Nieuws Syrië

De VS en Turkije sluiten een akkoord over ‘bufferzone’ in Syrië

Gewapende voertuigen van de door de VS geleide coalitie rijden Ras al-Ain in Syrië in. Beeld AFP

De VS en Turkije willen een 'veiligheidszone’in Syrië, maar ze zijn het niet eens over hoe die er precies uit moet zien.

Turkije en Amerika gaan een ‘veiligheidszone’ instellen in Noord-Syrië, en zullen daarvoor een gezamenlijk commandocentrum opzetten. De deal volgt op toenemende spanningen tussen de twee landen. Turkije dreigde met een nieuwe invasie in Syrië als de gesprekken met de Amerikanen over de instelling van een bufferzone in Syrië zouden mislukken. Maar de landen zeggen nu een deal te hebben bereikt. De Turken eisen snelle vervolgstappen.  

De veiligheidszone, een langgekoesterde wens van de Turkse president Erdogan, moet diep in Syrië komen te liggen. De Amerikanen en Turken zeggen dat zij het gebied, dat zij liever een ‘corridor van vrede’ noemen, samen gaan controleren. Onduidelijk is nog hoe groot de zone moet zijn: de Turken willen dat deze tussen de 30 en 40 kilometer ten zuiden van de Turkse grens komt te liggen, inclusief delen van de Syrisch-Iraakse grens, maar de Amerikanen denken aan een strook van enkele kilometers breed. Ook is onduidelijk hoe de gezamenlijke patrouilles uitgevoerd moeten worden. 

De Turken willen hoe dan ook snel beginnen met de instelling van de veiligheidszone, en waarschuwen Amerika de onderhandelingen niet te gebruiken als vertragingsmiddel. “We zullen niet toestaan dat deze pogingen zullen leiden tot een Manbij-routekaart”, zei de Turkse buitenlandminister Mevlut Cavusoglu gisteren. Hij refereerde daarmee aan een deal uit 2018 met de VS over de Syrische regio Manbij. Daarin werd afgesproken dat Koerdische strijders van de YPG, die bevriend zijn met Amerika, zich zouden terugtrekken uit het gebied. Volgens Turkije komt daar niets van terecht. 

De vertragingstactieken van de VS zijn begrijpelijk, want ze willen liever niet kiezen tussen hun bondgenoten. De YPG wil dat de Amerikanen blijven als bescherming tegen Turkije. De Turken willen juist dat ze vertrekken om zo de YPG te verdrijven uit Noord-Syrië. De gerenommeerde denktank International Crisis Group vatte Amerika’s probleem als volgt samen: “Washington kan de YPG beschermen, of zijn banden met Turkije verbeteren. Maar niet allebei.” De nieuwe deal met Ankara lijkt erop te wijzen dat de Amerikanen voorzichtig hebben gekozen voor Turkije. 

Maar voor Turkije is een afspraak op papier niet genoeg: het land wil ook concrete stappen zien. Ankara dreigt met eenzijdig ingrijpen als de onderhandelingen toch mochten mislukken of als de VS geen vaart maken met de veiligheidszone. 

De Syrische regering heeft het Turks-Syrische plan scherp veroordeeld. Damascus beschuldigt Washington en Ankara van ‘expansionistische ambities’ en wijst erop dat de voorgestelde zone een schending is van de Syrische soevereiniteit. Het Syrische ministerie van buitenlandse zaken riep de Koerdische strijders op ‘dit agressieve project’ de rug toe te keren, en zich aan te sluiten bij de Syrische regering. 

Of de Koerden bereid zijn hun bondgenootschap met de VS in te ruilen voor een verbond met Assad is onzeker. De Koerden eisen autonomie, maar Assad is daar niet toe bereid. Hij wil heel Syrië weer onder zijn controle te brengen, en het land als vanouds weer strak vanuit Damascus leiden.

Lees ook: Spanningen tussen Turkije en Amerika lopen op om Syrië

Amerika en Turkije stevenen af op een groot politiek conflict vanwege Syrië. De VS en Turkije onderhandelen met elkaar over de voorwaarden van de Amerikaanse terugtrekking uit Syrië, maar deze zijn al in een vroeg stadium geëscaleerd. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden