SITE artikel column Bas den hond blauw Beeld Trouw
SITE artikel column Bas den hond blauwBeeld Trouw

VS-columnBas den Hond

De ruzie op het schoolplein van het Capitool dreigt uit de hand te lopen

Als het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden een school was, dan waren er nu bezorgde gezichten op de docentenvergadering. Groepjesvorming en steeds meer verbale aanvaringen tussen leden van die groepjes – voor je het weet heb je een massale vechtpartij op het schoolplein.

Vrijdag vloekte een van de meer prominente Democraten, Eric Swalwell, tegen de woordvoerder van de beruchte Republikeinse Marjorie Taylor Greene. Die had hem gezegd (toegeschreeuwd, volgens Swalwell) dat hij zijn mondkapje wel af kon doen, volgens de laatste instructies van de Amerikaanse gezondheidsdienst, de CDC, voor gevaccineerden. Maar in het Huis is het woord van voorzitter Nancy Pelosi wet, en die houdt vast aan een mondkapjesverplichting omdat nog niet duidelijk is wie van de 441 leden wel en wie niet gevaccineerd is. En dan nog, zo zei Swalwell tegen Greene’s woordvoerder (schreeuwde hij, volgens Greene): “Jij vertelt mij niet wat ik fucking moet doen!”

In het dagelijkse Amerikaanse spraakgebruik is ‘fuck’ wijdverbreid, maar netjes is het niet. In de krant zul je het niet snel lezen en op tv wordt het gebliept. Dat een lid van het Congres dat woord op de werkvloer in de mond neemt, en dan later zelfs zegt dat hij spijt heeft dat hij niet nog wat krachtiger termen gebruikte, is opvallend genoeg om de media in het geweer te laten komen.

Wrijvingen en vijandschap

Wrijvingen tussen Democraten en Republikeinen zijn natuurlijk normaal in een tweepartijensysteem, waar iedereen als doel heeft de andere partij de pas af te snijden bij het maken van beleid. Maar sinds de inval op 6 januari van Trump-supporters in de zetel van het Congres, het Capitool, moet je eerder van vijandschap spreken.

Voor de Democraten ligt het duidelijk: die relschoppers hadden als doel de bevestiging te voorkomen van Joe Biden als de nieuwe, rechtmatig verkozen president van de Verenigde Staten. Datzelfde doel streefde een aantal Republikeinse afgevaardigden en senatoren na, die tegen de goedkeuring stemden van de verkiezingsuitslag in een aantal staten, volgens henzelf omdat er ernstige twijfels waren of die wel volgens de wet waren verlopen.

Direct na die inval waren ook veel Republikeinen verontwaardigd. Hun leider in het Huis, Kevin McCarthy, zei dat Donald Trump verantwoordelijkheid droeg. De derde in rang in de partijleiding, Liz Cheney, zei ronduit dat Trump er de schuld van was. Toen er om die reden een motie van wantrouwen tegen haar werd ingediend in de fractie, werd die met 145-61 verworpen.

Inmiddels is de boosheid op Trump bij de Republikeinen gezakt, of misschien moet je zeggen: is bij de Republikeinen het besef doorgedrongen dat hun kiezers op het kompas van Trump varen. Cheney werd, omdat ze maar door bleef gaan met Trump tegenspreken over die vermeende verkiezingsfraude, afgelopen week alsnog uit de leiding gezet.

Dat betekende niet, zei fractieleider Kevin McCarthy sussend, dat iemand nog twijfelt aan de legitimiteit van de presidentsverkiezing. Maar dat is niet vol te houden. De factcheckers van de Washington Post boden McCarthy gedienstig een lijstje aan van twijfelaars: Donald Trump natuurlijk; afgevaardigde Elise Stefanik, die vrijdag als opvolgster van Liz Cheney werd verkozen; de Republikeinse partij van Arizona, die op dit moment bezig is de stemmen van die staat allemaal nog eens na te tellen, en te controleren op sporen van bamboe, die zouden bewijzen dat in het geniep extra biljetten uit China zijn gekomen; een groep van ruim honderd gepensioneerde generaals; diverse rechtse nieuwssites en tv-zenders; en zeker acht leden van zijn eigen fractie, waaronder Marjorie Taylor Greene.

Met de nek aangekeken

Die fractieleden, en iedereen die op 6 januari tegen de bevestiging van Biden stemde, worden door Democraten met de nek aangekeken. Republikein Buddy Carter werkte bijvoorbeeld in 2019 samen met Democraat Madeleine Dean aan een wet die medicijnen tegen opiatenverslaving breder beschikbaar moet maken. Die wet haalde het niet, dus dit jaar probeerde Dean het weer. Maar Carter, ook een verkiezingstwijfelaar, mocht niet meer meedoen. Het gevolg was dat de wet niet genoeg steun kreeg van Republikeinen om een meerderheid te krijgen.

“Ik maak geen excuses”, zei Carter tegen website Politico. De term ‘grote leugen’, waarmee Trumps beweringen over de verkiezingen door de Democraten kortweg worden aangeduid, is volgens hem misplaatst. Hij vindt het eerder een grote leugen van president Biden dat die bij zijn beëdiging zei dat hij wilde samenwerken met Republikeinen. “Ik ben trots op wat ik op 6 januari deed. Ik zou het weer doen.”

Elke dag brengt wel weer nieuwe voorbeelden van Republikeinse halsstarrigheid op dat punt die Democraten het bloed onder de nagels vandaan halen. De Republikeinse afgevaardigde Andrew Clyde had vermoedelijk de eerste beelden van de inval voor ogen, waarin demonstranten nog netjes de voor bezoekers aangegeven looproute volgen, toen hij deze week zei dat de gebeurtenissen eigenlijk niet te onderscheiden waren van een gewoon toeristisch bezoek. Dat was, zei zelfs zijn fractiegenoot Kelly Armstrong “zo stom dat het gewoon komisch was”.

Maar niemand lachte meer toen de Republikeinse afgevaardigde Marjorie Taylor Greene ruzie zocht met haar Democratische collega Alexandria Ocasio-Cortez. Greene was voor haar verkiezing een actievoerster-met-camera die geloofde in de QAnon-samenzweringstheorie. Ocasio-Cortez is een van de meest linkse Democraten. In een gang van het Huis liep Greene (algemeen bekend als MTG) Ocasio-Cortez (bekend als AOC) achterna en maakte haar uit voor radicale socialist en iemand die terroristen steunt. Ook hier spreken de partijen elkaar tegen over het aantal decibellen – volgens een woordvoerder van Ocasio-Cortez liep Greene te ‘schreeuwen’, en voelen zij en haar personeel zich niet veilig meer. Volgens Greene zelf ‘praatte’ ze gewoon: “Ik weet niet waarom ze zegt beveiliging nodig te hebben. Ze zou er geen probleem mee moeten hebben over haar beleid te debatteren.”

Diverse Democraten zeggen dat acties zoals die van Greene hen in gevaar brengen, omdat ze burgers het idee geven dat ze staatsvijanden zijn. Voorzitter Nancy Pelosi wil dat de commissie die toeziet op het goede gedrag van de parlementsleden de zaak gaat bekijken.

Voor Democraat Jimmy Gomez is het al duidelijk. Donderdag kwam hij de grote zaal van het Huis binnen met, zoals het hoort, een mondkapje. Daar stond op: “Zet MTG eruit”.

Trouw-correspondent Bas den Hond (standplaats Boston) schrijft wekelijks een column over de Amerikaanse politiek. Lees ze hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden