De Amerikaanse president Trump, de Japanse premier en G20-gastheer Shinzo Abe en de Chinese president Xi Jinping vandaag, op een G20-bijeenkomst in het Japanse Osaka.

Voorbeschouwing G20

De relatie van Xi en Trump bepaalt het succes van de G20

De Amerikaanse president Trump, de Japanse premier en G20-gastheer Shinzo Abe en de Chinese president Xi Jinping vandaag, op een G20-bijeenkomst in het Japanse Osaka. Beeld AFP

Opnieuw wordt een G20-top overheerst door de VS en China. Van andere wereldleiders valt weinig te verwachten.

Trump kan een deal wel gebruiken

Zelf is hij ervan overtuigd dat hij alle troeven in handen heeft. Donald Trump denkt met tarieven op Chinese producten de leiders in Peking, Xi Jinping voorop, tot aanpassing te kunnen dwingen. Daarom moeten de Chinezen voorlopig bloeden voor hun oneerlijke concurrentie van Amerikaanse bedrijven.

De handelsoorlog tussen de Verenigde Staten en China dreigt zich te ontwikkelen tot een nieuwe Koude Oorlog tussen de twee wereldmachten. Maar hun economieën zijn dermate verknoopt, dat het niet mogelijk is de ander te raken zonder de eigen burgers en bedrijven te benadelen.

De tarieven die Trump heeft ingesteld op Chinese producten worden deels opgebracht door Amerikaanse consumenten. De boeren in de Midwest zuchten onder de tegenmaatregelen uit Peking en Amerikaanse technologiebedrijven vrezen hun positie op de Chinese groeimarkt te verliezen.

Een half jaar geleden, bij de vorige G20 in Buenos Aires, sloten Xi en Trump op het laatste moment een wapenstilstand. Dat kan nu weer gebeuren, ook omdat Trump al vooruit kijkt naar de presidentsverkiezingen van volgend jaar. Een rem op de economie kan hij niet gebruiken. Op weg naar Osaka heeft de Amerikaanse president al gespeculeerd op een deal met Xi en uitgehaald naar andere landen, zoals India, Duitsland en zelfs gastheer Japan.

Beeld Getty

China wil onrust voorkomen

Een leider die zich niet druk hoeft te maken over verkiezingen, houdt veel tijd en aandacht over. Die kan Xi Jinping goed gebruiken om banden te smeden met andere partners dan de Verenigde Staten. De Chinese president voor het leven bouwt allianties met landen in Azië, Europa en Afrika, vooral via plannen voor een Nieuwe Zijderoute.

Ook voor Xi zijn de Amerikaanse verkiezingen van volgend jaar spannend. Wellicht zit er straks een president in het Witte Huis die meer met China wil overleggen. Maar als Trump blijft, kan die zijn tweede termijn aanwenden om de confrontatie met Peking voluit aan te gaan.

Ondertussen moet Xi opletten dat zijn eigen bevolking niet lijdt onder het handelsconflict. De export die voor China lange tijd zo belangrijk was, wordt geraakt en dat kost banen. Via de communistische partij houdt Xi het land in een ijzeren greep, maar een tegenvallende economie kan toch onrust veroorzaken. Dat voorkomen heeft voor hem de hoogste prioriteit.

Xi en Trump zitten zaterdag met elkaar om tafel, maar een echte oplossing van het handelsconflict wordt niet verwacht. In de Chinese staatsmedia was de toon de afgelopen dagen stevig anti-Amerikaans en dat wijst niet op een doorbraak. Een tijdelijke wapenstilstand lijkt het hoogst haalbare, de krant South China Morning Post meldt zelfs dat die al rond is.

Ondertussen eist Peking dat er in Osaka niet wordt gesproken over de toestand in Hongkong. Daar gingen gisteren opnieuw vele duizenden mensen de straat op, in verzet tegen de invloed van China op de stad.

Gastheer Shinzo Abe (rechts) heet zijn gasten welkom, hier Al-Sisi uit Egypte. Beeld AFP

Gastheer zoekt het podium

De gastheer heeft zelden gelegenheid om van het feest te genieten, zeker als er gasten komen die ruzie hebben. De top in Osaka zou hét toneel moeten worden waar de Japanse premier Shinzo Abe in de schijnwerpers staat. Abe hoopt de langstzittende premier van Japan te worden en bovendien zijn land uit een jarenlange stagnatie te trekken. Maar Japan lijdt onder de Chinees-Amerikaanse handelsruzie, de economie zakt weer weg na een periode waarin het stimuleringsbeleid eindelijk leek aan te slaan. Een succes op het wereldtoneel kan Abe goed gebruiken, maar dat heeft hij niet zelf in de hand: hij is afhankelijk van Xi en Trump.

Het zal moeilijk worden om tot een gezamenlijke slottekst te komen, over de wereldhandel, over klimaatverandering en wellicht de spanning rond Iran.

Van leiders uit andere landen valt weinig initiatief te verwachten. De Duitse bondskanselier Angela Merkel en voorzitter Jean-Claude Juncker van de Europese Commissie zijn al op weg naar de uitgang, om nog maar te zwijgen van de Britse premier Theresa May. 

Namens Nederland mag premier Mark Rutte aanschuiven. De Franse president Emmanuel Macron dringt aan op een verwijzing naar het Klimaatakkoord van Parijs, waar Trump niets van wil weten. Van de Russische president Vladimir Poetin verwacht niemand een positieve bijdrage. Nee, Trump en Xi zullen het in Osaka zelf moeten uitvechten.

Lees ook: 

De spanning tussen de VS en China loopt verder op: wat is het Chinese antwoord op Trump?

China wil de gesprekken zo lang mogelijk rekken, want tijdens zijn herverkiezingscampagne wil Trump vast wel concessies doen. De hogere tarieven op Chinese producten raken immers ook Amerikaanse consumenten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden