Vaccinaties

De Poolse regering subsidieert anti-vaxxers in een land vol twijfelaars

Vaccinatiecentrum in Warschau. 
 Beeld EPA
Vaccinatiecentrum in Warschau.Beeld EPA

De helft van de Polen wil zich niet laten inenten tegen covid. Ondertussen subsidieert de katholiek-nationalistische regering de anti-vaccinatiebeweging.

Poolse tegenstanders van vaccineren vergelijken de Europese Unie met Nazi-Duitsland. Het covidpaspoort waarmee Brussel het reizen binnen Europa makkelijker wil maken is volgens hen een nieuwe Kennkarte, het identiteitsbewijs waarmee de Duitsers tijdens de Tweede Wereldoorlog verschillende bevolkingsgroepen onderscheidden.

“Het inentingspaspoort, ofwel de Kennkarte is terug”, luidt de kop boven een artikel, met daaronder een foto van een Kennkarte inclusief hakenkruis. Op dezelfde website wordt het Moderna-vaccin ‘een gevaarlijke substantie’ genoemd en de vraag behandeld of vaccins ‘tot doel hebben de bevolking van Polen en de hele wereld te liquideren’. Dit alles staat op de website van de Beweging ter Controle van de Regering.

Schijnt bedriegt

Die regering probeert zoveel mogelijk Polen in te enten tegen Covid-19. Tot nu toe lijkt dat redelijk te lukken. Het percentage geprikte burgers is vergelijkbaar met Nederland. Maar toch: schijn bedriegt. Om het tempo erin te houden is begin mei de leeftijdsgrens losgelaten. Iedereen van zestien jaar en ouder kan zich laten inenten en zelfs kiezen waarmee; Pfizer, Moderna, AstraZeneca of Janssen. Fijn voor degenen die snel een prik willen, maar de keerzijde komt nu in zicht.

“Een derde van de samenleving heeft zich niet laten gek maken door de mediale ziekte en is niet van plan zich te laten inenten”, jubelde de Beweging ter Controle van de Regering afgelopen woensdag. Donderdag hadden de anti-vaxxers nog meer reden tot tevredenheid. Minister Michał Dworczyk, verantwoordelijk voor het vaccinatieprogramma, gaf toe dat Polen waarschijnlijk blijft steken op vijftig procent van de bevolking. Dat is te weinig om groepsimmuniteit op te bouwen.

Tot voor kort gaf de regering de Europese Unie de schuld, omdat deze te weinig vaccins naar Polen zou sturen. Maar nu liggen de vaccins te wachten op de burger. Met een reclamecampagne Wij laten ons inenten, die zo’n vijf miljoen euro kost, probeert de regering twijfelaars over de streep te trekken.

Subsidie voor de anti-vaccinatiebeweging

Maar ondertussen subsidieert diezelfde regering de anti-vaccinatiebeweging. Zo kreeg de Beweging ter Controle van de Regering, die in weerwil van haar naam de regering steunt, ruim twee ton subsidie. Onder het artikel met de foto van de Kennkarte met hakenkruis staat het logo van het Nationale Vrijheidsinstituut.

Dat instituut werd in 2017 opgericht door het ministerie van cultuur om ngo’s te steunen. Dat wil zeggen ngo’s die de regering steunen. Het ministerie deelde miljoenen euro’s uit aan veelal kersverse beweginkjes van ultra-katholieken, nationalisten en anti-EU-activisten. En aan anti-vaxxers, want ook die stemmen voor een groot deel op regeringspartij Recht en Rechtvaardigheid (PiS).

De kerk is grootste beneficiënt van overheidssubsidies

De grootste scepsis over vaccinatie komt uit de katholieke kerk, tevens de grootste beneficiënt van overheidssubsidies. De Poolse bisschoppen deden in april AstraZeneca en het Janssen-vaccin in de ban vanwege morele bezwaren tegen het productieproces. “Katholieken moeten zich niet laten inenten met deze vaccins”, aldus de bisschoppen.

De ultra-conservatieve, nationalistische vleugel van de kerk, georganiseerd rondom het mediaconcern van Radio Maryja gaat nog een stapje verder. “Vaccins zijn een business-uitvinding”, verklaarde dokter Zbigniew Hałat deze week op Radio Maryja. De pandemie is volgens hem ‘bangmakerij’. Sinds PiS aan de macht is sluisden veertig overheidsinstellingen zo’n 75 miljoen euro naar Radio Maryja door.

Lees ook:

In Polen zijn de mortuaria helemaal vol en werken de doodgravers aan één stuk door.

De sterftecijfers in Polen zijn dramatisch hoog. Deels omdat er veel mensen overlijden aan corona en deels omdat de Poolse gezondheidszorg instort – door Covid-19.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden