Hamas-Israël

De steun voor de Palestijnse zaak is ineens niet meer zo vanzelfsprekend voor Arabische landen

In Marokko kwam het deze week tot opstootjes tussen politie en demonstranten die protesteerden tegen Israëls aanval op Gaza. Beeld EPA
In Marokko kwam het deze week tot opstootjes tussen politie en demonstranten die protesteerden tegen Israëls aanval op Gaza.Beeld EPA

Steun voor de Palestijnse zaak was altijd een onderwerp waarin verschillende Arabische landen zich gezamenlijk konden vinden. Maar die steun is niet meer zo eensgezind.

Het was niet zomaar een diplomatieke gebeurtenis, het was de ‘dageraad van een nieuw Midden-Oosten’. Met die woorden kondigde oud-president Donald Trump eind vorig jaar het ondertekenen van de akkoorden aan waarmee de Verenigde Arabische Emiraten en Bahrein hun relatie met Israël normaliseerden. Niet lang daarna gingen ook Marokko en Soedan diplomatieke betrekkingen met Israël aan.

De VAE en Bahrein zeiden destijds dat dit goed zou zijn voor de Palestijnse zaak; onderdeel van de deal was een tijdelijke bevriezing van het uitbreiden van Israëlische nederzettingen in de bezette Palestijnse gebieden. Ook zouden ze meer diplomatieke druk op Israël kunnen uitoefenen. Maar negen maanden later, nu het huidige geweld tussen Hamas en Israël al aan zeker 213 Palestijnen – onder wie 61 kinderen – het leven heeft gekost, lijkt daar weinig van terecht te komen, tot woede van de bevolking van deze vier Arabische landen. Want in plaats van die diplomatieke druk nu toe te passen, lijken hun regeringen vooral de andere kant op te kijken.

Een kloof tussen burger en regering

Met name de nieuwe houding van Bahrein en de VAE valt op: ze zeggen de Palestijnen te steunen, maar de staatsmedia besteedt weinig aandacht aan de aanvallen op Gaza. Ook wordt de Israëlische verdediging voor het aanvallen van Gaza – het beschermen van burgers en het uitschakelen van Hamas – meegenomen in de verslaggeving, wat voorheen niet gebeurde. En op Twitter werd de hashtag ‘Palestina is niet mijn zaak’ opeens in beide landen populair, in wat lijkt op een onlinecampagne die gerund wordt door de staat.

null Beeld Brechtje Rood
Beeld Brechtje Rood

Het laat de kloof tussen regering en burger goed zien. Veel inwoners van de landen die hun relatie met Israël normaliseerden, laten zich namelijk fel uit in hun steun voor de Palestijnen. In Marokko en Soedan zijn afgelopen week in verschillende steden protesten tegen de aanval op Gaza georganiseerd, in Bahrein hebben maatschappelijke organisaties een brief aan de regering gestuurd waarin ze oproepen de Israëlische ambassadeur het land uit te zetten, en in de VAE laten burgers met berichten en foto’s op sociale media hun steun aan Gaza blijken.

‘Er zijn er een paar die hun morele kompas hebben verloren’

Sinds het normaliseren van de relaties ligt het onderwerp Israël extra gevoelig in de landen. De Palestijnse Autoriteit noemde de normalisering onlangs een ‘verraderlijke dolkstoot in de rug van de Palestijnse zaak’, want de stap druiste regelrecht in tegen het Arabische Vredesinitiatief, een verklaring die in 2002 unaniem werd goedgekeurd door de Arabische Liga. Het initiatief stelt dat er pas een normalisering van de relaties tussen Arabische landen en Israël plaats kan vinden nadat Israël zich terugtrekt uit de bezette gebieden en er een Palestijnse staat wordt gesticht met Oost-Jeruzalem als hoofdstad.

Naast kritiek vanuit de eigen bevolking kregen de vier landen daarom ook de kritiek van andere landen in de regio over zich heen. In een onlinetop van de Organisatie van Islamitische Samenwerking – een organisatie van (deels) islamitische landen in Afrika, het Midden-Oosten en Azië – vielen zondag harde verwijten. “Er zijn er een paar die hun morele kompas hebben verloren en hun steun hebben verleend aan Israël”, beet de Turkse minister van buitenlandse zaken Mevlut Cavusoglu de aanwezigen toe. “Als er al halfslachtige verklaringen vanuit onze eigen familie komen, hoe kunnen we dan nog kritiek op anderen hebben? Wie zal ons dan serieus nemen?”

Het geweld in Gaza lijkt voorlopig verdere plannen van normalisering met Israël op de lange baan te schuiven. Saudi-Arabië was mogelijk een volgende kandidaat, maar die stap zal nu even op zich laten wachten.

Lees ook:

Amerika kan het geweld tussen Israël en Hamas beëindigen, waar wacht Joe Biden op?

De traditionele Amerikaanse steun voor Israël is minder vanzelfsprekend geworden, maar blijft onder president Biden voorlopig nog wel bestaan.

De Palestijnen voelen zich verraden door de VAE, maar een deal met Israël was al lang in de maak

De Palestijnen voelen zich in de steek gelaten door de Verenigde Arabische Emiraten, nu de Golfstaat diplomatieke banden aanknoopt met Israël.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden