Column Bas den Hond

Democratische kandidaten genoeg, maar allemaal met een verleden

Hoeveel Democratische presidentskandidaten er mee mogen doen met het eerstvolgende tv-debat weten we: zeven. Maar of ze er ook zullen staan, is nog onzeker. Want op de universiteit waar het tv-debat wordt gehouden, Loyola in Los Angeles, wordt gestaakt door kantinemedewerkers. Geen van de kandidaten wil meewerken aan het breken van die staking door gewoon op te komen dagen, terwijl het werk wordt gedaan door personeel dat niet bij de actievoerende vakbond is aangesloten.

Als Democratisch politicus kun je het niet maken arbeiders de voet dwars te zetten in hun strijd tegen een werkgever. Maar een echte antikapitalist kun je ook niet zijn, tenzij je Bernie Sanders heet. Bedrijven, en door hun ondernemerschap rijk geworden Amerikanen, geven graag geld aan kandidaten, zodat er later, na een gewonnen verkiezing, deuren open gaan voor hun lobbyisten. Bijna elke Amerikaanse politicus heeft wel gewerkt in of voor grote bedrijven.

In de voorhoede van de race hebben twee kandidaten dat gegeven gezien als een kans om een tegenstander beentje te lichten: Pete Buttigieg en Elizabeth Warren. Buttigieg werkte na zijn studie en voordat hij de politiek in ging (hij is burgemeester van de stad South Bend in Indiana) een paar jaar voor adviesbureau McKinsey. En Warren was, voordat ze voor president Barack Obama een bureau voor consumentenbescherming opzette en daarna senator werd, hoogleraar recht. Ze is een specialist op het gebied van faillissementen, en vooral de betekenis van de Amerikaanse faillissementsregels voor gewone mensen. Maar die expertise, en het prestige van de universiteiten waar ze werkte, met name Harvard, verzilverde ze door adviezen te geven aan bedrijven.

Op zoek naar grote of kleine schandalen

Maandenlang speelde dat in de campagne nauwelijks een rol. Maar de voorverkiezingen naderen – begin februari gaat het los in Iowa – en Buttigieg en Warren lijken in dezelfde vijver met kiezers te vissen: Amerikanen met een hogere opleiding. En dus kwamen de plaagstootjes steeds vaker langs in interviews en campagne-toespraken.

Buttigieg liep met zijn McKinsey-tijd bepaald niet te koop. Hij kon er weinig over vertellen, verklaarde hij telkens, omdat hij bij McKinsey het standaard geheimhoudingscontract had moeten ondertekenen. Maar afgelopen week kreeg hij toestemming om zijn lijst met cliënten openbaar te maken en globaal te vertellen wat hij voor hen deed.

Dat gaf aanhangers van andere kandidaten weer de kans naar grote of kleine schandalen op zoek te gaan. Buttigieg had gewerkt voor zorgverzekeraar Blue Cross Blue Shield in de staat Michigan. In 2009 ontsloeg die duizend werknemers. Dankjewel, Pete Buttigieg? Dat ‘betwijfelt’ de kandidaat zelf, hij werkte alleen in 2007 voor de verzekeraar. Maar twijfel kan twee kanten op gaan. Volgens Adam Green van de linkse Democratische actiegroep Progressive Change Campaign Committee is het een punt waarop de Republikeinen hem zouden kunnen aanvallen als hij de Democratische kandidaat zou worden. “De tv-advertentie van Trump schrijft zichzelf.”

Net zo schadelijk zou het kunnen zijn dat Buttigieg een half jaar werkte voor de Canadese supermarktketen Loblaws. Hij bestudeerde voor hen hoe ze de prijzen van sommige producten konden verlagen. In die tijd, zo bleek later, was Loblaws ook bezig samen met andere bedrijven de prijs van brood kunstmatig hoog te houden, maar daar was Buttigieg niet bij betrokken, zo zegt hij. Volgens zijn woordvoerder had hij van het hele schandaal zelfs nu pas gehoord.

Met schrammen en blauwe plekken het debat in

Dat betekent niet dat hij er geen last van zou kunnen hebben. Net zoals het hem niet goed uitkomt dat McKinsey de afgelopen tijd negatief in het nieuws is. Het bedrijf adviseerde onder andere de immigratiepolitie, ICE, over het zo goedkoop mogelijk voeden van opgepakte buitenlanders zonder papieren.

Zoals Buttigieg moest toegeven aan de druk om meer over McKinsey te vertellen, zo moest Warren, na lang tegenstribbelen, vertellen aan wie ze allemaal adviezen had gegeven. Twee miljoen dollar haalde ze op met werk voor bedrijven die indertijd negatief in het nieuws waren. Voor Dow Chemical hielp ze bijvoorbeeld de financiële schade beperken van ziekmakende borstimplantaten.

Na die schermutselingen gaan de twee kandidaten allebei met wat meer schrammen en blauwe plekken naar het debat. Maar daar komen ze rivalen tegen met weer andere problemen: de leeftijden van ex-vicepresident Joe Biden en senator Bernie Sanders; de landelijke onbekendheid van senator Amy Klobuchar en ondernemer Andrew Yang, en de onwaarschijnlijke sollicitatie van miljardair Tom Steyer als redder van de gewone Amerikaan. De ideale uitdager van Donald Trump lijkt er niet tussen te zitten. Maar politici met ruime ervaring en totaal geen bagage, die bestaan nu eenmaal niet.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden