Misdaadbendes

De regering van Haïti vraagt om militaire interventie, maar niemand staat te trappelen

Inwoners van Port au Prince ontvluchten hun wijk voor bendegeweld.  Beeld AFP
Inwoners van Port au Prince ontvluchten hun wijk voor bendegeweld.Beeld AFP

In Haïti hebben misdaadbendes de feitelijke macht. De president ziet geen andere uitweg dan vragen om een buitenlandse militaire invasie.

Seije Slager

Zomaar een weekje nieuws uit het armste land van het westelijk halfrond doet je de moed in de schoenen zakken. Het ‘goede’ nieuws uit Haïti kwam op zaterdag 12 november. Eindelijk was er in het land weer wat benzine te krijgen na een twee maanden durende blokkade van de brandstofterminals door een van de bendes, die inmiddels het grootste deel van de hoofdstad controleren.

Op 14 november ontsloeg waarnemend president Ariel Henry een groot deel van het kabinet, terwijl hij zelf verdacht wordt van betrokkenheid bij de nooit opgeloste moord op zijn voorganger. De ontslaggolf lijkt ingegeven door Amerikaanse sancties tegen politici die banden met bendes hebben. Op dezelfde dag wordt een konvooi van de Amerikaanse ambassade onder vuur genomen door onbekende schutters.

Op 16 november waarschuwt de minister van gezondheid dat een cholera-epidemie uit de hand dreigt te lopen. Medische zorg staat al het hele jaar op een laag pitje, door energietekorten en ontvoeringen van ziekenhuispersoneel.

Eveneens op 16 november maakt de Dominicaanse Republiek, het buurland dat eerder al begon aan een grensmuur met Haïti, bekend dat het een speciale politie-eenheid creëert voor het deporteren van ongedocumenteerde Haïtianen.

Een mogelijke interventie

Op vrijdag 18 november ten slotte overlegden de Amerikaanse vicepresident Kamala Harris en de Canadese premier Justin Trudeau over een mogelijke interventie in Haïti. Dit in reactie op een verzoek van president Henry, die vorige maand het buitenland vroeg om ‘de onmiddellijke inzet van een gespecialiseerde gewapende macht’. Een president die smeekt om gewapende interventie in zijn eigen land, dat geeft wel aan hoezeer de bendes in Haïti de dienst uitmaken.

Behalve de VS en Canada bemoeide ook de andere regionale grootmacht Mexico zich in de diplomatieke wandelgangen met het verzoek. Achter de schermen wordt er bij de VN aan een resolutie gewerkt die zo’n interventie mogelijk zou maken. Maar eigenlijk staat niemand te trappelen om zich te verliezen in de Haïtiaanse uitzichtloosheid.

Aan de andere kant dreigen de problemen van Haïti naar de regio over te slaan. Het aantal vluchtelingen stijgt, en daarmee ook de mogelijkheid dat de cholera-epidemie elders opspeelt. Veel overheden zijn bezorgd over de besmettelijke wetteloosheid. Zo is er smokkelhandel op gang gekomen tussen Haïtiaanse en Jamaicaanse bendes, die marihuana voor wapens ruilen.

Contraproductief en desastreus

Niets doen is dus geen optie. Als er de komende tijd toch een interventiemacht wordt opgetuigd, zal die waarschijnlijk een duidelijk omschreven mandaat hebben, en een vooraf afgebakende tijdsduur in het land verblijven. Daarmee hopen met name de Verenigde Staten lessen te trekken uit eerdere interventies, al dan niet humanitair, die in Haïti over het algemeen contraproductief en desastreus uitpakten.

Die geschiedenis is ook de reden dat het verzoek van Henry in Haïti tot veel protest heeft geleid. Het laatste waar veel Haïtianen op zitten te wachten is een interventie van de VS, die in 2004 nog betrokken waren bij het wippen van de democratisch verkozen president Aristide. Soldaten van de VN-vredesmacht, die in de jaren daarna in het land verbleven, maakten zich schuldig aan seksueel misbruik. Volgens veel binnenlandse critici hebben de interventies en de bijbehorende geldstromen vooral corruptie en afhankelijkheid opgeleverd. Het zijn maar twee voorbeelden uit een lange lijst mislukkingen.

Voormalig minister Mathias Pierre toonde zich tegenover radiozender Voice of America dan ook sceptisch over wéér een interventie. “We hebben er zoveel gehad, en niets is opgelost. Als we het niet zelf doen als Haïtianen, zitten we over tien jaar weer in dezelfde situatie.”

Lees ook:

De strijd tussen bendeleider ‘Barbecue’ en de premier zegt veel over de ineenstorting van de overheid in Haïti

Brandstoftekorten nopen onder meer banken en scholen in Haïti om de deuren te sluiten. Het tekort wordt veroorzaakt door een strijd tussen bendes en de overheid om de macht.

Grensmuur maakt de verwijdering tussen de Dominicaanse Republiek en Haïti compleet – en toch ook weer niet

Op het Caribische eiland Hispaniola verrijst een grensmuur, die de Dominicaanse Republiek moet beschermen tegen de armere buurman, Haïti.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden