CBosco Ntaganda in de rechtbank van het Internationaal Strafhof.

Profiel Bosco Ntaganda

De ‘Terminator’ van Congo kent een leven van alleen geweld

CBosco Ntaganda in de rechtbank van het Internationaal Strafhof. Beeld AP

De Congolese krijgsheer Bosco Ntaganda kreeg gisteren een celstraf van 30 jaar opgelegd. 

Twee dagen na zijn 46ste verjaardag kreeg de Congolese krijgsheer Bosco Ntaganda te horen dat hij dertig jaar achter de tralies verdwijnt voor moord, verkrachting, seksuele slavernij en het inzetten van kindsoldaten. Het Internationaal Strafhof in Den Haag (ICC) had de Terminator, zoals zijn bijnaam luidt, al in juli schuldig bevonden maar maakte gisteren de strafmaat bekend.

De rechter acht onder meer bewezen dat Ntaganda eigenhandig een priester heeft vermoord. Maar hij wordt vooral verantwoordelijk gehouden voor de gruweldaden van de militiestrijders die onder zijn leiding stonden. Meisjes werden door zijn milities geronseld of gevangengenomen en seksueel misbruikt. In Congo worden verkrachtingen vaak ingezet als wapen. Een vrouw of dochter van een tegenstander verkrachten, wordt door daders beschouwd als een overwinning op de vijand.

Seksuele slavernij

Ntaganda is de eerste die door het ICC veroordeeld is voor seksuele slavernij. Onder de getuigen die sinds 2015 zijn gehoord, bevindt zich een jonge vrouw die als 13-jarige herhaaldelijk is verkracht door de manschappen van Ntaganda. Zij heeft diverse hersteloperaties moeten ondergaan en is geestelijk ernstig beschadigd.

Ntaganda kent een leven van alleen geweld. Hij was afwisselend rebellenstrijder en militair, zowel in zijn geboorteland Rwanda als in Congo. Als 17-jarige liet hij school voor wat die was en sloot zich aan bij het Rwandese patriottische front (RPF) onder leiding van de huidige president Paul Kagame.

De RPF maakte in 1994 een einde aan de volkerenmoord op Tutsi’s, de etnische minderheid in Rwanda waartoe Ntaganda behoort. De rebellenbeweging werd het officiële leger en Ntaganda een militair.

Twee jaar later ondersteunde Rwanda de opstand tegen de toenmalige Congolese president Mobutu Sese Seko en Ntaganda ging vechten in Congo. In 1997 werd hij militair in het leger van de nieuwe Congolese president Laurent Kabila; een jaar later verliet hij het het leger en sloot zich bij een groep opstandelingen aan.

Bosco Ntaganda, hier op archieffoto. Beeld AFP

Rebellengroepen

Daarna volgden jaren waarin hij van de ene rebellenbeweging naar de andere ging in het oosten van Congo. Hij droeg bij voorkeur militaire baretten of leren cowboy hoeden in combinatie met camouflagepakken. In radiocommunicatie noemde hij zichzelf Tango Romeo. De altijd gladgeschoren Ntaganda, vaak met een brede lach op zijn gezicht, was berucht en gevreesd onder de bevolking in Oost-Congo.

Zijn praktijken kwamen het ICC ter ore en het hof vaardigde in 2006 een arrestatiebevel uit. Dat had nauwelijks invloed op hem want in 2008 was hij een van de aanvoerders bij een aanval op het dorp Kiwanja waar in twee dagen tijd 150 mensen werden vermoord.

Generaal

Een jaar later werd hij echter generaal in het Congolese leger omdat zijn benoeming, zo geloofde de regering in Kinshasa, zou bijdragen tot vrede in het oosten van het land. Maar niets was minder waar en in 2012 wilde de regering hem arresteren. Ntaganda hoorde ervan, deserteerde en begon opnieuw een rebellie. 

Ntaganda verzamelde niet alleen loyale strijders om zich heen maar ook veel vijanden. In 2013 werd het hem te heet onder de voeten in Congo en gaf hij zich over op de Amerikaanse ambassade in de Rwandese hoofdstad Kigali. Vandaar ging hij naar Den Haag. Hij heeft altijd volgehouden onschuldig te zijn en zegt: “Ik was slechts een soldaat”.

Lees ook:
Congolese rebellenleider Ntaganda schuldig aan oorlogsmisdaden

Bosco Ntaganda is door het Internationaal Strafhof in Den Haag schuldig bevonden aan oorlogsmisdaden

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden