InterviewPoliticoloog Joseph Cheng

‘Democraten in Hongkong zijn beledigd, vernederd en woedend’

Pro-democratische parlementariërs van de oppositie in Hongkong leggen een verklaring af, nadat ze hun ontslagbrief hebben ingediend.Beeld EPA

De democratische oppositie is opgestapt uit het parlement van Hongkong. Wat zal het effect zijn op de stad die tot nu toe relatief vrij en democratisch was binnen China? De Hongkongse politicoloog en ervaren activist Joseph Cheng (71) legt uit.

Peking heeft woensdag vier parlementariërs uit Hongkong uit hun ambt gezet, wat betekent dat?

“De Chinese autoriteiten gebruiken alle wetten om de nationale veiligheid te verzekeren en de politieke onderdrukking in Hongkong te rechtvaardigen en te legitimeren. Omdat de veiligheid een nationaal belang is, zijn de Chinese acties in Hongkong volgens hen ook geen inmenging.

“Peking accepteert het model van ‘een land, twee systemen’ niet langer. Dat hebben ze al losgelaten na de grote botsingen vorig jaar (toen miljoenen Hongkongers demonstreerden voor democratie, red.) Vandaar ook de beslissing om een Nationale Veiligheidswet in te voeren.

“Maar in Hongkong controleerde de zittende macht het parlement al, dus er was op zich geen reden om deze vier volksvertegenwoordigers buitenspel te zetten. Niemand zag deze Chinese zet aankomen. Waarschijnlijk wil Peking zijn verontwaardiging laten zien omdat de democraten in het buitenland aandacht vragen. Bovendien voorkomen ze zo dat de democraten, die veel steun hebben onder de bevolking, straks een meerderheid proberen te krijgen in het parlement. (volgend jaar staan er verkiezingen gepland in Hongkong, red.)” 

Zijn de overige oppositieleden terecht opgestapt, of hadden ze een andere keuze kunnen maken?

“Er is geen keus. De pro-democratische beweging voelt zich beledigd en vernederd en zij beseft dat ze in het parlement weinig voor elkaar kan krijgen. Jammer genoeg is er geen echte leider in die beweging en geen podium waar ze nog van zich kunnen laten horen. Onder enorme druk snapt iedereen in Hongkong nu dat er weinig aan te doen is, het is hier net als in China zelf. Maar de woede is er nog. De pro-democratische beweging moet zich aanpassen aan de nieuwe situatie, net zoals dat gebeurde in Oost-Europa voor de val van de muur.”

Joseph ChengBeeld privéfoto

Wat kunnen we verder verwachten van de autoriteiten?

“Dit is allemaal deel van het nieuwe beleid voor Hongkong vanuit Peking. De Nationale Veiligheidswet hoort daarbij, de oppositie wordt niet meer getolereerd en Hongkong wordt behandeld als een onderdeel van de Parelrivier-delta, waarin Shenzen (een Chinese industriestad, red.) een prominente rol speelt.

“Door het uitsluiten van de parlementariërs en het opstappen van hun collega’s zijn er nu ook geen obstakels meer voor de goedkeuring van meer wetgeving die de vrijheid inperkt. Dat zal binnenkort gebeuren. Carrie Lam (de hoogste bestuurder in Hongkong, red.) zal ook wel lokale vertegenwoordigers uitsluiten en in de hand houden wie er volgend jaar in het Verkiezingscomité komen, dat in 2022 de nieuwe leider kiest. Er zullen ook nieuwe regels voor ambtenaren komen om de controle te vergroten.”

Wat kan de buitenwereld doen, met name het Verenigd Koninkrijk en de Europese Unie?

“Hongkong heeft internationale hulp nodig, in ieder geval aandacht in de media en morele ondersteuning. De mensen in Hongkong moeten zich koest houden vanwege de onderdrukking, maar zij zullen zich niet overgeven en geen legitimiteit verlenen aan Peking en de lokale regering. Sancties van westerse overheden tegen China en de bestuurders in Hongkong zouden heel bemoedigend zijn. Zelfs verklaringen helpen.”

Lees ook: 

Democraten verwijderd uit parlement Hongkong, collega’s stappen op

De democratie in Hongkong krijgt een nieuwe tegenslag.Vier parlementariërs zijn door Peking uit hun functie gezet, hun democratisch gezinde collega’s stappen uit protest op.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden