Lockdown

De wereld zit op slot en blijft dat nog wel even

In de Pakistaanse stad Karachi deelt een medewerker van een hulporganisatie voedsel uit aan mensen die op gemarkeerde plekken staan, om zo voldoende afstand te bewaren. Beeld AFP

Drie maanden na het uitbreken van het coronavirus in China is de wereld tot stilstand gekomen. Mensen trekken zich steeds verder terug op hun eigen terrein. Voor zover dat lukt kijken ze binnen, vanuit huis, door ramen naar ontsmette straten in een potdicht land. Niemand weet hoelang nog.

Om te kunnen zien hoe snel ons wereldbeeld veranderd is, is het goed om te weten hoe het in Zweden gaat. Dat land telt 77 coronadoden, maar er is geen lockdown. Het land houdt café ’s, restaurants, basisscholen en kinderdagverblijven open. Er zijn nog concerten en theatervoorstellingen. Bij de tien grootste skigebieden staan lange rijen voor de liften, omdat het de enige plek is in Europa waar je nog op de lange latten kan staan. Ook zijn er nog altijd après-skifeestjes. Geen probleem, zolang ze de vijfhonderd man niet te boven gaan. Afgelopen weekeinde waren alle drieduizend hotelkamers in het skidorp Are bezet.

Het is nogal een contrast met het naastgelegen Noorwegen, waar de mensen met hun kinderen binnenshuis moeten blijven, waar al weken geen buitenlander meer in komt en waar iedereen die in het buitenland geweest is twee weken in quarantaine moet.

De situatie in Noorwegen is nu gangbaar, die in Zweden niet.

Enorm ingrijpende maatregelen zijn snel tot het nieuwe normaal gaan horen. In Frankrijk houden drones in de gaten of burgers binnenshuis blijven en kunnen diezelfde burgers alleen hun huis verlaten met een speciaal formulier op zak.

Beeld Sander Soewargana

Torenhoge boetes

In Spanje krijgen burgers torenhoge boetes als ze even met de buurman kletsen. Europese landen mogen van de EU hun grenzen sluiten, graag zelfs. De Europese bond van vrachtvervoerders klaagt niet over files, maar meldt droogjes op zijn website waar die op dit moment het langst zijn. Wie het weten wil: voor de grens tussen Bulgarije en Turkije, bij checkpoint Kapitan Andreevo stond er eerder deze week één van 45 kilometer, waarin de gemiddelde vertraging 72 uur bedroeg. Ook is de grens tussen Oostenrijk en Hongarije een knelpunt, waar 10 kilometer file staat.

Mannen en vrouwen in gele beschermingspakken spuiten de straten van Cannes, Nice en Monaco schoon met bleekmiddel, geen milieu-activist die er iets van zegt. In datzelfde Cannes geldt, net als in honderden andere Franse gemeenten, een avondklok: tussen 22 uur en 5 uur ’s ochtends mag niemand de straat op. Supermarkten adviseren hun klanten om groenten te wassen in chloorwater, omdat er misschien andere klanten aan hebben gezeten.

In Spanje werden tot nog toe 926 mensen gearresteerd omdat ze zonder toestemming buitenshuis waren. Eén man, op Tenerife, kreeg vier maanden cel.

Een derde van de wereldbevolking zit thuis

Vooral afgelopen week ging het hard: het ene na het andere land kondigde een lockdown aan. Geen school meer, geen winkels, geen werk: thuisblijven is het devies. Sinds afgelopen woensdag maakt zeker een derde van de wereldbevolking verplicht pas op de plaats. Dat is al behoorlijk ongemakkelijk in een westers land als Frankrijk, waar verreweg de meeste mensen een huis hebben om zich in terug te trekken, maar de opdracht is een stuk ingewikkelder voor mensen in India, Pakistan of Rwanda. Grote gezinnen, gammele onderkomens, wegvallende inkomsten. In grote delen van de wereld komt nog altijd geen stromend water uit de kraan, laat staan dat iemand een pakje desinfecterende doekjes in zijn handtas heeft zitten.

In Pakistan klagen de dagloners over compleet opgedroogde inkomsten. Nog altijd wachten ze trouw op de plekken waar normaal gesproken vanzelf iemand ze om een klus kwam vragen, maar nu zijn ze de enigen. De straten zijn leeg sinds alleen nog maar de supermarkten en de apotheken open zijn.

Of neem een land als Colombia, dat afgelopen woensdag in lockdown ging. Actiegroepen hadden hun waarschuwing dat huisarrest wel eens zou kunnen leiden tot nog meer moorden nog niet uitgesproken of de eerste drie vrouwen werden al doodgeschoten. In de kustplaats Cartagena probeerde Loli luz Madero Guerrero nog snel voor het niet meer zou kunnen wat spullen uit het huis van haar gewelddadige ex te halen. Ter bescherming had ze haar moeder en haar zus meegenomen. Dat was onvoldoende: de ex schoot alle drie de vrouwen dood. Het gebeurde even nadat op dezelfde dag in hetzelfde land vrouwenrechtenactiviste Carlota Isabel Salinas was doodgeschoten.

Waar grote delen van de wereld afgelopen week tot een lockdown besloten, doet China juist een poging zich ervan te bevrijden. De elf miljoen inwoners van Wuhan waren op 23 maart precies twee maanden van contact met de buitenwereld verstoken. Nu mogen ze voorzichtig weer wat stappen zetten, maar de vrees voor een tweede besmettingsgolf is immens. De eerste tekenen van een tweede golf zijn er al – op een nieuwe, binnenlandse besmetting werd met ontzetting gereageerd.

Ook in Europa rijst soms alweer de vraag wanneer het moment komt waarop iedereen weer naar buiten mag. In Denemarken dringt het parlement er bij premier Mette Frederiksen op aan dat zij vertelt hoe en wanneer het land straks verder zal gaan.  “Alleen het idee dat er een einde aan komt, maakt dat de bevolking de maatregelen kan blijven steunen”, zegt de oppositie. Het antwoord is nog niet gegeven, maar dikke kans dat Frederiksen zegt dat het daarvoor nog te vroeg is.

Lees ook:

‘Zonder steun rijke landen wordt coronacrisis een ramp in Afrika’

Humanitaire hulp aan Afrika wordt door de coronacrisis bitter noodzakelijk, waarschuwt Laurent Bossard van de Oeso. ‘Een land als Mali heeft één beademingsapparaat voor heel het land.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden