Rusland

De Russische Imperialistische Beweging wil Ruslands glans en glorie terug, met de tsaar weer op de troon

Twee leden van de Russische Imperialistische Beweging in Donetsk, Oost-Oekraïne op 28 februari 2015.Beeld AFP

De extreem-rechtse Russische Imperialistische Beweging is door de VS aangemerkt als ‘buitenlandse terroristische organisatie.’ Wat is dit voor club en wat willen ze?

De Amerikaanse regering heeft maandag de extreem-rechtse en neonazistische Russische Imperialistische Beweging gebrandmerkt als ‘buitenlandse terroristische organisatie’. Het is de eerste keer dat de Verenigde Staten dat label plakken op een groepering die witte superioriteit als ideologie uitdraagt. Tot nog toe kregen alleen islamistische organisaties als Al-Qaida, IS en Hezbollah een dergelijk stempel.

Dit keer gaat het dus om de Russische Imperialistische Beweging, beter bekend onder de Russische afkorting RID. Een neonazistische club, opgericht in 2002 door ene Stanislav Vorobjev in Sint-Petersburg. Op de website van de RID beschrijft ze haar ideologie als orthodox imperiaal nationalisme. Uit dat gedachtengoed vloeit de missie tot ‘het herstel van de Russische, autocratische monarchie’ voort.

In concreto willen de leden van de RID de Russische klok ruim een eeuw terugdraaien. Vorobjev en zijn gevolg beschouwen alles wat er na de Russische Revolutie van 1917 gebeurde als verwerpelijk en willen niets liever dan het tsarenrijk in ere herstellen. Bij voorkeur zien ze zo snel mogelijk een terugkeer naar de absolute monarchie, met de Romanovs weer op de troon in de Petersburgse paleizen. Of bij gebrek aan een erfgenaam een andere absolute monarch die het Russische Rijk weer de glans en glorie verschaft die het ooit genoot. Zelfs president Poetin is volgens de geharde nationalisten van de RID te democratisch voor die functie.

Tsarenrijk

Andere doelstellingen van de RID zijn onder meer het heroveren van al het gebied dat sinds de val van het tsarenrijk verloren is gegaan, het instellen van de Russische orthodoxie als staatsreligie, militarisering van de staat en de totstandkoming van een mono-etnische natie waar alleen plek is voor etnische Russen. Dat hele pakket aan ambities wordt gelardeerd met felle antiwesterse en anti-islamitische retoriek.

De RID’ers brengen hun ideologie ook op een andere manier tot uiting. Want de RID is tevens een paramilitaire organisatie. Onder de naam Imperialistisch Legioen vochten zeker driehonderd vrijwilligers namens de groep in Oost-Oekraïne aan de zijde van de pro-Russische separatisten en bovenal tégen de ‘Joods-Oekraïense oligarchie’. Naar eigen zeggen leverde het legioen in de beginjaren van de oorlog ‘humanitaire hulp’ en manschappen in Donetsk, dat al sinds 2014 gebukt gaat onder een gewapend conflict tussen het Oekraïense leger en door Rusland gesteunde milities.

Vrijwilligers kregen een militaire basistraining, waarna ze door het Imperialistisch Legioen naar Oost-Oekraïne werden uitgezonden. De overige ‘humanitaire hulp’ bestond uit wapentuig en andere militaire middelen. Volgens de RID zelf had ze in het najaar van 2014 al voor ruim 600.000 euro aan ‘hulpgoederen’ verzonden naar Donetsk. Banden tussen het Kremlin en de organisatie worden van beide kanten desalniettemin stellig ontkend.

‘Politiek gemotiveerd’

Waarom de VS uitgerekend de RID selecteerde als eerste extreem-rechtse ‘buitenlandse terroristische organisatie’, is een kwestie van speculeren. Een mogelijkheid is dat de groepering in tegenstelling tot andere alt-right-bewegingen niet sterk geworteld is in de VS, wat de kans op juridische stappen tegen de staat vanwege belemmering van het recht tot vereniging verkleint. Hoe dan ook lijkt de actie een poging van de Amerikaanse regering om te tonen dat ze zich wel degelijk verzet tegen wit, rechts-extremistisch terrorisme.

Vorobjev noemde het besluit van de VS in een verklaring dan ook politiek gemotiveerd. Tegenover het Russische MBK Nieuws noemt de leider van de RID het Amerikaanse terrorisme-stempel ‘een stap van Trump in aanloop naar de presidentsverkiezingen’.

Lees ook:

Wat is alt-right? En wie zijn de white supremacists?

De vurige strijd tussen Amerikaanse links en rechts gaat gepaard met jargon dat zelfs voor de president soms onbegrijpelijk is. Een woordenboekje daarom.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden