ReportageSenaatszetels

De senaatsrace in de VS wordt beslist in Georgia, en daar zijn ze verkiezingsmoe

Jonge Democraten in Georgia bij hun verkiezingskraampje.Beeld Eline van Nes

De race in Georgia om de laatste twee zetels in de Amerikaanse Senaat is van levensbelang voor de politieke slagkracht van Joe Biden. Maar komen de Democratische kiezers er opnieuw massaal opdagen?

Op een parkeerplaats achter een advocatenkantoor in een straat vol studentenhuizen staat een partytent: op de tafel liggen flyers, uit de speakers knalt salsamuziek. Een man of tien danst om beurten, terwijl af en toe iemand met de auto langskomt om een stapel flyers mee te pakken.

De 21-jarige Arteen Afshar, die hier in studentenstad Athens in de Amerikaanse staat Georgia politicologie studeert, is een van de lokale organisatoren van de Jonge Democraten. Ze moet een beetje lachen om de magere opkomst deze zondagmiddag. “Na de verkiezingen van november is het moeilijk om mensen enthousiast te houden. Maar of Biden straks kan regeren, hangt van de Senaatsrace in Georgia af. Dat is Amerika: landelijke politiek wordt bij kleine lokale verkiezingen bepaald.”

Blauw na dertig jaar

Afgelopen november kleurde Georgia voor het eerst in bijna dertig jaar Democratisch blauw op de politieke kaart. Niet iedereen was verrast: in Georgia is Stacey Abrams, een politica die in 2018 nipt een verkiezing tot gouverneur verloor, al jaren actief bezig kiezers te bereiken en geëngageerd te houden. Onder invloed van haar organisaties en tal van kleinere initiatieven, registreerden pakweg 800.000 mensen zich voor het eerst als kiezer – van wie bijna de helft onder de dertig. Zij bezorgden Joe Biden de zestien kiesmannen van de staat.

Als enige staat 

Maar daarmee is het werk niet gedaan: als enige staat houdt Georgia in januari een tweede verkiezingsronde voor zijn twee Senaatszetels in Washington. Om niet tegenover een meerderheid van Republikeinen in de Senaat te staan – waardoor Biden vleugellam aan zijn presidentschap zou beginnen – móeten de Democraten beide zetels winnen. Als ze dat doen krijgen ze vijftig zetels in handen, precies de helft: vice-president Kamala Harris heeft dan de doorslaggevende stem.

Tijdens een Zoom-overleg van de Jonge Democraten praat de 19-jarige studente Nida Merchant met een groep politiek actieve middelbare scholieren. Ook al hebben velen van hen nog geen stemrecht, de Jonge Democraten geloven via de scholieren familieleden en vrienden te bereiken – en daarmee toch weer nieuwe kiezers. “Mensen zijn verkiezingsmoe, jullie zijn moe”, zegt Merchant tegen haar team. “Maar nu moeten we doorzetten. Anders was alles voor niets.”

Merchant ziet sociale media als de sleutel tot de kiezer, een tactiek die de Jonge Democraten met succes voor de presidentsverkiezingen toepasten. “Mensen zitten thuis door de pandemie en dat is een enorme kans”, zegt ze. “Iedereen kan je via hun telefoon bereiken.” Merchant is – net als Afshar – zelf het type kiezer waarop de Democraten zich onder leiding van Stacey Abrams richtten: van een diverse achtergrond en jong. Het is een demografie die terug te zien is in de Democratische Senaatskandidaten: de 33-jarige Jon Ossoff en de zwarte predikant Raphael Warnock.

Donaties van buiten de staat

De leidster van de Jonge Democraten, Rachel Paule, vertelt in hetzelfde Zoom-overleg hoe ze momenteel worden overspoeld door donaties van buitenaf. “Vandaag belde een vrouw vanuit Washington DC. Een paar minuten praten en ze maakte vijfduizend dollar over.” Paule – die in december als een van de zestien kiesmannen officieel namens de staat op Joe Biden stemt – waardeert de aandacht, maar volgens haar is het echte werk allang gedaan. “We hebben langdurig in nauw contact gestaan met de kiezer. Niet alleen even een sprintje getrokken voor de verkiezingen. Dat moet de rest van het land juist van ons leren.”

Het zevende district, een pluk voorsteden ten noordoosten van Atlanta, was een van de opmerkelijke plekken in Georgia die Democratisch blauw kleurden. Op straat merk je er gelijk dat inkomens hier hoger liggen dan gemiddeld: verzorgde alleenstaande huizen met typisch Victoriaanse veranda’s, fris opgeknapte historische centra. De Jonge Democraten hadden dit district specifiek uitgekozen als aandachtspunt, omdat ze verwachtten dat hier veel winst viel te behalen vanwege een snel veranderende bevolking.

In de hoofdstraat van Duluth vertelt de 18-jarige Ava Watson. op de stoep  voor de nieuwe bierbrouwerij van haar ouders, dat ze gelooft dat veel jongeren gemotiveerd raakten doordat het debat zo op scherp staat. “Dit gaat allang niet meer over alleen de economie”, zegt Watson. “Jongeren begrijpen dat er een sociaal probleem is. Opeens hoor je weer veel ideeën die wij als ‘oud’ zien. Racisme, conservatief denken. Ik zie klasgenoten die Trump vereren, met een gevoel van witte mannelijke superioriteit.”

Na de verjaardag direct registreren

Tijdens de Black Lives Matter-protesten voelde Watson veel enthousiasme, terwijl in haar ogen uiteindelijk niets veranderde. Aangezien ze op 5 november achttien is geworden, kon Watson in de presidentiële verkiezingen tot haar eigen frustratie nog niet meestemmen. Gelijk na haar verjaardag registreerde ze zich, klaar voor de strijd. “Ik wil nu al mijn vrienden overtuigen hoe belangrijk dit is.”

In Athens gaat Afshar intussen al dagenlang met de Jonge Democraten van deur tot deur, zoals ook ieder evenement wordt aangegrepen om kiezers te bereiken. Precies zoals de Democraten onder leiding van Stacey Abrams al jaren doen in Georgia. Afshar gelooft niet dat ze nog kiezers zal overtuigen van keuze te veranderen. Volgens haar gaat het er nu om mensen te herinneren te gaan stemmen. Bij iedereen die niet komt opdagen in januari is een kostbare stem verloren.

“We willen geen herhaling van 2016,” zegt Afshar. “Toen dachten we dat we al gewonnen hadden, waardoor we ons niet volledig inzetten. Nu moeten we op 6 januari wakker worden en weten dat we echt alles gedaan hebben.”

Lees ook:

Trump verliest ook rechtszaak verkiezingen Pennsylvania, wil nieuwe hertelling Georgia

De Amerikaanse president Donald Trump heeft weer een nederlaag geleden in zijn juridische strijd om alsnog de verkiezingen naar zich toe te trekken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden