Restaurant Sakhumzi in Vilakazi Street in township Soweto, naast het huis van Desmond Tutu, fungeert als reusachtige reclamezuil voor Heineken.

Zomercolumn Niels Posthumus

De vele gezichten van Vilakazi Street

Restaurant Sakhumzi in Vilakazi Street in township Soweto, naast het huis van Desmond Tutu, fungeert als reusachtige reclamezuil voor Heineken. Beeld Niels Posthumus

Ik zit op het terras van Restaurant Vilakazi™, in Vilakazi Street. Ja, dat trademarksymbool in het op de ramen geprinte logo oogt pretentieus. Maar Vilakazi is niet langer slechts een naam, het is een merk. Ik heb niet eerder bij Restaurant Vilakazi™ geluncht. 

Vroeger, toen ik nog niet zo lang in Zuid-Afrika woonde, ging ik na interviews in township Soweto vaak even op het terras van restaurant Nambitha zitten. De eigenaar, Khulani Vilakazi, was de kleinzoon van dichter Benedict Wallet Vilakazi, naar wie de straat is vernoemd. Ik liet er de interviews rustig op me inwerken met een glas wijn in de zon. Zo had ik het nu opnieuw bedacht.

Maar Nambitha bleek niet meer te bestaan. Gesloten in 2015 of 2016. Op dat moment stoppen in ieder geval de updates op de Facebookpagina, die nog wel online is. Ik ben al veel te lang niet meer in Vilakazi Street geweest. Is Restaurant Vilakazi™ voor Nambitha in de plaats gekomen? Mijn geheugen laat me in de steek. Ik pak mijn telefoon en open Google Earth – altijd handig als je terug wilt in de tijd. Er komt een serveerster bij me aan tafel staan. Ik bestel een glas Sauvignon Blanc.

Twee Nobelprijswinnaars

Wat ik op Google Earth aantref, lijkt sterk op de straat die ik bij mijn allereerste bezoek in 2008 zag. Ik zoom in op de plek waar ik nu zit. Restaurant Vilakazi™ was een reisbureau met foeilelijk spiegelglas in de kozijnen. Restaurant Nambitha zat ernaast, op de hoek. Het pand wordt nu druk verbouwd. Het huis ertegenover was vroeger een kapperszaak. Nu huist er Thari: ‘Where fashion meets art’. Modewinkel The Box Shop en brand agency Epiphany, tegenover mij, zijn op Google Earth nog braakliggend terrein. En het typische townshiphuisje dáár weer naast heeft een overdekt terras gekregen en is nu restaurant The Wine Bar.

Het is snel gegaan met Vilakazi Street, de straat die zichzelf aanprijst als enige ter wereld waar ooit twee Nobelprijswinnaars woonden: Nelson Mandela en Desmond Tutu. Op Google Earth is Mandela’s vroegere huis pas net omgebouwd tot museum. Volgens Khulani Vilakazi kwam met de opening daarvan in 2009 het toerisme in de wijk Orlando in Soweto een beetje op gang. Het WK voetbal 2010 deed de rest. Nu zijn de stoepen, die op mijn telefoon nog worden aangelegd, tot ver rond Mandela House bezaaid met souvenirstalletjes. Een groepje jongemannen in Zulu-outfit staat klaar om een dans op te voeren. Er zijn helikoptervluchten over Soweto te boeken. 

Toerisme

De pui van restaurant Sakhumzi, pal naast Tutu’s huis, fungeert als enorme reclamezuil voor Heineken. De slogan ‘Authentiek eten uit Soweto’ voelt daardoor net iets minder authentiek. Vilakazi Street is een attractie geworden. Dat is een zegen voor Soweto. Door Vilakazi Street komen er nu honderden toeristen per dag naar het township – wie had dat ooit gedacht? Het schept werk en inkomsten. De werkloosheid in Soweto ligt boven de 30 procent. En toch – ik kan er niets aan doen – vraag ik me wat humeurig af wanneer de eerste Nutella-winkel zijn deuren zal openen. Dat lijkt me slechts een kwestie van tijd.

Trouw-correspondenten vervangen deze weken Rob Schouten en Wim Boevink. 
Meer van deze columns leest u op trouw.nl/dossier/zomercolumns.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden