Reportage Hongkong

Demonstranten Hongkong marcheren voor hulp van de VS

Een demonstrant bedekt zijn gezicht terwijl hij van Chater Garden naar het consulaat van de VS loopt. Beeld AP

Veel inwoners van Hongkong zien steeds meer Chinese bemoeienis. Ze willen bescherming uit het Westen.

Wees voorzichtig, waarschuwde haar vader voor ze de deur van het ouderlijk huis achter zich dichttrok. Maar dat had hij tegen Bowie eigenlijk niet hoeven zeggen. De 28-jarige sociaal werkster is nou ook weer niet zo dapper dat ze op de barricades klimt.

In een nette witte bloes valt ze op in de overwegend zwart geklede massa. Bij de demonstratie van vandaag, dit keer in het hart van Hongkong, zijn de Verenigde Staten het thema. Een man verkleed als vrijheidsbeeld rolt op zijn skateboard voorbij, het Amerikaanse volkslied klinkt, en Bowie steekt haar vijf vingers op als ze meeschreeuwt: “Vijf eisen, geen één minder!” en “Bevrijd Hongkong!”

Van achter haar mondkapje zegt ze gedecideerd: “Iedereen heeft recht op vrijheid en democratie. De Amerikanen begrijpen dat, zij hebben, net als wij, die waarden centraal staan.” Ze bukt even als een grote Amerikaanse vlag over haar hoofd scheert.

Het Amerikaanse parlement stemt naar verwachting deze week over de uitbreiding van de zogeheten Hongkong Wet voor Mensenrechten en Democratie. Die maakt het onder meer mogelijk om vluchtende activisten uit Hongkong op te vangen. Veel inwoners van Hongkong merken in de stadstaat steeds meer Chinese bemoeienis en zien de Amerikaanse wet als een steun in de rug.

Het is niet voor het eerst dat de demonstranten hulp zoeken in het buitenland. Ze liepen met een petitie langs de consulaten van de G7-landen aan de vooravond van hun vergadering, protestleiders gingen op bezoek bij Amerikaanse en Duitse politici, en met een grote advertentie in een Duitse krant zochten de activisten de aandacht van bondskanselier Merkel, voor haar bezoek aan Peking afgelopen week.

De demonstranten zijn allesbehalve onder de indruk van de toezegging van Hongkongs leider Carrie Lam dat ze het voorstel voor de omstreden uitleveringswet zal intrekken. “Het was zo’n simpele eis”, zegt Bowie. “Maar de regering antwoordde niet. We willen respect en dat kan blijkbaar alleen in een echte democratie. Nu willen we algemeen kiesrecht, zodat we zelf iets aan het beleid van onze regering kunnen veranderen.”

Vijf jaar geleden was ze net afgestudeerd als sociaal werker. Ze demonstreerde toen ook al mee. Veel veranderde er niet in de ‘hopeloze jaren’ die volgden. Nu werkt ze in een bejaardentehuis in het armste district van de stad. Samen met haar ouders en broertje woont ze in een sociale-huurflat. Een eigen plek kan ze niet betalen. Haar vader steunt haar, hij begrijpt wat er gebeurt. Haar moeder is een traditionele huisvrouw – zonder mening.

Nogal abrupt kondigt de politie aan dat de demonstratie is afgelopen, iedereen moet binnen 45 minuten weg zijn. Het wordt gevaarlijk om nog langer hier te blijven. “Dat spijt me zo”, zegt ze. “Al die jonge mensen die naar het front gaan en met de politie vechten, en ik ga naar huis. Ik voel me er schuldig over.”

Toch zal ze tot het einde doorvechten, zegt ze. Want net als die jongeren aan het front, die geboren zijn ná de overdracht aan China, heeft Bowie geen Brits paspoort. “Er is geen backupplan, ik kan niet weg.”

Hongkong wet voor mensenrechten en democratie

“Nu meer dan een miljoen Hongkongers de straat op gaan, moet de VS een sterk signaal afgeven”, zei senator Marco Rubio vorige week. Hij dient de wet voor de tweede keer in, de eerste keer was er niet genoeg steun.

Zijn voorstel lijkt nobel, maar voor Hongkong is het een gevaarlijk spel. Rubio wil dat de Amerikanen jaarlijks controleren of Hongkong nog autonoom genoeg is om bepaalde handelsvoordelen te houden. Drukt Peking verder zijn stempel op de stadstaat, dan worden die voordelen ingetrokken. Hongkong verliest dan haar status aparte, als vrijhandelsstad aan de rand van China. Dat zou een flinke klap zijn voor de economie van Hongkong zelf, en van China.

De Amerikaanse wet maakt Hongkong onderdeel van de onderhandelingen in het handelsconflict. En dat terwijl de economie al flink te lijden heeft onder de protesten. Rijke inwoners sluizen hun geld weg en de toerismecijfers zijn in augustus gehalveerd ten opzichte van een jaar geleden.

Peking roept al weken dat buitenlanders het vuurtje van de onrust en ontevredenheid opstoken, nu zou Hongkong de Chinezen het bewijs op een gouden presenteerblaadje aanbieden.

Na afloop van de demonstratie gisteren liep het op verschillende plekken in de stad uit de hand. Woede richtte zich vooral tegen de politie, die bij eerdere protesten jongeren zo hard te lijf ging, dat die in het ziekenhuis belandden.

Na afloop van de demonstratie van zondag liep het op verschillende plekken in de stad uit de hand. Woede richt zich vooral tegen de politie, die bij eerdere protesten jongeren zo hard te lijf ging, dat ze in het ziekenhuis belanden. Er zouden zelfs doden zijn gevallen, maar bewijs voor die bewering ontbreekt nog.

Studentenleider en activist Joshua Wong werd opnieuw gearresteerd door de Chinese politie. 

Lees ook:

Hongkongse activist Joshua Wong zit weer vast

Activist Joshua Wong is zondag weer opgepakt in Hongkong. Dat laat hij in een verklaring weten. Hij was net teruggekomen uit Taiwan, toen hij op het vliegveld werd gearresteerd.

Huis van rebelse Hongkongse mediabaron bekogeld met brandbommen

Volgens mediatycoon Jimmy Lai zitten zogeheten triades, Hongkongse misdaadbendes, achter een aanval met molotovcocktails op zijn woning.

Achter het sportveld van Shenzhen oefent de Chinese militaire politie

Peking dreigt het leger naar Hongkong te sturen. De militaire politie oefent op een paar uur van de grens.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden