Internationale verhoudingenLatijns-Amerika

Dooi treedt in tussen Venezuela en Colombia: grens weer open, ‘paria’ Venezuela steeds minder geïsoleerd

Het verlaten consulaat van Venezuela in Bogota, de hoofdstad van Colombia. Onlangs besloten Venezuela en Colombia weer ambassadeurs uit te wisselen. Beeld ANP / EPA
Het verlaten consulaat van Venezuela in Bogota, de hoofdstad van Colombia. Onlangs besloten Venezuela en Colombia weer ambassadeurs uit te wisselen.Beeld ANP / EPA

De grenzen tussen Venezuela en Colombia gaan weer open voor vrachtverkeer en vluchten worden hervat. Venezuela treedt langzaam weer toe tot de internationale gemeenschap.

Seije Slager

In heel de wereld gold Venezuela de afgelopen jaren als een paria, maar met haast geen ander land waren de conflicten zo hoog opgelopen als met buurland Colombia. Dat nu uitgerekend tussen die twee landen de dooi intreedt, geeft aan dat Venezuela met kleine maar zekere stappen langzaam weer toetreedt tot de internationale gemeenschap.

De grenzen tussen de twee landen gaan aan het einde van deze maand weer open voor vrachtverkeer en vliegverbindingen tussen de twee hoofdsteden worden weer in ere hersteld. Onlangs besloten de twee landen ook weer ambassadeurs uit te wisselen.

De twee landen waren politiek gezien lange tijd tegenpolen. Colombia was altijd het rechtse bastion bij uitstek in Latijns-Amerika, terwijl Venezuela onder rechtse politici op dat continent juist als het ultieme schrikbeeld geldt van wat er allemaal mis kan gaan als je links aan de leiding laat.

Ideologische veren afschudden

Maar de tijden zijn veranderd. Colombia koos eerder dit jaar voor het eerst een linkse president, Gustavo Petro, die geen voorstander is van een harde lijn tegenover het buurland. Ondertussen lijkt de Venezolaanse president Nicolás Maduro, gedwongen door een instortende economie, ook flink wat ideologische veren af te schudden. De afgelopen jaren voerde hij al marktvriendelijke hervormingen door, en onlangs kwam uit hoofdstad Caracas het bericht dat sommige portretten van Hugo Chávez, de inspirator van de linkse revolutie in het land, vervangen zijn door commerciële billboards.

Niet dat de huidige dooi nu direct is ingegeven door oprechte politieke verwantschap. President Petro maakte duidelijk dat hij absoluut geen Venezolaanse oppositiefiguren zal uitleveren, hoe hard Maduro daar ook om vraagt. Zijn land blijft bovendien opvang bieden aan zo’n 2 miljoen Venezolanen die hun land ontvlucht zijn. Het is meer een kwestie van pragmatisme.

Want de internationale sancties die, onder aanvoering van de Verenigde Staten en Colombia, in 2019 werden ingesteld tegen Venezuela uit protest tegen de dubieuze wijze waarop Maduro zijn termijn verlengde, hebben duidelijk niet gewerkt. De man die de internationale gemeenschap als president probeerde te erkennen, Juan Guaidó, wist de machtsstrijd met Maduro niet te winnen. En dus wordt het zo langzamerhand tijd om te erkennen bij wie het feitelijke gezag in Venezuela nog altijd ligt: bij Nicolás Maduro.

Enorme oliereserves onder de grond

De Russische oorlog in Oekraïne zorgde er eerder al voor dat de Amerikanen weer voorzichtige ouvertures maken naar Venezuela, dat onder de grond over enorme nog niet gewonnen oliereserves beschikt.

Ook Maduro heeft redenen om pragmatisch te zijn. Hij was het, die al een paar jaar voor 2019 de grens met Colombia sloot voor vrachtverkeer, uit protest tegen wat schietincidenten. Op dat moment was de economie van Venezuela nog niet volledig ingestort en kon het land zich dat veroorloven. Inmiddels ligt het anders en zal Maduro zich afvragen of hij op dit moment veel steun kan verwachten van zijn traditionele bondgenoot Rusland. Daarnaast was het in de praktijk ondoenlijk om de ruim 2200 kilometer grens echt effectief te bewaken, en zorgde het verbod op vrachtverkeer ervoor dat allerlei bendes konden profiteren van de smokkel.

Het heropenen van de grens voor vrachtverkeer zal de officiële handel tussen de twee landen flink verhogen, al waarschuwen analisten dat er ook niet direct gouden bergen verwacht moeten worden. De industriële productie in Venezuela, een land waar aan alles gebrek is, ligt nog altijd behoorlijk op zijn gat.

Lees ook:

Onder druk wordt alles vloeibaar: Amerikanen weer om tafel met Maduro

Aartsvijanden Venezuela en Amerika komen voorzichtig nader tot elkaar. De Venezolaanse olievoorraden lijken daar iets mee te maken te hebben.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden