Vijf vragen over Natuurgenezer Klaus R.

De zaak die de alternatieve geneeskunde een fikse klap gaf

Rechtbanktekening van de Duitse alternatieve genezer Klaus R., die zich maandag moest verantwoorden voor de dood van drie patiënten. Beeld ANP

Natuurgenezer Klaus R. krijgt een voorwaardelijke celstraf. Vijf vragen over de zaak die de alternatieve geneeskunde een fikse klap gaf. 

Snikkend stond natuurgenezer Klaus R. maandagmiddag tegenover de rechter. “Ik zou willen dat ik het weer goed kon maken, maar dat gaat niet”, zei hij. De Duitse rechter legde hem een voorwaardelijke straf van twee jaar op. De gedrongen genezer met zijn lichte ogen zei dat het hem speet dat drie van zijn patiënten overleden tijdens zijn behandeling. “Ik vind het heel erg.”

Waarvoor stond Klaus R. terecht?

Jarenlang zochten tientallen Nederlandse kankerpatiënten hun heil in de kliniek van R. in het Duitse Bracht, een chic gebouw met hoge ramen en beige kozijnen. Tot de Duitse justitie in 2016 waarschuwde voor deze man, die tumoren bestreed met het middel 3-broompyruvaat. Drie patiënten, onder wie twee Nederlanders en één Vlaming, overleden onder verdachte omstandigheden.

Zij hadden een te hoge dosis van het broompyruvaat gekregen, aldus justitie, waarschijnlijk omdat R. zijn weegschaal slordig gebruikte. 3-BP, zoals het middel afgekort heet, is een glucoseblokker. R. meende kankercellen te vernietigen door ze hun brandstof (glucose) te ontzeggen. Op zijn site prees hij het middel aan als ‘effectiever dan de huidige chemotherapeutica’.

De natuurgenezer zou geweten hebben hoe gevaarlijk de stof was en dat overdosering leidt tot ernstige bijwerkingen, volgens de rechter. Zelf zei hij dat hij misschien een verkeerde levering 3-BP had gekregen, in plaats van bruine flessen uit Californië had hij zwarte flessen ontvangen. Hij vindt dat hij goed gehandeld heeft. “Ik wilde alleen maar mensen helpen”, zei hij eerder tegen het AD.

De drie mensen die overleden, waren niet de enigen die 3-BP kregen van R. De Duitse justitie onderzocht daarom ook nog het lot van zo’n zeventig andere patiënten, maar vond niet genoeg aanwijzingen om R. ook voor hun dood te vervolgen. Veel van deze patiënten waren al uitbehandeld en hoopten op een laatste wonder in Bracht.

Aquarel van natuurgenezer Klaus R. Beeld ANP

Hoe kwamen zo veel Nederlanders bij R. terecht?

Een geduldige, oprechte man. Zo omschreef Klaas Tulp zijn behandelaar Klaus R., de natuurgenezer van Bracht in een interview met Trouw in 2016. Hij was één van de vele Nederlanders die zijn toevlucht zocht bij de natuurgenezer die vlak over de grens woonde. Ook hij kreeg 3-BP, maar bij hem ging het goed – hoewel hij er niet door genas.

De natuurgenezer voorzag in een behoefte die onder een kleine groep patiënten bestond: nadat zij uitbehandeld waren verklaard, wilden ze niet opgeven en gingen zelf op zoek naar nieuwe behandelingen. Zij vonden R. via internet. Dat past in de trend van de mondige patiënt die zelf regie voert over zijn medische traject en via internet speurt naar wat mogelijk is.

Daarbij had de kliniek in Bracht Nederlandse wortels. De praktijk begon op de zolder van een koffietent in Venlo en verhuisde pas in 2014 naar het buitenland. Daar werd R. aangesteld, maar het boterde niet tussen de natuurdokter en de Nederlandse initiatiefnemers. Een jaar later braken zij met Klaus R.

Wat zijn Heilpraktiker?

In Duitsland vind je ze bijna in iedere plaats: heelmeesters. In het land waar de homeopathie is uitgevonden, is het even normaal om een Heilpraktiker te bezoeken als een huisarts. De natuurgeneeskunde is er booming. Dat heeft deels te maken met het feit in weinig westerse landen patiënten zo ontevreden zijn over de zorg als in Duitsland. Jaarlijks wordt er 9 miljard euro verdiend in deze zorgmarkt.

In Duitsland mogen alternatieve genezers veel meer dan in Nederland. Zo is het middel dat R. gebruikte hier, in tegenstelling tot het buurland, verboden. De Heilpraktikergesetz, de wet voor alternatieve genezers die in 2016 gold, dateerde daarbij van voor de Tweede Wereldoorlog en bevatte summiere eisen aan natuurgenezers. Bijvoorbeeld dat ze ouder dan 25 waren en een middelbareschooldiploma hadden. Ook moesten gemeenten hun vertrouwen uitspreken in zo’n arts als die een praktijk in het dorp begon.

Wat heeft deze zaak voor invloed gehad?

Hoewel de zaak R. niet zorgde voor enorme ophef in Duitsland, kwam er toch een debat los over alternatieve behandelingen. Het zorgde ervoor dat de Duitse regering nu strengere eisen stelt aan natuurgenezers en toch enkele regels toe heeft gevoegd aan de vooroorlogse wetgeving. Niet alleen de behandelaren zelf, maar ook hun methoden worden onderworpen aan extra voorwaarden. Om zich Heilpraktiker te mogen noemen, moeten natuurgenezers aan striktere opleidingseisen voldoen. Ook mogen ze niet meer allerlei medische handelingen zomaar uitvoeren, zoals het inbrengen van infusen.

Hoe gaat het verder met R.?

Sinds de fatale dag op 27 juli 2016 is zijn vrouw van hem gescheiden en wil zijn zoon niets meer met hem te maken hebben. R. werkt nu als zelfstandig verpleger met verstandelijk beperkten moet het naar eigen zeggen doen met een bruto inkomen van 1100 euro per maand, liet hij aan de rechtbank weten, nog geen één tiende van het geld dat hij eerder per behandeling kreeg.

Lees ook:
Nederlandse patiënt: R. injecteerde mij met bloed van lam

Nadat de gebruikelijke methode niet aansloeg, stelde de Duitse natuurgenezer Klaus R. voor om nog driemaal een injectie met bloed uit de navelstreng van een lam uit te proberen bij Klaas Tulp (66) uit Drachten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden