Vrijwilligers van de Communistische Partij oefenen in het Thaiwoo Ski Resort een strijdkreet in de hoop succesvolle Olympische Spelen af te dwingen.

Olympische Spelen

De Spelen als lakmoesproef van een wereldmacht

Vrijwilligers van de Communistische Partij oefenen in het Thaiwoo Ski Resort een strijdkreet in de hoop succesvolle Olympische Spelen af te dwingen.Beeld Getty Images

Nog een maand te gaan en dan beginnen de Olympische Winterspelen. De Communistische Partij houdt haar hart vast nu het coronavirus ook in China steeds meer om zich heen grijpt.

Eva Rammeloo

Het was zo handig bedacht: de Olympische Spelen beginnen in de week dat families bij elkaar komen om Chinees nieuwjaar te vieren. Na het traditionele bacchanaal, gezellig met z’n allen voor de tv. Inmiddels moet dat scenario een nachtmerrie zijn geworden voor de regering in Peking. Want met het oprukkende, oncontroleerbare coronavirus – dat het om de omikronvariant gaat, is niet bevestigd - heeft de Chinese overheid liever dat iedereen gewoon blijft waar hij is.

Over een maand moet het feest losbarsten in Peking. De Olympische Winterspelen 2022 openen in de hoofdstad en daarna wordt er verder geskied, gesleed en geschaatst in de bergen ten westen van de stad. De organisatie is waterdicht en alles is erop gericht de atleten af te zonderen van de Chinese bevolking.

Buitenlandse toeschouwers niet welkom

Die bevolking vraagt zich intussen af of ze nu wel of niet mag komen kijken. Kaartjes zijn nog altijd niet te koop. Op het sociale medium Weibo zoeken duizenden fans naar informatie. “Waar kan ik tickets kopen? Ik ben bang dat ik het mis!”, vraagt Weibo-gebruiker Zhizi. De vraag naar toegangskaarten is de meest gestelde. En gebruiker Song Fufu vindt het ‘erg jammer dat er geen publiek mag zijn bij de welkomstceremonie’.

Dat buitenlandse toeschouwers niet welkom zijn, werd al vroeg duidelijk. Hoe dichter bij de startdatum van de Winterspelen, hoe waarschijnlijker het wordt dat zelfs publiek dat al in China is, er niet bij mag zijn. Maar Peking heeft nu eenmaal beloofd dat er wel toeschouwers de tribune op mogen – in tegenstelling tot bij de Spelen in Tokio, afgelopen zomer – dus daar kan ze moeilijk op terugkomen. Mogelijk is de oplossing dat staatsbedrijven en -instellingen clubjes trouwe Partijleden naar de wedstrijden sturen. Mocht het toch nodig zijn om na afloop te testen en in quarantaine te gaan, dan zullen zij daar een minder groot punt van maken.

Peking zet alles op alles om het publiek bij de atleten vandaan te houden. Maar zonder die atleten zijn er geen Spelen. In één keer duizenden mogelijke covidkoeriers toelaten, is wel een héél riskante operatie voor een land dat de afgelopen twee jaar nauwelijks buitenlanders binnenliet en geen enkele besmetting accepteert.

Nerveuze Communistische Partij nóg nerveuzer

De atleten en hun entourage moeten voor aankomst volledig gevaccineerd zijn. Wie dat om medische redenen niet is, moet voor de Spelen drie weken in quarantaine op een hotelkamer – wat buitengewoon onhandig is voor atleten die moeten trainen en een bepaald dieet nodig hebben. Een uitgebreid testprogramma moet ervoor zorgen dat niemand het virus meeneemt. Duikt er tóch een besmetting op, dan moet diegene in quarantaine en is het nog maar de vraag of een terugkeer naar het Olympisch dorp, om de draad weer op te pakken, mogelijk is.

null Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

De Winterspelen maken een nerveuze Communistische Partij nog eens een stuk nerveuzer. Het evenement hinkt op twee benen: prestigieus, maar riskant. Iedereen moet kijken, maar tegelijkertijd is de Partij als de dood dat ze voor het oog van de wereld gezichtsverlies lijdt. De pandemie is het grootste probleem, maar er zijn ook de gebruikelijke zorgen voor een dictatoriaal bewind, namelijk die voor protesten. De politieke boycots van onder andere de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk en Australië wist Peking alvast handig te weerleggen. Er zou geen uitnodiging verstuurd zijn, en bovendien gaat het hier niet om politiek, maar om sport, beweerde Peking. De boycottende landen sturen geen diplomaten uit protest tegen grootschalige mensenrechtenschendingen, onder andere tegen de Oeigoerse bevolking van Xinjiang, en het neerslaan van pro-democratische oppositie in Hongkong.

De Nieuw-Zeeland aanpak

De Europese landen zijn volgens een ingewijde wel uitgenodigd, maar zullen waarschijnlijk diplomatiek de ‘Nieuw-Zeeland aanpak’ volgen. De corona-epidemie maakt reizen te ingewikkeld, verklaarde Nieuw-Zeeland in december. Koning Willem-Alexander wees de uitnodiging van China af omwille van solidariteit met de Nederlandse fans die immers óók niet naar Peking mogen.

Bij de Verenigde Naties kan Peking 2022 rekenen op uitgesproken steun van secretaris-generaal Antonio Guterres. Dat hij wél wil komen, was een mooie opsteker voor Peking. De Spelen zijn ‘inclusief’, prijst VN-coördinator Siddhartha Chatterjee in een opiniestuk in de China Daily. Hij haalt ook Guterres aan, die zei dat de geest van de Olympische Spelen het beste in de mensheid naar boven haalt. “Teamwork en solidariteit. Talent. Tolerantie.”

Binnen een paar uur een ‘mediumrisicogebied’

In China zelf wordt voorpret over de Winterspelen verdrukt door zorgen over de pandemie. Iedereen is vooral bezig met dat andere grote evenement: op 1 februari begint het nieuwe jaar. Honderden miljoenen stappen in vliegtuig, trein, bus of auto om familie op te zoeken. Wel of niet naar huis, is de grote vraag voor velen. Voor mensen uit een laagrisicogebied is er niets aan de hand, zei Wu Zunyou, hoofdepidemioloog van het Chinese centrum voor ziektebestrijding en preventie een week geleden. “Het is heel eenvoudig. Als er geen besmettingen zijn op vertrekpunt en bestemming dan kun je gewoon naar huis gaan voor het Chinees nieuwjaar, maar je moet jezelf beschermen tijdens de reis. Het is erg belangrijk om niet besmet te raken.”

Dat is gemakkelijker gezegd dan gedaan, want een laagrisicogebied kan binnen een paar uur in een ‘mediumrisicogebied’ veranderen. Daar is doorgaans maar één besmetting voor nodig. Lokale overheden, bedrijven en scholen bepalen bovendien zelf welke maatregelen ze willen nemen. Tijdrovende testen en quarantaine zijn gangbaar, en een extra drempel voor reizigers is dat ze daar niet alleen zichzelf maar ook contactpersonen mee opzadelen.

Wie er niets over weet, kan de Spelen makkelijk missen

Moeilijk dus, die voorpret voor de Spelen. Een enkel bedrijf speelt met het logo, zoals een dertigjarige verzekeringsmaatschappij die claimt al ‘dertig jaar together’ te zijn - ‘samen’ is de Olympische slogan. De mascottes zijn vooral op televisie te zien. Maar wie er niets over weet, kan de Spelen makkelijk missen.

Misschien is dat een beetje de bedoeling van de Chinese regering. Het is een prestigeproject. Peperdure Winterspelen organiseren in een veel te droog gebied waar nog nauwelijks iemand aan wintersport doet. De wereld laten zien dat China in staat is om vast te houden aan haar zero-covidbeleid, zonder daar een evenement van wereldformaat voor te laten schieten. Het zou de lakmoesproef van een wereldmacht kunnen zijn – want wat Peking ook beweert, sport is wel degelijk politiek, zoals álles voor de Communistische Partij politiek is.

Als het allemaal lukt, zal iedereen het weten. Maar als er iets misgaat, en het coronavirus weglekt uit de bubbel, dan kunnen de Spelen niet snel genoeg voorbij zijn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden