AnalyseVaccinatiecampagnes

De nieuwste, zeer besmettelijke coronavariant: stoppen met prikken

Ambtenaren van de Italiaanse regio Lazio brengen bij een vaccinatiecentrum in Rome een tekst aan waarin wordt uitgelegd dat de vaccinaties met AstraZeneca voorlopig zijn opgeschort.  Beeld AFP
Ambtenaren van de Italiaanse regio Lazio brengen bij een vaccinatiecentrum in Rome een tekst aan waarin wordt uitgelegd dat de vaccinaties met AstraZeneca voorlopig zijn opgeschort.Beeld AFP

Elke wetenschappelijke basis ontbreekt voor de besluiten van veel EU-landen om tijdelijk te stoppen met AstraZeneca-vaccinaties. Bijwerkingen? ‘De effecten van covid zijn erger.’

Maart 2020: alle EU-landen trekken hun eigen plan bij de coronabestrijding. Chaos compleet, Europese Commissie kijkt machteloos toe. Maart 2021: alle EU-landen trekken hun eigen plan bij de vaccinatiecampagnes. Chaos compleet, Europese Commissie kijkt machteloos toe. De geschiedenis herhaalt zich nooit, maar rijmen doet ze vaak wel, zei Mark Twain ooit.

Zweden en Letland sloten zich dinsdag aan bij de aanzwellende groep Europese landen die tijdelijk stoppen met het toedienen van vaccins van AstraZeneca. Nederland besloot daar zondagavond toe, voor een periode van twee weken. En waar de Europese Commissie een jaar geleden met lede ogen moest toezien hoe landen zonder overleg grenzen sloten, zo heeft ze ook nu geen vat op de ongecoördineerde besluitvorming.

Geneesmiddelenbureau: voordelen wegen op tegen de risico's

Aanleiding voor de stops zijn meldingen over bijwerkingen, met name bloedstollingen in combinatie met een gebrek aan bloedplaatjes. Onderzoek loopt nog, onder meer door het Europees Geneesmiddelenbureau (Ema) in Amsterdam. Vóór het weekeinde meldde het Ema dertig gevallen, op zo’n vijf miljoen vaccinaties in de EU. Dat zouden er inmiddels iets meer zijn geworden.

Een direct verband tussen de vaccins en de klachten is niet vastgesteld. Zo lang dat zo blijft, is het Ema er ‘sterk van overtuigd’ dat de voordelen van de AstraZeneca-vaccins opwegen tegen de mogelijke risico’s, aldus Ema-directeur Emer Cooke dinsdag tijdens een online persconferentie.

Cooke wilde geen directe kritiek uiten op de landen die de Ema-adviezen in de wind slaan, al zat haar mening daarover wel subtiel verstopt in haar reactie: “Het is het recht van die landen om dat te doen. Het is onze verantwoordelijkheid om ons te richten op de wetenschap die met deze risico’s te maken heeft.” Donderdag komt een team met experts van het Ema met nadere mededelingen over het onderzoek.

Franse stress na de Duitsers

Denemarken was vorige week het eerste Europese land dat tot de prikstop besloot. Daarna volgde een sneeuwbaleffect, waardoor uiteindelijk ook Italië, Duitsland en Frankrijk werden meegesleurd. Het had er alle schijn van dat landen elkaar gek aan het maken waren. Zo nam Frankrijk het besluit ‘omdat we anders drie dagen stress hadden na de Duitse beslissing’, zo vertrouwde een Franse minister nieuws-website Politico toe.

“Het is een grensoverschrijdende besmetting”, aldus Amós García van de Spaanse vaccinologie-associatie tegen de Spaanse publieke omroep TVE – niet over covid, maar over de prikstops. Spanje was inmiddels ook gezwicht.

België is een van de EU-landen die de rug recht houden. “De effecten van covid zijn vele malen erger”, aldus gezondheidsminister Frank Vandenbroucke. “We weten dat AstraZeneca daartegen beschermt. Als we moeten stoppen bij elk mogelijk probleem, dan is de vaccinatiecampagne zichzelf de sloot in aan het rijden.” De minister zegt wel dat België een eventueel gewijzigd Ema-advies donderdag zal opvolgen.

De Vlaamse viroloog Marc Van Ranst hekelt de prikstops in andere landen. “De bijwerkingen van stoppen met AstraZeneca-vaccinaties zijn Covid-19-hospitalisaties, langetermijn-orgaanschade door Covid-19 en sterfte door Covid-19.”

Wantrouwen wordt aangewakkerd

Zowel Van Ranst als Cooke (Ema) vreest bovendien dat stoppen met AstraZeneca het wantrouwen onder de bevolking tegen inentingen alleen maar doen toenemen. Cooke zegt daarover ‘bezorgd’ te zijn.

Woensdag probeert de Europese Commissie op een ander covid-vlak het initiatief terug te pakken. Ze presenteert de voorstellen voor een Europees vaccinatiecertificaat, dat het reizen tijdens de zomervakanties makkelijker zou moeten maken. Maar ook hiervoor geldt dat elk EU-land afzonderlijk zal mogen bepalen wat de houders van zo’n document wel en niet mogen.

Lees ook:
Levert een tijdelijke prikstop met het vaccin van AstraZeneca niet juist meer gezondheidsrisico’s op?

Is stopzetten van de AZ-vaccinaties echt nodig? Zeven vragen en antwoorden.

Nederland stopt uit voorzorg twee weken met vaccin van AstraZeneca, 289.000 afspraken afgezegd

Het besluit wordt genomen uit voorzorg, nadat bij mensen in andere landen die waren geprikt met het vaccin bloedproppen waren ontstaan.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden