AnalyseOorlogsvoering

De winter komt eraan, hoe bereiden de legers in Oekraïne zich voor?

Het Oekraïense leger probeert zoveel mogelijk terrein te winnen voordat de winter een opmars zal bemoeilijken.  Beeld AFP
Het Oekraïense leger probeert zoveel mogelijk terrein te winnen voordat de winter een opmars zal bemoeilijken.Beeld AFP

De winter zal het vechten moeilijk maken in Oekraïne. Hoe bereiden de legers zich voor op de effecten van herfstmodder en winterkou?

Freek Dijkstra

‘Raspoetitsa’ is de Russische naam voor het modderseizoen, waarin de velden en paden op het platteland veranderen in een vlakte van slecht begaanbare bruine drek. Die modder beschermde Rusland in het verleden tegen de oorlogsmachines van Napoleon en Hitler, maar het is de vraag of Poetin ook zo enthousiast is over de raspoetitsa. De strijdende partijen verkeren nu niet alleen in een strijd met elkaar, maar ook in een race tegen de klok: wie staat er straks het beste voor als de tijd van modder en winterkou aanbreekt?

De laatste weken boekten de Oekraïners grote successen in het noorden en zuiden van het land. Ook de afgelopen dagen veroverde het Oekraïense leger weer dorpen aan de oevers van de Dnjepr, waar de Russen inmiddels zo’n twintig kilometer zijn teruggedrongen tot het dorpje Mylove. De Britse veiligheidsdiensten verwachten dat de Oekraïners proberen door te stoten tot Nova Kachovka. Daar bevindt zich een van de laatste bruggen die de Russen kunnen gebruiken om hun troepen in Cherson te bevoorraden, de rest van de bruggen is grotendeels verwoest door de Oekraïners.

Spaak in het wiel

Dat Oekraïne inzet op een snelle opmars is deels ingegeven door de naderende winter, zegt voormalig generaal Mart de Kruif. “De Oekraïners willen in korte tijd snel terrein winnen om sterke verdedigingslinies te hebben als de winter aanbreekt. De winter steekt namelijk een spaak in het wiel van het leger: het materieel moet extra onderhouden worden, je troepen zijn minder mobiel. De winteromstandigheden zijn vooral in het voordeel van de verdedigende partij. Aanvallen wordt namelijk lastiger doordat het leger tijdens het modderseizoen meer aangewezen zal zijn op grote verharde wegen, waar de tanks niet vastlopen in de modder.”

Dat was ook te zien in het begin van de oorlog, toen grote Russische konvooien kwetsbaar waren omdat ze gedwongen waren in een grote colonne over één weg te rijden; een aantrekkelijk doelwit voor raketaanvallen. Dit maakt aanvallende manoeuvres riskant, maar niet onmogelijk. “Met lichtere eenheden kan je nog steeds over onverhard terrein bewegen, denk aan infanterie of speciale kleine voertuigen. Maar feit is dat je als aanvaller meer beperkt bent in je handelen.”

Eigen slaapzak meenemen

De winterkou legt extra druk op de logistieke kant van oorlogvoering. Militairen moeten namelijk goed bevoorraad en gekleed zijn om de kou te trotseren. Moskou lijkt dit devies in de wind te slaan. Op internet verschijnen steeds meer beelden van de erbarmelijke omstandigheden waar Ruslands pas gemobiliseerde reservisten in verkeren.

In een video, die naar verluidt uit een Russische kazerne komt, wordt een groep Russische mannen toegesproken door een officier die hen vertelt dat ze zelf een slaapzak en matje moeten meenemen. In plaats van sokken krijgen de militairen lappen stof om hun voeten in te wikkelen. En ze moeten hun moeders en echtgenotes vragen om tampons, die ze als medisch materiaal moeten inzetten bij schotwonden.

Ook kwestie van moreel

Hoewel deze beelden de indruk wekken van een totaal onklaar leger, stelt De Kruif dat je soortgelijke beelden waarschijnlijk ook aan Oekraïense zijde kunt maken, die zich eveneens met beperkte middelen winterklaar maken. Het belangrijkste bij de kou is echter hoe die tussen de oren landt, aldus De Kruif.

“Als het moreel van soldaten al slecht is, gaan ze zich door de kou alleen maar zieliger voelen. Gemotiveerde soldaten hebben daar minder last van. Wat dat betreft gaan de Russen de grootste klap vangen. Poetin zal van de winterpauze voornamelijk gebruik moeten maken om het moreel op te krikken, anders gaat hij daarop flinke verliezen lijden.”

Lees ook:

Voor de inwoners van Charkov is de hamvraag: kan de verwarming op tijd aan?

Nu het weer guurder wordt, proberen mensen in Saltovka, een zwaar gebombardeerde wijk van Charkov, hun flats en stadsverwarming te repareren. ‘De naderende winter jaagt me angst aan.’

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden