Europadag

De toekomst van de EU: verkiezingen voortaan altijd op 9 mei

Europadag werd vorig jaar gevierd met een grote Europese vlag op het Schumanplein, een plein tussen de Europese instituten dat eigenlijk meer een rotonde is.  Beeld REUTERS
Europadag werd vorig jaar gevierd met een grote Europese vlag op het Schumanplein, een plein tussen de Europese instituten dat eigenlijk meer een rotonde is.Beeld REUTERS

Europese verkiezingen zouden voortaan altijd op 9 mei moeten plaatsvinden, de verjaardag van de Europese Unie. Dat staat in een voorstel van een werkgroep van het Europees Parlement, dat daar dinsdag over stemt.

Romana Abels

De voorstellen tot vernieuwing en verbetering van de EU buitelen momenteel over elkaar heen. Dat heeft alles te maken met de maand van het jaar: op de negende mei is het traditioneel ‘Europadag’, al zijn weinig Europese burgers zich daarvan bewust. Op die dag stak in 1950 de Franse minister Schuman een verklaring af, waarin hij voorstelde om een gemeenschap voor kolen en staal op te richten. Die speech wordt gezien als de start van de EU.

Afgelopen weekeinde werden al de slotconclusies aangenomen van de ‘conferentie over de toekomst van Europa’ heette, een project dat een jaar duurde en waarin alle burgers van de Unie konden meepraten. Sommigen werden zomaar gebeld met de vraag of ze kwamen meepraten, alle anderen konden via een keur aan digitale platforms zelf zeggen wat ze wilden zeggen.

Minder vaak een veto uitspreken

De conferentie kwam onder meer tot de conclusie dat lidstaten minder vaak hun vetorecht moeten kunnen gebruiken dan nu het geval is. Europese besluiten zouden in meerderheid moeten worden genomen.

Het voorstel van het Europees Parlement dat nu op de agenda staat, gaat het over de Europese verkiezingen. Die zouden voortaan altijd op één dag moeten worden gehouden, in plaats van in een periode van drie dagen zoals nu. Bovendien zouden burgers de mogelijkheid moeten krijgen om op kandidaten uit een andere lidstaat te stemmen. De kiezer zou dan twee kieslijsten krijgen: één met nationale kandidaten en één met 28 kandidaten uit de hele Unie. De kiezer moet ook een stem kunnen uitbrengen op zijn favoriete kandidaat voor het voorzitterschap van de Europese Commissie, zoals al eerder geprobeerd.

In het voorstel is ook een bepaling opgenomen die partijen verplicht om kieslijsten te vullen met evenveel mannen als vrouwen.

Mocht het Europees Parlement het voorstel accepteren, dan moet de Europese Commissie nog reageren. Dat zal naar verwachting niet lang op zich laten wachten. Daarna is het de beurt aan de lidstaten, die niet allemaal zullen staan te trappelen van ongeduld.

Wrevel van de ChristenUnie

De voorgestelde gezamenlijke verkiezingsdag op 9 mei wekt in ieder geval al de wrevel van de Nederlandse ChristenUnie, die erop wijst dat de eerstvolgende keer dat een Europese verkiezing wordt gehouden, in 2024, op Hemelvaartsdag valt.

De jaarlijkse Europadag is overigens ook in Brussel geen grote feestdag. De website waarop de festiviteiten voor de dag zouden staan, meldt een week vooraf dat ‘aan het programma nog wordt gewerkt’. In ieder geval reageert de Europese Commissie komende maandag vanuit Straatsburg op de voorstellen van de toekomstconferentie en houden de Europese instituten in Brussel aanstaande zaterdag (7 mei) een open dag.

Lees ook:

Europese burgers: Eén enkel land mag plannen niet meer blokkeren

De Europese burgers zijn het na lang vergaderen eens: Brussel moet meer slagkracht krijgen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden