Coronacrisis

De tweede golf bestrijden? In Catalonië gaat dat niet zo makkelijk

Mensen op straat in Barcelona. Beeld REUTERS
Mensen op straat in Barcelona.Beeld REUTERS

Spanje kampt met snel oplopende coronacijfers, met name in Catalonië. De bestrijding van de epidemie moet lokaal gebeuren. Maar hoe dwingend kunnen de regio's zijn?

Nu Spanje zucht onder een golf nieuwe corona-uitbraken wordt het virus voor een belangrijk deel regionaal bestreden. Tijdens de eerste coronagolf was het nog de landsregering in Madrid die na het afkondigen van een alarmfase halverwege maart maandenlang de regie naar zich toe trok.

Maar sinds het einde van deze uitzonderingstoestand op 21 juni, is een groot deel van de verantwoordelijkheid terechtgekomen bij de zeventien autonome regio's in het sterk gedecentraliseerde land.

In de noordoostelijke regio Catalonië, dat nu het zwaarst getroffen is door de nieuwe uitbrakengolf, gaat dat niet zonder slag of stoot. Zo kwam de regioregering er onlangs achter dat het niet zomaar burgers kon verplichten thuis te blijven, zoals de landsregering onder de noodwetgeving nog zonder probleem kon eisen.

null Beeld Sander Soewargana
Beeld Sander Soewargana

Grondwettelijke beperkingen

Een rechter weigerde aanvankelijk deze maatregel rond de brandhaard Lleida toe te staan. En zij kreeg bijval van grondwetexperts die menen dat de regio's weliswaar zaken als een mondkapjesplicht - die nu bijna in heel Spanje geldt - of vergaande horecaregels kunnen afkondigen, maar dat het toch echt gaat wringen bij het inperken van basale burgerrechten. De Catalaanse regioregering besloot dan ook om miljoenen inwoners van Barcelona en omliggende gemeentes liever te vragen vrijwillig zoveel mogelijk binnen te blijven, dan hen dit op te leggen.

Of het effect heeft zal moeten blijken. Maandag gaf de Catalaanse regiopresident Quim Torra de Barcelonezen nog tien dagen de tijd: als het effect van de genomen maatregelen dan niet zichtbaar wordt, dreigt hij zwaarder geschut van stal te halen, waar hij dan waarschijnlijk wel de hulp van landsregering voor nodig heeft.
Maar hoewel de coronacijfers in Spanje oplopen wil Madrid liever niet op stel en sprong een nieuwe landelijke alarmfase invoeren, die door de centrale regering overigens ook op lokaal niveau kan worden afgekondigd.

Premier Pedro Sánchez lijkt zijn kaarten liever nog op zak te houden, want hij moest al eerder het onderste uit de kan halen om genoeg parlementssteun te krijgen om zijn alarmfase tijdens de eerste coronagolf tot zesmaal verlengd te krijgen.

Uitzonderingstoestand dreigt

De aarzeling over deze uitzonderingstoestand is bij de oppositie en gedoogpartijen nog niet uit de lucht. En bovendien waren het juist de autonome regio's zelf die destijds liever het heft in eigen hand namen. De separatistische Catalaanse regioregering liet zich zelfs ontvallen dat Catalonië ongetwijfeld de coronacrisis beter had bestreden als het onafhankelijk van Spanje zou zijn geweest.

Vrijdag ontmoet Sánchez nu zijn regiopresidenten in een klooster in de regio Rioja om te spreken over de situatie. Ondertussen beweegt het aantal dagelijkse besmettingen in Spanje nu richting de duizend, terwijl het vorige maand soms nog maar om enkele gevallen ging. En daarmee groeit de angst dat het land, dat in het voorjaar al zwaar getroffen werd door het coronavirus, nu hard op weg is in een tweede coronagolf terecht te komen midden in het voor de Spaanse economie zo belangrijke toeristenseizoen.

Inwoners uit het Verenigd Koninkrijk, dat jaarlijks het grootste aantal buitenlandse bezoekers aan Spanje levert, moeten sinds dit weekend bij terugkomst veertien dagen in quarantaine. Net als andere EU-landen zoals Duitsland heeft ook het Nederlandse ministerie van buitenlandse zaken het reisadvies voor Spanje gewijzigd. Sinds maandag worden alle niet-noodzakelijke reizen naar de populaire toeristenbestemming Barcelona en enkele randgemeenten ontraden. Voor het gebied rond de stad Lleida was al een dergelijk advies van kracht.

Lees ook:

Coronavirus wereldwijd in hogere versnelling

Het coronavirus lijkt weer in een hogere versnelling te staan in veel landen. Uit een onderzoek van persagentschap Reuters blijkt dat afgelopen week in zo’n 37 landen het aantal besmettingen toenam en opzichte van de week ervoor.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden