Demonstranten in Hongkong.

Nieuws Buitenland

De vrees groeit voor militair ingrijpen in Hongkong

Demonstranten in Hongkong. Beeld AP

De protesten voor meer democratie in Hongkong verharden. Het bestuur van de stad waarschuwt de demonstranten en dreigt in verhulde termen met ingrijpen door Peking.

Protesten leggen het openbaar vervoer in Hongkong  gedeeltelijk stil. Metro’s kunnen niet vertrekken omdat zittende demonstranten de deuren blokkeren. Een staking zorgt ervoor dat zeker tweehonderd vliegtuigen aan de grond moeten blijven. Parken en pleinen vullen zich met demonstranten, de politie gebruikt traangas en rubber kogels om hen te verdrijven.

Carrie Lam, de hoogste bestuurder van Hongkong, toont zich onverzettelijk. In een zeldzaam persoptreden nadat ze de media wekenlang had gemeden, zei ze dat de stad ‘op de rand van een zeer gevaarlijke situatie’ staat. De demonstranten die het aftreden van Lam eisen, bedreigen volgens haar de welvaart en veiligheid van Hongkong. En aftreden zal ze niet, maakte de bestuurster duidelijk.

Lam waarschuwde dat het ‘illegale optreden’ van de demonstranten het principe van ‘een land, twee systemen’ in gevaar brengt. Daarmee suggereert ze dat Peking zal ingrijpen als de rust niet weerkeert, zegt Frank Pieke, directeur van de denktank Mercator Institute for China Studies in Berlijn. De stad heeft nu nog een eigen, min of meer zelfstandige status binnen het communistische en gecentraliseerde China.

Tenminste vijftig jaar een eigen status

Volgens Pieke groeit de vrees voor een ingreep door Peking. “Als de demonstranten aansturen op een directe confrontatie kan dat leiden tot een militaire bezetting. Dan wordt het rechtssysteem stilgelegd en de vrijheden opgeschort. Dat betekent ook de nekslag voor de economie van Hongkong, die veel belang heeft bij de onafhankelijke rechtspraak.”

Bij de overdracht van Hongkong door Groot-Brittannië aan China, in 1997, is afgesproken dat de stad nog tenminste vijftig jaar een eigen status zou behouden. De belangrijkste onderdelen daarvan zijn een onafhankelijke rechtspraak en een vorm van democratie. De demonstranten vrezen dat Peking die eigen status wil terugdraaien.

De recente protesten laaiden op in juni van dit jaar, toen het bestuur van de stad een wet wilde indienen die uitlevering van verdachten aan China mogelijk zou maken. Veel Hongkongers vreesden dat zij in een Chinese cel terecht konden komen en ook het zakenleven in de stad verzette zich. Nadat vele honderdduizenden mensen vreedzaam de straat opgingen, haalde Lam de wet van tafel. Maar de uitleveringswet is niet officieel ingetrokken en Lam zit nog op haar plaats.

De protestbeweging verbrokkelt

Pieke vreest dat de demonstranten niet veel meer kunnen bereiken. De protesten gaan door, maar kleiner in aantal dan voorheen. “Nu de wet van tafel is, verbrokkelt de protestbeweging.” Veel gewone burgers zijn afgehaakt, nu de protesten geen concreet doel meer hebben. Ondertussen klinkt uit Peking dreigende taal. Een regeringswoordvoerder verklaarde maandag dat de protesten de ‘nationale waardigheid aantasten’ en de ‘gevoelens van het gehele Chinese volk kwetsen’.

Toch wacht Peking nog met ingrijpen, denkt Pieke. “Ze zullen de zaak traineren, de harde kern van het protest identificeren en die mensen in de komende tijd oppakken.” De eigen wet van Hongkong biedt daar mogelijkheden voor, met een artikel tegen opruiing. 

Lees ook: 

Hongkong en de spraakverwarring over één-land-twee-systemen

Hongkong heeft meer vrijheden dan China, zo is dat geregeld bij de machtsoverdracht in 1997 door de Britten aan China. Dat conflicteert nu. Hongkong wil meer vrijheid. China veel minder

Taiwanezen leven mee met Hongkong: ‘Ze zien dat China bijna een dictatuur is geworden’

Terwijl de hele wereld kijkt naar de protesten in Hongkong, gebeurt dit vanuit Taiwan met speciale belangstelling. De Taiwanese ambassadeur in Nederland vertelt waarom.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden