De Amerikaanse ambassadeur bij de EU Gordon Sondland.

Impeachment

Dé vraag over het impeachment-verhoor van Gordon Sondland: is zijn verklaring belastend voor Trump?

De Amerikaanse ambassadeur bij de EU Gordon Sondland. Beeld REUTERS

Gordon Sondland, de Amerikaanse ambassadeur bij de Europese Unie, wordt woensdag gehoord in het impeachment-onderzoek naar president Donald Trump. Zal hij een voor Trump belastende verklaring afleggen?

Als Gordon Sondland woensdag in het impeachment-onderzoek het woord neemt, houdt politiek Washington, inclusief Donald Trump, de adem in. Gaat de Amerikaanse ambassadeur bij de EU zijn baas, de president, aan de schandpaal nagelen? Of gaat hij draaien over wat hij voor Trump deed in Oekraïne, zoals hij leek te doen tijdens een eerder, besloten verhoor?

Anderhalf jaar geleden was Sondland (62) nog gewoon een Amerikaanse hotelondernemer. Net als zoveel van zijn collega-rijkaards gaf hij veel geld aan goede doelen, en ook aan politici. Meestal, maar niet uitsluitend, aan Republikeinen.

Trump was niet Sondlands favoriete presidentskandidaat, al helemaal niet nadat die de Pakistaans-Amerikaanse ouders van een omgekomen militair had beledigd, omdat ze hem op televisie hadden bekritiseerd. Maar nadat Trump was verkozen, gaf Sondland alsnog een miljoen dollar voor het inhuldigingsfeest.

Anderhalf jaar later keurde de Senaat de benoeming van Sondland tot ambassadeur goed. Dat de president zo’n eervolle post aan een niet diplomatiek geschoolde gulle gever gunde, stuitte bij Democraten noch Republikeinen op bezwaren – dat doet elke president. In Brussel wachtten competente carrièrediplomaten op hem, die zouden hem wel voor misstappen behoeden.

Corruptieverdenking

Dat liep anders. Sondland kreeg een bijzondere opdracht. Hij moest Oekraïne zo ver krijgen dat het twee onderzoeken zou starten die Trump politiek goed zouden uitkomen. Het eerste zou twijfel zaaien over de Russische hulp aan Trump tijdens de verkiezingen van 2016. Het zouden Oekraïners zijn geweest in plaats van Russen die e-mails van de Democraten stalen en door WikiLeaks lieten publiceren.

Het tweede zou corruptieverdenking moeten wekken tegen een mogelijke tegenstander van Trump bij de verkiezingen van 2020: Joe Biden. Hij zou hebben aangedrongen op het ontslag van een aanklager in Oekraïne om zijn zoon, die bij een energie­bedrijf in het land werkte, uit de wind te houden.

Sondlands missie slaagde bijna, want hij had twee sterke troeven. Oekraïne wachtte met smart op een kleine 400 miljoen dollar aan steun voor wapenaankopen. En de nieuwe president, Volodimir Zelenski, wilde heel graag worden ontvangen op het Witte Huis, om de grote boze buur Rusland duidelijk te maken dat hij de steun had van de VS. Professionele diplomaten in Oekraïne en op het ministerie van buitenlandse zaken werd het steeds duidelijker – tot hun afgrijzen, getuigden ze – dat Sondland voor die gunsten boter bij de vis eiste. En Zelenski gaf toe: hij zou de onderzoeken aankondigen in een interview op CNN, op 13 september.

Vlak daarvoor ging het mis. Een klokkenluider wees het Congres op een telefoongesprek tussen Trump en Zelenski, waarin Trump ook om die onderzoeken vroeg. Congres­leden gingen vragen stellen over het tegenhouden van de hulp. Het geld werd overgemaakt. Zelenski zegde het interview af. Volgens de Democraten probeerde Trump zich te laten omkopen, niet met geld maar met een voor hem politiek profijtelijke aankondiging. Volgens de Republikeinen is er niets aan de hand, omdat Oekraïne het geld immers kreeg en Zelenski zijn aankondiging niet deed. En al zou er iets mis zijn, wie zegt dan dat Donald Trump er de aanstichter van is?

Pin op de neus

In eerste instantie ondersteunde Sondland dat allemaal: achter gesloten deuren verklaarde hij onder ede dat hij nooit tegen de regering van Oekraïne had gezegd dat ze de hulp moesten verdienen. Nadat anderen getuigden dat hij dat wel tegen hen had gezegd, kwam hij toch met een ‘aanvulling’. Hij had Oekraïne inderdaad de pin op de neus gezet, omdat hij ‘ervan uit ging’ dat de hulp anders niet zou komen.

De rol van Trump liet hij ook in die aanvullende verklaring buiten ­beschouwing. Zijn Democratische ondervragers zullen hem daarmee niet weg willen laten komen.

Lees ook:

Deze verdedigingstactieken moeten Trump redden van impeachment

Het impeachmentonderderzoek tegen presidentTrump ging onlangs een nieuwe fase in met openbare verhoren. De Republikeinse verdedigingstactieken lopen uiteen: er is niets aan de hand, of het is een Democratisch complot. Of het is wel waar, maar niet ernstig.

De impeachment van Trump belooft een tv-spektakel te worden

De verhoren zijn sinds kort op tv te volgen. Twee ervaren diplomaten doen als eerste getuigen publiekelijk hun verhaal.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden