ReportageHongkong

De verkiezingen Hongkong gaan ook over het harde optreden tegen demonstranten

Lange rijen voor de stemlokalen in Hongkong.Beeld AFP

In de lange rijen voor de stembureau’s verwacht bijna niemand dat de oppositie iets kan veranderen. Maar een stem is ook een oordeel over het geweld in Hongkong.

Leung Pak Kin was graag bij de verkiezingen in Hongkong geweest. De 39-jarige fotograaf dingt mee naar een zetel in de districtsraad van Wanchai, maar zit vast in de technische universiteit PolyU. Zijn foto’s van de rellen in Hongkong gingen de wereld over, en hij was op het terrein van PolyU om foto’s te nemen van de belegering. Toen de politie aankondigde iedereen te arresteren die eruit kwam, durfde hij niet meer weg. Een week later zit hij er nog.

“Dat is best lastig”, drukt een vrouw uit zijn campagneteam, ­bestaande uit Leungs vrienden, het eufemistisch uit. Ze wil niet met haar naam in de krant, omdat ze een eigen zaak heeft en bang is voor ­reputatieschade. Het hoofd van Leung staat op stickers en vlaggen. Het vest van de vrijwilliger is ­beplakt met zijn naam, maar zelf is de aspirant-politicus nergens te bekennen. “Oudere stemmers willen toch graag het gezicht van de kandidaat zien. We schreeuwen niet van de daken dat hij daar vast zit, maar we verbergen het ook niet”, zegt de campagnemedewerker.

Naast een tafeltje met brochures vertelt ze voorbijgangers wat op het spel staat. Slechts één zetel in de Wanchai districtsraad wordt door de oppositionele Pan-Democraten bekleed. Pro-regeringspartijen hebben de rest van de 13 zetels, en ze geven bakken met geld uit aan onzin. Het speelveldje verderop moet bijvoorbeeld een ondergronds winkelcentrum worden. “Daar zit echt niemand in deze buurt op te wachten,” gebaart ze verontwaardigd. Leungs doel is om de pro-regeringspartijen niet meer hun gang te laten gaan.

Een rij van honderden mensen

Na zes maanden van protesten, vandalisme en geweld, kreeg de stad zondag wat van haar waardigheid ­terug. Stemkantoor B1301, een krap zaaltje volgestouwd met tafeltjes en bordkartonnen schotten, is amper een half uur open, als een rij van honderden mensen de straat door slingert.

Alles bij elkaar registreerde een miljoen nieuwe kiezers zich sinds de vorige verkiezingen in 2015. Van de dik vier miljoen stemgerechtigden bracht een recordpercentage van 71,2 procent zijn stem uit, de vorige keer was dat 47 procent.

Voor het eerst in maanden was het weer eens een heel weekend rustig in Hongkong. Zelfs politieagenten stonden er zondag ontspannen, blootshoofds bij. Op wat geruchten na over Chinezen van het vasteland die cadeautjes uitdeelden in ruil voor stemmen en activisten die de stemmingen zouden traineren, bleef het netjes. Nu even geen rellen.

Beide kampen zien de verkiezingen als een referendum voor Carrie Lams harde optreden tegen de ­demonstranten. Misschien nog wel belangrijker is dat dit de enige echt democratische verkiezingen zijn die de stadstaat kent. Ze zijn het hart van alles dat Hongkong onderscheid van de rest van China. Stemmen is zijn ‘burgerplicht’, zegt een oudere man. Of hij nu op Leung Pak Kin of op zijn regeringsgezinde tegenstander stemt – stemmen doet hij hoe dan ook.

Dominantie van pro-regeringspartijen

Samsom Chen (44) leest schuifelend wat op zijn e-reader. Al bijna een uur staat hij in de rij en nog is hij niet aan de beurt. Hij wil zijn twee jonge dochters tonen hoe belangrijk het is je stem te laten horen. Hij verwacht niet dat de oppositionele Pan-Democraten veel kunnen veranderen, omdat ze altijd zwakker ­zullen zijn dan de pro-regerings­partijen. “Toch stem ik op ze. Als meer mensen op ze stemmen, ­laten we aan de regering zien dat we onze mond niet meer houden.”

Voor het eerst kunnen de inwoners van Hongkong in alle districten op een oppositiekandidaat stemmen. De stadstaat is assertiever en zelfbewuster dan zes maanden geleden. Ook Leung wil een einde ­maken aan de dominantie van pro-regeringspartijen. Dat betekent in zijn geval dat hij als nieuwkomer een zware strijd moet leveren tegen een 50-jarige vrouw die al twaalf jaar in de districtsraad zit, namens de ­Democratische Alliantie (DAB). Naast een vlag met Leungs portret, lijkt de vrijwilliger te twijfelen bij de vraag of hij het gaat redden.

Op zijn facebookpagina zegt Leung tegen zijn bijna 26.000 volgers dat hij wil vastleggen wat er op de universiteit gebeurt. “Iedereen doet wat hij op dit moment kan doen. Het is belangrijk dat de mensen in Hongkong geen hekel aan me hebben.” Hij is te moe om met de pers te praten, laat de vrijwilliger ­later in een telefonisch berichtje ­weten. Het handjevol mensen, ­enkele tientallen nog, dat zich in ­PolyU schuilhoudt, zou er slecht aan toe zijn.

Lees ook:

Democraten in Hongkong hopen het protest in zetels om te zetten,

Hongkong gaat naar de stembus voor lokale verkiezingen. Kan het pro-democratische kamp profiteren van de protestsfeer in de stad?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden