Beeld Trouw

ColumnBas den Hond

De strijd is nog niet gestreden, maar voorlopig ziet het er voor Biden goed uit

Ja, Biden staat voor in de peilingen, maar waren er niet een paar heel speciale staten die ervoor gingen zorgen dat Trump toch de verkiezingen in november wint?

De vraag is sinds de verrassend verlopen presidentsverkiezingen van 2016 haast een reflex zodra iemand begint over die van dit jaar, en de hoop of vrees uitspreekt dat Trump in die pijnlijke categorie terecht gaat komen: president-voor-één-termijn.

Het klopt dat Trump gemiddeld een streepje voor heeft bij de kiezers van Florida en een aantal staten in het midwesten van de VS, zoals Michigan, Wisconsin, en Pennsylvania, waar traditioneel Democratische en Republikeinse meerderheden elkaar afwisselen en waar dus vaak de beslissing valt. Maar een streepje voor betekent dat hij er een hoger percentage stemmen krijgt dan het landelijke beeld laat zien. Het betekent niet dat hij die staten in zijn zak heeft. En een peiling in die staten die vrijdag werd gepubliceerd door de New York Times suggereert dat in ieder geval op dit moment dat voordeel van Trump tekort gaat schieten.

Hoe dat werkt met die sleutelstaten legt de politiek-statistische site Fivethirtyeight.com regelmatig uit met een slim lijstje. Daarin staat bij elke staat het aantal procent waarmee Biden volgens de meest recente peilingen voorligt op Trump, of andersom. En ze worden gesorteerd van meest gunstig voor Biden tot meest gunstig voor Trump.

Californië en New York geven al een stevige basis

Om te kijken wie op basis van die peiling het presidentschap zou winnen, reken je uit wie genoeg staten aan zijn kant krijgt om een meerderheid in het kiescollege te veroveren. Dat college telt 538 leden (vandaar de naam van de site) en om president te worden, is een meerderheid nodig, dus minstens 270 stemmen.

Je begint bovenaan met tellen. Niet in het lijstje staan een aantal staten die gegarandeerd naar Biden gaan, omdat ze altijd Democratisch stemmen, zoals Californië en New York. Die geven dus al een stevige basis. Bovenaan in de lijst vind je staten waar het voor Biden ook bijna niet meer mis kan gaan, zoals Colorado, waar hij met een kleine 18 procent voor ligt, en daarna Maine met 15 procent. Elke volgende staat wordt voor hem iets moeilijker te winnen, maar brengt hem bij winst wel weer dichter bij de 270. Uiteindelijk kom je bij staten die echt lastig te winnen zijn en waar Trump meer kans maakt, om uiteindelijk onderaan te komen bij staten waar Biden het kan vergeten.

Hoe makkelijk haalt Biden de 270? Volgens de telling van Fivethirtyeight.com is de “kantelstaat” die daarvoor lijkt te gaan zorgen Pennsylvania. Je neemt dan aan dat Biden ook alle staten daarboven wint als hij Pennsylvania wint. Dat is een redelijke aanname, omdat hij er in die staten immers gunstiger voor staat, maar zeker is het niet. Mocht er in een van die gunstige staten een ongelukje gebeuren en de winst naar Trump gaan, dan is misschien ook Florida nodig. Dat ziet er dan nog steeds goed uit voor Biden, want ook daar staat hij nu ruim voor, bijna zeven procent.

Alles kan nog veranderen

Voor Trump kun je natuurlijk dezelfde redenering volgen, maar dan van onderaf. Staten als Mississippi en Louisiana wint hij altijd wel, zijn gunstigste sleutelstaten in de lijst zijn Texas en Iowa. Maar zijn voorsprong daar is heel klein. En Trumps probleem is dat hij een aantal staten hogerop in de lijst zal moeten winnen, inclusief Florida en Pennsylvania – maar die lijken nu echt buiten bereik.

Kan dat nog veranderen? Natuurlijk. Als er dingen goed gaan in het land – de coronapandemie wordt bedwongen, er komt vroeger dan gedacht een vaccin, de economie herstelt, dan zal landelijk de voorsprong van Biden (nu volgens het gemiddelde van RealClearPolitics 9,5 procent) weer slinken. En komen aardig wat sleutelstaten in de lijst opnieuw binnen Trumps bereik.

De strijd is nog niet gestreden. Maar voorlopig ziet het er voor Biden goed uit. En zijn staf maakt duidelijk dezelfde lijstjes als Fivethirtyeight: De Democratische kandidaat komt alleen zo nu en dan zijn kelderkantoor thuis in Delaware uit, maar gaat dan opvallend vaak naar Pennsylvania.

Trouw-correspondent Bas den Hond (standplaats Boston) schrijft wekelijks een column over de Amerikaanse politiek. Lees ze hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden