Expansiedrift

De Russische marine moet op zoek naar een nieuwe uitvalsbasis in Oost-Afrika

Op 28 februari 2021 meerde een Russisch marineschip aan in Port Soedan. Nu Soedan de deal over een marinebasis heeft opgeblazen, kan dat weer huiswaarts. Beeld AP
Op 28 februari 2021 meerde een Russisch marineschip aan in Port Soedan. Nu Soedan de deal over een marinebasis heeft opgeblazen, kan dat weer huiswaarts.Beeld AP

Heel even leek het erop dat het Russische leger na jaren van afwezigheid terug zou keren op Afrikaanse bodem. Soedan komt echter terug op een deal over de bouw van een marinebasis.

Jarron Kamphorst

Een dorre vlakte, een tiental huizen, een paar aangeplante bomen en een grindpad dat langs de kustlijn loopt. Op foto’s doet Sagallou in het Afrikaanse Djibouti aan als een tamelijk onbeduidend dorp. Een slaperig gehucht aan het azuurblauwe water van de Golf van Tadjourah. Toch heeft Sagallou meer geschiedenis dan je in eerste instantie zou verwachten. Een kleine anderhalve eeuw geleden lag op deze plek namelijk Nieuw Moskou, toneel van de kortstondige flirt van het Russische tsarenrijk met het kolonialisme.

Terwijl andere Europese grootmachten op enig moment talloze koloniën in Afrika hadden, was het overzeese avontuur van de Russen geen onverdeeld succes en bovendien van korte duur. Maar toch, van 28 januari tot 5 februari 1889 hadden ook de Russen een volle week een eigen nederzetting in Afrika. Totdat de Franse vloot de kolonie op brute wijze van de kaart veegde.

Heel even leek het erop dat het Russische avontuur aan de Afrikaanse kust zich op korte termijn ging herhalen toen de regering in Moskou in november vorig jaar op haar website een conceptovereenkomst publiceerde voor de bouw van een marinebasis in Soedan. Volgens de deal zou er in Port Soedan, een havenstad aan de Rode Zee, een ‘logistiek ondersteuningscentrum’ verrijzen met ruimte voor vier oorlogsschepen.

Soedan schort de deal met de Russen op

Maar nu lijkt er een streep door die plannen te gaan. Donderdag verschenen in diverse Arabische media berichten dat de Soedanese regering de deal met de Russen heeft opgeschort, omdat deze werd getekend door het oude regime van Omar al-Bashir, die in 2019 door een staatsgreep werd afgezet. Een voormalige admiraal van de Russische marine verklaarde tegenover het Russische staatspersbureau Interfax dat de overeenkomst is opgeblazen ‘onder druk van de Verenigde Staten’.

Afstel van de marinebasis zou een gevoelige tegenslag zijn voor Moskou. Het Kremlin probeert al langere tijd zijn invloed in Afrika te vergroten. De laatste jaren was Moskou dan ook behoorlijk actief op het continent. Want hoewel Rusland tot op heden geen officiële militaire aanwezigheid in Afrika heeft, lopen er al geruime tijd particuliere Russische huurlingen rond die meevechten in de talloze conflicten op het continent.

Daarnaast is Moskou hofleverancier van wapentuig in Afrika. Uit statistieken van Sipri, een Zweeds instituut dat onderzoek doet naar de wereldwijde wapenhandel, blijkt dat Rusland tussen 2000 en 2018 met 34 procent van alle leveranties de grootste speler was op de Afrikaanse wapenmarkt. Een marinebasis zou dan ook een logische vervolgstap zijn in de Afrikaanse ambities van Moskou. Want dat het Kremlin die door het afketsen van de deal met Khartoem nu bij het grofvuil zet, lijkt hoe dan ook uitgesloten.

Lees ook:

Rusland krijgt iets terug voor de aanwezigheid in Afrika

Meer dan veertig Afrikaanse leiders reisden af naar de Russische kustplaats Sotsji voor een Afrika-Rusland-top. Wat verwachten zij van Vladimir Poetin? En wat heeft de Russische president in Afrika te zoeken?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden