AnalyseVeiligheidsconferentie

De opkomst van China verdeelt het Westen

De Franse president Emmanuel Macron pleit in München voor een sterker en machtiger Europa.Beeld EPA

Moet Europa een wereldmacht worden, met een eigen defensie? De Amerikanen hameren op westerse eensgezindheid tegenover China. 

Emmanuel Macron blijft praten en handen schudden, terwijl de Chinese minister van buitenlandse zaken staat te wachten. De Franse president heeft zijn tijd op het hoofdpodium van de veiligheidsconferentie in München flink overschreden. ‘We moeten verder’, roept de voorzitter. Het is een komen en gaan van wereldleiders in een groot hotel dat toch te klein is.

Macron trekt zaterdag de aandacht als het belangrijkste staatshoofd in München, met een pleidooi voor een sterker en machtiger Europa. “Sommigen zien Europa als een grote markt. Ik zie het als een politieke macht.” Binnen tien jaar moet dat Europa er staan, met een eigen beleid als het gaat om defensie, buitenlandse zaken en immigratie.

Natuurlijk is daarvoor meer geld nodig, zegt Macron. Hij vindt het ‘heel gek’ dat het budget van de Europese Unie de komende jaren gelijk zou blijven, zoals Nederland wil. Op die manier zullen de investeringen in nieuwe technologieën achterblijven bij die in de Verenigde Staten en in China en dat zou een ‘historische fout’ zijn.

Maar wat moet Europa met een eigen defensie als we de Navo hebben? “We willen geen junior partner meer zijn van de VS”, stelt Macron. Hij is bereid om de Franse kernwapens een rol te geven binnen de Europese defensie, zo kondigde hij een week geleden aan. Dan kan Europa een echte wereldmacht worden, naast de VS en China.

Eensgezindheid tegenover China

De Amerikanen zien de Franse plannen hoofdschuddend aan en hameren op eensgezindheid tegenover China, in hun ogen het grote gevaar. Minister van defensie Mark Esper hekelt de ‘agressieve militaire houding’ van Peking. “Onder de leiding van president Xi Jinping gaat de Chinese Communistische Partij steeds harder de verkeerde kant op, ook buiten de eigen grenzen.”

China vergroot zijn invloed volgens Esper niet alleen militair, maar ook via infrastructuur, investeringen en leningen. Kleinere landen in Azië en Europa komen daardoor ‘financieel onder druk’ te staan. “Maar Peking zal niet ver komen met zijn slechte gedrag”, waarschuwt Esper.

5G-netwerken

De grote test is het aanleggen van 5G-netwerken in Europa, meent Esper. Want 5G gaat niet alleen om snellere communicatie door privé-personen, waarschuwt hij. “Het is ook essentieel voor militaire communicatie en het uitwisselen van inlichtingen.” Een centrale rol voor het Chinese bedrijf Huawei is daarom ondenkbaar.

Als Huawei toch meedoet, is dat ‘een gevaar voor de Navo’. Het uitwisselen van informatie met bondgenoten wordt dan problematisch, zegt Esper. De VS en Europa moeten hun eigen technologie ontwikkelen. “Wij nodigen 5G-aanbieders al uit om hun systemen te testen op militaire bases.” Amerikaans geld steken in Europese bedrijven als Nokia en Ericsson is ook een optie.

‘Een paard van Troje’

Espers collega van buitenlandse zaken, Mike Pompeo, noemt Huawei ‘een paard van Troje’. Hij veegt de vloer aan met ‘doemdenkers’ die volgens hem het thema van de conferentie in München hebben bedacht: ‘Westlessness’, het idee dat het Westen minder invloedrijk wordt. “Het Westen is aan het winnen!”, roept Pompeo uit.

De Chinese minister van buitenlandse zaken Wang Yi slaat even later terug: alle Amerikaanse beschuldigingen over spionage door Huawei zijn ‘leugens’.

Premier Mark Rutte lijkt niet onder de indruk van de grote woorden van de supermachten. Nederland stelt eigen voorwaarden aan de aanleg van 5G en sluit geen landen of bedrijven uit. “Dat gaan we niet ineens anders doen omdat hier in München een paar stevige uitspraken zijn gedaan. Het blijft een nationale afweging.”

Lees ook: 

In München geeft Pelosi Trump gelijk: Laat Huawei niet binnen

Wie de technologie heeft, heeft de macht. En dus moet Europa het Chinese bedrijf Huawei uitsluiten, is de eensgezinde Amerikaanse boodschap.

Wie wint de strijd om technologische macht: de draak of de adelaar?

Het strijdperk van de Verenigde Staten en China, die allebei het machtigste land ter wereld willen zijn, is technologie. Wie van beide lukt het om de communicatiemiddelen te beheersen?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden