BrexitVisserij

Deze vissers dromen van nieuwe rijkdom na brexit

De vangst van een Engelse vissersboot op 10 augustus 2020. Beeld Getty Images
De vangst van een Engelse vissersboot op 10 augustus 2020.Beeld Getty Images

Visserij is in de brexit-onderhandelingen één van de grootste struikelblokken. De EU wil dat EU-vissers na brexit dezelfde toegang houden tot Britse wateren. Dat is voor de Britten onbespreekbaar. Hoewel het economisch nauwelijks iets voorstelt, is het voor zowel de EU als Groot-Brittannië politiek gezien een zeer heikel onderwerp. “Als Johnson op visserij toegeeft, voelen we ons verraden.”

“10 pond voor een kilo. 11.. 12..verkocht”, zegt de veilingmeester met een notitieblok in zijn handen. Om hem heen een groep vishandelaren die via een knikje duidelijk maken of ze meebieden. Samen passeren ze in de grote veilinghal stapvoets de vangst van de dag ervoor: kratten met schollen, tong, kabeljauw en kreeft.
Zo werkt de visveiling in Lowestoft al generaties lang, van vader op zoon.

Maar in de afgelopen decennia is de visindustrie hier steeds kleiner geworden. “Vroeger hadden we hier twee veilingen per dag. Stonden de kratten vis tot zover als je kon kijken”, zegt June Mummery, directeur van de veiling. “Het was onze trots, bijna het hele dorp leefde ervan. We hadden hier meer dan 150 vissersboten, nu nog maar 12. En dan vinden mensen het gek dat we hier massaal voor brexit hebben gestemd.”

‘We willen de Nederlanders geen toegang meer geven’

Het woord is gevallen. En net als in bijna alle vissersdorpen in Groot-Brittannië heeft ook hier een ruime meerderheid voor een vertrek uit de EU gekozen. “We willen weer zelf bepalen wie er in onze wateren komen vissen. We willen de Nederlanders geen toegang meer geven. Ze hebben de Noordzee leeggevist met hun pulsvissers en enorme vissersboten. Die tijd is voorbij”, zegt Mummery, die nog enkele maanden in het Europees Parlement heeft gezeten namens de Brexit-partij van Nigel Farage.

Die baan hield op in januari, toen de Britten de EU officieel verlieten. Nu leeft ze toe naar 1 januari, als het Verenigd Koninkrijk ook definitief de interne markt verlaat.

De wederzijdse afhankelijkheid op visserij is enorm. De meeste vis die de Britten vangen, is bedoeld voor de export. De Britse wateren zitten vol met haring en makreel, vis die in het Verenigd Koninkrijk amper wordt gegeten. In Nederland des te meer. 70 procent van de Britse visexport gaat naar de EU. Terwijl de vis die gebruikt voor de fish and chips juist grotendeels wordt geïmporteerd: de kabeljauw en schelvis komt voornamelijk uit andere EU-landen.

Even verderop treft Paul Lines voorbereidingen om weer de zee op te gaan. Hij stapelt lege kratten op het voordek, maakt zijn lijnen in orde en kletst wat met de andere vissers in de kleine haven. Veel stelt de vissersvloot niet meer voor. “Ik ben al 45 jaar visser en ik heb veel collega’s zien stoppen omdat het niet meer rendabel was. Ik droom echt dat het hier weer net zo levendig wordt als vroeger. Dat jongeren in de omgeving weer kansen krijgen om visser te worden.”

Weer baas te zijn

Daar is het ze hier om te doen. Door weer baas te zijn in eigen wateren en EU-vissers de toegang te ontzeggen, denkt de Britse visindustrie weer enorm op te bloeien. “We hebben geen zin meer om onze wateren te delen, dat hebben we lang genoeg gedaan. Wat van ons is, is straks weer echt van ons. De Noordzee is weer onze tuin, waar we zelf uit kunnen oogsten”, zegt Lines.

Al is het zeer de vraag of Lowestoft over enkele jaren weer zo'n bloeiende visindustrie zal hebben. Economisch stelt de visserij nauwelijks iets voor. De visindustrie is goed voor 0,1 procent van het Britse BBP. Daarnaast zijn er amper meer scheepswerven om vissersboten te bouwen en is de interesse onder jongeren om visser te worden sterk afgenomen. “We weten dat dit iets is voor de lange termijn, maar brexit geeft ons wel een unieke kans om het te proberen”, zegt Mummery.

En ze weet dat ondanks dat vis economisch amper invloed heeft, het politiek zeer gevoelig ligt. In de brexit-campagne hesen politici de vissers op het schild: zij werden gebruikt als hét symbool voor het terugkrijgen van de soevereiniteit. De boodschap dat het Verenigd Koninkrijk weer baas zal zijn in eigen wateren ging er in als koek bij veel brexit-stemmers. Premier Johnson kan het zich niet zo maar permitteren om de eisen van de vissers naast zich neer te leggen en alsnog EU-vissers gewoon toegang te verschaffen tot het Britse territorium, iets wat de EU eist.

‘Dan voelen we ons verraden’

Mummery: “Als Johnson toegeeft en onze eisen in de wind slaat, voelen we ons echt verraden. En dat zal hij merken bij de volgende verkiezingen.”

Maar als Johnson een akkoord wil, zal hij uiteindelijk moeten bewegen. Een compromis vereist water bij de wijn. Voorlopig zijn zowel de EU als de Britse regering daartoe nog niet bereid. Al is het haast niet voor te stellen dat iets wat economisch zo weinig voorstelt er voor zou zorgen dat de gesprekken alsnog uitdraaien op een no-dealbrexit.

Lees ook:

De vissers in Harwich waren ooit fel tegen pulsvisserij, maar nu kan het ze weinig meer schelen

Britse vissers stemden massaal vóór de brexit. Deels uit woede tegen de Nederlandse pulsvissers, zegt Trevor Armstrong uit Harwich. Maar nu de pulsvisserij door Brussel deels wordt verboden, staat hij niet te juichen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden