en te stoppen met de moedwillige misleiding dat de grens open zou zijn. Onduidelijk is hoe Erdogan op dat verzoek heeft gereageerd.

De Turkse president eist op zijn beurt – behalve meer solidariteit van de EU bij de opvang van de 3,7 miljoen in Turkije verblijvende migranten – nieuwe financiële steun. De 6 miljard euro die vier jaar geleden is beloofd, is nog lang niet volledig verstrekt. Maar de EU wil koste wat het kost de schijn vermijden dat ze simpelweg de portemonnee trekt en op die manier toegeeft aan het Turkse drukmiddel van de menselijke stoomwals aan de grens.

Von der Leyen kreeg vorige week veel kritiek vanwege haar dankbetuigingen aan Griekenland, dat in haar ogen als Europees ‘schild’ diende tegen een nieuwe aanwas van migranten. Maandag was ze strenger voor Athene, dat tot een asielaanvraag-stop van een maand heeft besloten. “We verwachten dat fundamentele rechten worden gerespecteerd en uitgevoerd, inclusief het recht op asiel”, aldus de Duitse commissievoorzitter.

Moederziel alleen

Duitsland heeft zich bereid getoond hulp­behoevende kinderen op te vangen die nu zonder ouders in overvolle kampen op de Griekse eilanden verblijven. De regeringspartijen CDU en SPD zijn het daarover eens geworden. Over aantallen is nog niets bekend. Eerst wordt bekeken welke ­andere EU-landen zich aansluiten bij een ‘coalition of the willing’. Tot nu toe zijn dat Finland, Frankrijk, Luxemburg en Portugal.

De Nederlandse regering heeft de afgelopen jaren nooit meegedaan aan dergelijke ad-hoc-migratie-initiatieven en zal dat nu waarschijnlijk ook niet doen. Wel hebben gemeenten, waaronder Leiden, vorige week ­laten weten kinderen uit de kampen te willen opvangen.

De regering-Merkel schiet Griekenland te hulp ‘gezien de moeilijke humanitaire situatie van 1000 tot 1500 kinderen’ die dringend medische hulp nodig hebben. Het gaat om ­onbegeleide kinderen jonger dan 14 jaar, vooral meisjes.

Lees ook:
Waarom Turkije boos is op de EU? Het land heeft zo zijn redenen

De EU voelt zich gechanteerd door Turkije. Dat land voelt zich na de vluchtelingendeal van 2016 in de steek gelaten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden