Thailand

De Thaise bevolking gaat de straat weer op: ‘We gaan de decennia-oude problemen voorgoed oplossen’

Jonge betogers protesteerden zondag voor het Democracy Monument in Bangkok. Ze willen dat premier Prayuth opstapt.Beeld EPA

Thailand heeft te maken met een nieuwe protestgolf, van de Free Youth-beweging. Ze willen een betere grondwet en nieuwe verkiezingen.

“Al meer dan zes jaar staat deze overheid onder en boven de wet. Ze faalt met het oplossen van de economische problemen en ze sleept demonstranten met geweld weg bij een vreedzaam protest. Veel mensen kunnen hier niet langer mee leven.” Activist Tattep Ruangprapaikitseree heeft het helemaal gehad met de autoritaire Thaise regering. In de afgelopen weken ontpopte hij zich als één van de leiders in een nieuwe, zich snel verspreidende protestgolf in Thailand. De boodschap van de voornamelijk jonge demonstranten is duidelijk: ze willen een grondwet die het volk beter vertegenwoordigt dan de huidige, en ze eisen nieuwe verkiezingen.

“Met deze nieuwe beweging gaan we de decennia-oude problemen voorgoed oplossen”, vertelt Tattep strijdvaardig vanuit Bangkok. “We zien nu al dat duizenden mensen naar de demonstraties komen, en dat miljoenen ons via Facebook volgen.”

De onvrede van Tattep, de leider van de Free Youth-beweging, is verre van nieuw. Vijf maanden geleden stuurde het politiek onrustige Thailand ook al af op een nieuwe reeks demonstraties. Toen gooide de coronapandemie en de daarmee gepaarde lockdown roet in het eten. Inmiddels ziet het er anders uit. Op verschillende plekken in Thailand gaan bijna dagelijks honderden demonstranten de straat op met leuzen tegen de regering van Prayuth Chan-ocha, de premier en ex-generaal die in 2014 met een militaire coup de macht greep.

Verlenging van de noodwet

Met name de economie baart veel Thai zorgen. Al ver voor de eerste coronabesmetting zat de Thaise economie in het slop; de coronacrisis duwt het land een diepe recessie in. Miljoenen mensen raken werkloos, en de economie krimpt dit jaar mogelijk met 8,1 procent. Een alomvattend plan om de boel weer op de rails te krijgen is er niet. Wel stapten onlangs verschillende ministers op sleutelposten op, waaronder die van financiën.

Daarnaast is er onvrede over het repressieve bestuur waarbij critici regelmatig worden bedreigd, geïntimideerd of gearresteerd. In maart werd de noodtoestand afgekondigd om het coronavirus te bedwingen. Hoewel er al weken nauwelijks nieuwe lokale besmettingen zijn, werd de maatregel afgelopen week opnieuw verlengd, officieel omdat het coronavirus zich elders in de wereld nog steeds verspreidt.

 Ontvoering Wanchalearm Satsakit

Naast de politieke en economische situatie leidt ook de ontvoering van Wanchalearm Satsakit tot woede in Thailand. De activist woonde in ballingschap en werd op 4 juni in de Cambodjaanse hoofdstad Phnom Penh ontvoerd. Hij wordt sindsdien vermist. Wanchalearm was een fel criticus van het Thaise leger en het koningshuis. Zeker acht andere Thaise critici zijn sinds 2014 verdwenen. De lichamen van twee van hen werden vorig jaar na een wekenlange vermissing aan de oevers van de Mekong Rivier gevonden. Mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch (HRW) roept Cambodja en Thailand op meer te doen om de activist te vinden. “De Cambodjaanse overheid moet stoppen met ontkennen wat er is gebeurd en Wanchalearm met spoed terugvinden”, zegt Sunai Phasuk, Thailand-onderzoeker bij HRW.

Activisten en de oppositie zetten grote vraagtekens bij de verlenging. Zij vermoeden dat Prayuth de noodwet gebruikt om kritische stemmen de mond te snoeren en achter de hand houdt om protesten te beëindigen als die te groot worden. “We hebben al tijden geen nieuwe lokale Covid-19-besmettingen. De overheid zou in staat moeten zijn de situatie nu zonder noodwet aan te kunnen”, zegt het oppositie-parlementslid Rangsiman Rome. “Misschien is de werkelijke reden van de verlenging wel dat de mensen nieuwe verkiezingen en een nieuwe grondwet eisen.”

De premier heeft dan ook iets te vrezen. De onrust in het diep verdeelde Thailand gaat jaren terug, en ondanks allerlei beloftes bleek ex-generaal Prayuth tot nu toe niet in staat de grote politieke kloof te overbruggen. In februari nam de onvrede toe toen de populaire oppositiepartij Future Forward Party (FFP) werd verboden. Met een felle campagne tegen militaire inmenging in de politiek werd de FFP bij de verkiezingen van vorig jaar de op twee na grootste partij van Thailand.

‘We stevenen af op een heel donkere periode’

De protesten hebben dan even stilgelegen, maar dat betekent niet dat de mensen zijn vergeten wat er in februari is gebeurd, zegt Rangsiman Rome, eveneens een voormalig FFP-lid. "En nu zijn de mensen extra kwaad om de wijze waarop de regering het land bestuurt. De mensen zijn heel serieus in hun woede, want de premier heeft te veel fouten gemaakt.”

Rangsiman vermoedt dat de demonstranten hun strijd niet snel zullen opgeven. Daarvoor zit de onvrede inmiddels te diep. "Zoals het nu gaat sturen we af op een heel donkere periode.”

Protestleider Tattep zegt dat de Free Youth-beweging de premier tijd wil geven om aan hun eisen te voldoen. Maar het geduld raakt op. “Gebeurt er niks dan organiseren we meer actie. Ik geloof dat een volgend groot protest nog meer mensen zal trekken.”

Lees ook:

De Thaise Roodhemden dromen opnieuw van een overwinning

De ‘roodhemden’, aanhangers van de verdreven ex-premier Thaksin, werden vijf jaar geleden in een coup aan de kant geschoven. Maar de steun onder de bevolking is nog groot. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden