ReportageItaliaanse stranden

De zon gaat onder voor Italiaanse strandtenthouders: ‘Ik ben meer dan boos. Ze zetten ons op straat’

In Montalto Marina komt het seizoen op gang; alles wordt in orde gemaakt op het strand. Beeld Pauline Valkenet
In Montalto Marina komt het seizoen op gang; alles wordt in orde gemaakt op het strand.Beeld Pauline Valkenet

Italië moet zijn economie hervormen om in aanmerking te komen voor de miljarden van het EU-coronaherstelfonds. Maar de plannen zullen sommige sectoren hard raken.

Pauline Valkenet

De Italiaanse regering kan in vijf jaar tijd plusminus tweehonderd miljard euro aan leningen en subsidies uit het EU-coronaherstelfonds krijgen. In ruil daarvoor moet Italië’s economie vergroenen en het ouderwetse overheidsapparaat worden gedigitaliseerd. De hervormingen raken tegelijkertijd ook verschillende sectoren, waaronder die van de strandtenthouders. De regering gaat het vergunningensysteem openbreken, waardoor velen van hen vrezen voor het voortbestaan van hun onderneming, onder wie Francesco Brunori.

Toen hij vijfentwintig jaar geleden zijn kantoorbaan zat was, kocht Brunori de vergunning van een strandtent in Montalto Marina, een klein badplaatsje net onder Toscane. De tent was gedateerd. Brunori stopte al zijn geld en energie in de bouw van wat nu de frisse houten Il Cambusiero is. Zijn zaak is wat in Italië een stabilimento balneare heet: een strandtent met een bar en vaak ook een visrestaurant plus rijen zonnebedden die de gasten per dag huren. In de zomerse weekenden liggen alle driehonderdvijftig groen-witte zonnebedden van Brunori vol chillende Italianen. Il Cambusiero, waarin ook zoon, dochter en echtgenote werken, loopt goed en de kwieke zeventiger ziet er in zijn kaki bermuda en opengeknoopte bloesje relaxed uit.

‘Meer dan boos’

Maar Brunori kookt van binnen, zegt hij. Want om de concurrentie in zijn sector te vergroten, breekt de regering van Mario Draghi het vergunningensysteem open waardoor de ondernemer de zijne – die zijn zoon over een tijdje zou gaan overnemen – zou kunnen verliezen. Brunori: “Ik ben meer dan boos. Ze zetten ons op straat.”

Het parlement in Rome keurt de verandering van het vergunningensysteem vandaag goed. De wet is onderdeel van een pakket maatregelen die op meerdere vlakken de concurrentie moeten stimuleren. Brunori heeft zijn vergunning automatisch iedere zes jaar bij de gemeente kunnen verlengen; andere ondernemers kwamen er niet tussen. Dat gaat de nieuwe wet veranderen: per 1 januari 2024 wordt die automatische verlenging afgeschaft. Gemeenten moeten overgaan op een open toekenningsprocedure. Buitenstaanders, onder wie ondernemers uit andere EU-landen, moeten ook een kans maken. De details van de nieuwe procedure en de financiële vergoeding voor de huidige houders indien die hun vergunning kwijtraken, worden nog uitgewerkt.

rancesco Brunori voor zijn strandbedden. Beeld Pauline Valkenet
rancesco Brunori voor zijn strandbedden.Beeld Pauline Valkenet

Mijlpaal

Dat dit systeem op de schop gaat, kan echt een Italiaanse mijlpaal worden genoemd. Al in 2006 kwam de toenmalige eurocommissaris Frits Bolkestein met een dienstenrichtlijn die onder meer aanbeval om gesloten sectoren als die van de Italiaanse stabilimenti te openen. Want meer concurrentie zou voor betere dienstverlening en lagere prijzen zorgen. Rome beloofde de Bolkestein-richtlijn in een wet te gieten. Maar dat is vervolgens nooit gebeurd; de nieuwe wet werd steeds uitgesteld. Met in ruim tienduizend vergunningen is de groep strandtenthouders relatief klein, maar ze hebben de rechtse partijen altijd ferm achter zich gehad. In 2018 besloot de regering van de rechts-nationalistische Lega en de Vijfsterrenbeweging dat het huidige vergunningensysteem tot 2033 in stand zou blijven.

Dat is waarom Francesco Brunori vier jaar geleden een lening van driehonderdvijftig duizend euro durfde af te sluiten. Daarmee heeft hij het bargedeelte en de badhokjes helemaal vernieuwd. “Ik had berekend dat als er geen gekke dingen zouden gebeuren we die lening vóór 2033 zouden kunnen aflossen.”

Maar gekke dingen gebeurden er wel: in 2020 legde het coronavirus de Italiaanse economie goeddeels stil. Vorig jaar werd oud-bankier Mario Draghi premier, om de besteding van tweehonderd miljard euro die Italië uit het EU-coronaherstelfonds kan krijgen in goede banen te leiden. Zijn brede coalitieregering moet ook een aantal hervormingen in gang zetten, waaronder het meer concurrerend maken van allerlei sectoren en procedures.

‘Zadel ik mijn kinderen met een grote schuld op?’

Het gevolg is dat Francesco Brunori en zijn gezin nu niet meer weten hoe hun toekomst eruitziet. “Als ik de vergunning in 2024 niet opnieuw krijg, hoe los ik dan mijn lening af? Zadel ik mijn kinderen met een grote schuld op?”

Hij zegt zwaar teleurgesteld in de Lega en de liberale partij Forza Italia te zijn. Terwijl hij wat zand van de vloer van de ruime bar wegveegt, verzucht hij ontmoedigd: “Die partijen trekken nu met smoezen hun handen van ons af. Ze zeggen dat de tijden te turbulent zijn om uit de regering te stappen vanwege deze kwestie. Maar wat moeten wij nu? Veel van mijn collega’s hebben net als ik jarenlang in de zaak geïnvesteerd. Onze gezinnen leven ervan. Ik voel me zo machteloos.”

De ondernemer gelooft niet dat er ook maar íets goeds van de opening van de sector zal komen. “Ik denk dat de maffia en grote commerciële partijen uit het buitenland familiebedrijfjes als het onze uit de markt gaan drukken. Want op de zonnige Italiaanse stranden valt geld te verdienen. En tegen de georganiseerde misdaad en de Amazons van deze wereld kan ik niet op.”

Andere hervormingen

Rome moet ook een aantal andere hervormingen doorvoeren om de zwakke economie moderner en dynamischer maken. Zo werkt de regering-Draghi aan het versimpelen van het superingewikkelde belastingstelsel en aan een efficiënter justitieel apparaat dat sneller werkt. En er moet dus meer ruimte voor concurrentie komen. De nieuwe concurrentiewet pakt niet alleen de strandtentvergunningen aan, maar onder andere ook de onduidelijke telefooncontracten, de ondoorzichtige procedures rondom de benoemingen van ziekenhuisdirecteuren en de aanbestedingsprocedures van gemeenten.

Lees ook:

Draghi wil met EU-coronageld Italië een nieuw gezicht geven: modern, welvarend en productief

Het lot van ons land hangt ervan af, zegt de Italiaanse premier Draghi over de miljarden uit het EU-herstelfonds. Het parlement steunt zijn bestedingsplan.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden