Senaatscommissie

De weg van Ketanji Brown Jackson naar het hooggerechtshof gaat niet over rozen – en dat is een understatement

Ketanji Brown Jackson, kandidaat voor een plek in het Amerikaanse Hooggerechtshof. Beeld Reuters
Ketanji Brown Jackson, kandidaat voor een plek in het Amerikaanse Hooggerechtshof.Beeld Reuters

Zonder kinken in de kabel wordt Ketanji Brown Jackson over een paar weken de eerste zwarte vrouw in het Amerikaans Hooggerechtshof. Zelden werd een kandidaat voor deze functie zo gegrild door Republikeinse senatoren.

Bas den Hond

Of ze bereid was de Amerikaanse Grondwet volkomen letterlijk te nemen. Of ze kon zeggen op basis waarvan iemand zich ‘vrouw’ kan noemen. En of ze op de hoogte was van het ‘ronduit verderfelijke kinderboek’ Antiracist Baby, een door hoogleraar en activist Ibram X. Kendi geschreven boek dat jonge kinderen laat kennismaken met het fenomeen racisme en hen ertegen moet wapenen, en dat werd gelezen op de school waarvan Brown Jackson in het bestuur zat.

Republikeinse senatoren onderwierpen de afgelopen dagen Ketanji Brown Jackson, kandidaat lid van het Hooggerechtshof, aan een spervuur van kritische en vaak suggestieve vragen. Als ze benoemd wordt, is ze de eerste zwarte vrouw die zitting neemt in het hoogste rechterlijke orgaan van de VS.

Jackson wordt pas lid van het negen leden tellende hof als de Senaat de door president Joe Biden gedane voordracht goedkeurt. Het is vrijwel zeker dat dit gebeurt, want de Democraten hebben in de Senaat vijftig van de honderd stemmen en staan unaniem achter haar. Als alle Republikeinen haar afwijzen, staken de stemmen en zal vicepresident Kamala Harris een beslissende stem voor Jackson uitbrengen.

Mitch McConnell stemt tegen

Dat de Republikeinen unaniem tegen zullen zijn, is niet zeker, maar Jackson kan uit die hoek hoogstens enkele stemmen verwachten. Kort na het afronden van de hoorzittingen in de senaatscommissie voor justitie maakte fractieleider Mitch McConnell bekend dat hij tegen haar benoeming zal stemmen.

McConnell neemt het Jackson in het bijzonder kwalijk dat ze zich niet wil uitspreken tegen een bij sommige Democraten levend plan om het Hooggerechtshof uit te breiden. Het zou genoeg extra leden moeten krijgen, uiteraard door Joe Biden voor te dragen, om het hof een progressieve meerderheid te geven. Nu is er een 6-3 conservatieve meerderheid.

Over een eventuele uitbreiding van het hof hebben de leden echter niets te zeggen, daarover gaat het Congres. Bovendien verandert de benoeming van Jackson zelf ook niets aan die stemverhouding, omdat zij de progressieve rechter Stephen Breyer opvolgt.

De Republikeinse tegenstand is dan ook vooral bedoeld om de achterban ervan te doordringen hoe belangrijk het is het huidige conservatieve overwicht in het hof te verdedigen. In november hopen de Republikeinen de meerderheid in de Senaat te veroveren, en daarmee het vetorecht over nieuwe leden van het Hooggerechtshof te verkrijgen. Dat kan op elk moment actueel worden. Zo belandde vorige week een van de conservatieve rechters, de 73-jarige Clarence Thomas, met een infectie voor enkele dagen in het ziekenhuis.

Witte Amerikanen

Terwijl de Democraten de kwaliteiten van Jackson roemden, en het historische karakter benadrukten van haar benoeming als eerste zwarte vrouw in het Hooggerechtshof, appelleerden de opmerkingen en vragen van Republikeinen juist aan het gevoel bij hun achterban dat witte Amerikanen tegenwoordig in de verdrukking zitten.

Senator Ted Cruz, voormalig en vermoedelijk ook toekomstig presidentskandidaat, bracht niet alleen het boek Antiracist Baby ter sprake, maar ook het ‘1619 project’ van de New York Times, dat in kaart bracht hoezeer het ontstaan van de VS verweven is met de slavernij. Kandidaat-opperrechter Jackson had dat project twee jaar geleden ‘tot nadenken stemmend’ genoemd. “U hebt lof uitgesproken voor het 1619-project, dat zegt dat de VS een fundamenteel racistisch land is”, fulmineerde een andere senator, Marsha Blackburn uit Tennessee.

De Republikeinen gingen ook in op vonnissen die Jackson als rechter heeft geveld over mensen die schuldig waren bevonden aan het bezit van kinderporno. In sommige gevallen gaf ze een lagere straf dan de aanklagers hadden geëist.

Jacksons antwoord daarop was, dat ze zich niet alleen baseerde op het misdrijf, maar ook op wat ze verder wist over de verdachten uit rapporten die niet openbaar zijn. De Republikeinen vroegen prompt om openbaarmaking van die rapporten, maar de voorzitter van de Senaatscommissie, Democraat Dick Durbin, stak daar een stokje voor.

Hij wil de commissie komende week over de voordracht laten stemmen, zodat de voltallige Senaat half april de benoeming kan bekrachtigen.

Lees ook:
De Republikeinse kiezers willen strijd zien

President Joe Biden droeg Ketjani Brown Jackson voor als opvolger van rechter Stephen Breyer, die met pensioen wil. De Senaat moet dat goedkeuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden