Film

De nieuwe ‘Mulan’ rolt van de ene controverse in de andere

Advertenties voor de film ‘Mulan’ op een bushalte in Peking.Beeld AFP

Politieke kwesties spelen de nieuwe Disney-film ‘Mulan’ parten. Nu dreigt een boycot in Zuid-Korea en de Chinezen blijken hem ook niet echt te waarderen.  

Mulan is een dappere strijder die bijna iedere vijand weet te verslaan met haar slimme tactiek. Maar tegen kritische Hongkongers en sceptische Chinese bioscoopgangers kan ze toch niet op. Ondanks een zeer grondige voorbereiding van de Amerikaanse studio Disney lijkt de nieuwe film, over de legende van een meisje dat als jongen ten strijde trekt, geen groot succes te worden.

In Zuid-Korea, waar de film donderdag in première gaat, doen op sociale media oproepen de ronde om de film te boycotten vanwege controversiële uitspraken van de hoofdrolspeelster en ophef over opnames in Xinjiang. “Ik wilde een Disneyfilm zien met een Aziatische actrice als ster”, zegt Lee Eun-hee op de website ‘Korea Times’. “Maar ik ben teleurgesteld.”

Disney had juist uitgebreid de tijd genomen om een nieuwe versie te maken van de animatiefilm ‘Mulan’ uit 1998. Die deed het wereldwijd redelijk goed, maar in China bleef het succes beperkt. Dat lag onder meer aan de vele illegale kopieën, maar ook aan het publiek dat vond dat de film niet aansloot bij de traditionele Chinese ballade van 1500 jaar geleden, over een meisje dat dienst neemt in het leger in plaats van haar oude, verzwakte vader.

Meer dan duizend actrices deden auditie

Deze keer wilde Disney het goed doen: Om het verhaal authentiek te houden werden Chinese adviseurs nauw betrokken bij de productie en na audities door meer dan duizend actrices kreeg de Chinese filmster Liu Yifei de hoofdrol. Na jaren van voorbereiding, productie en het draaien zelf kwam Mulan – totale kosten rond de 200 miljoen dollar – begin september uit in de Verenigde Staten.

Nu is de aftiteling zelden het hoogtepunt van een film, maar er zijn altijd liefhebbers die alle lettertjes uitzitten. En bij Mulan viel hen in de allerlaatste minuut iets op: Disney bedankt enkele lokale overheden in de Chinese regio Xinjiang. Delen van de film zijn daar gedraaid, vanwege de authentieke landschappen. Hard nodig was dat niet, want veruit het grootste deel van de film is opgenomen in Nieuw-Zeeland, een populaire locatie voor films en series in het fantasy-genre.

Xinjiang is mooi, maar tegenwoordig vooral berucht vanwege de keiharde campagne tegen de Oeigoeren, de islamitische bewoners van het gebied. De Chinese overheid heeft erkend dat zeker een miljoen inwoners van Xinjiang zijn opgenomen in ‘heropvoedingskampen’. Volgens mensenrechtenorganisaties, kenners van de regio en veel westerse overheden gaat het echter om strafkampen, waar de Oeigoeren worden gemarteld en vaak zelfs gedood.

Wachttorens en prikkeldraad op de achtergrond

Toen de opnames van Mulan in Xinjiang werden gepland, waren die kampen er nog niet. Maar tijdens het filmen in 2018 wel, en op sociale media doen nu plaatjes de ronde van scènes uit de film met wachttorens en prikkeldraad op de achtergrond. De Amerikaanse regering heeft inmiddels sancties ingesteld tegen autoriteiten in Xinjiang, onder meer tegen het Bureau voor Openbare Veiligheid in Turpan – een van de autoriteiten die een bedankje krijgen in de credits.

Nog voor de ophef over Xinjiang kreeg Mulan al kritiek vanwege uitspraken van hoofdrolspeelster Liu. Zij had op sociale media haar steun uitgesproken voor de politie van Hongkong, die hard optreedt tegen demonstranten voor meer democratie in die stad. Kritische Hongkongers – een zeer groot deel van de bevolking – keerden zich tegen haar, met op Twitter de hashtag ‘BoycottMulan’.

Toch keek het management van Disney uit naar de première van de film in China. Met het oog op de toekomst moet dit de belangrijkste markt worden voor de Amerikaanse filmstudio. “Als Mulan in China geen succes wordt, hebben we een probleem”, zei Disney-topman Alan F. Horn vorig jaar. Over alle ophef maakten de Amerikanen zich weinig zorgen: voor het grote publiek in China speelt de situatie in Hongkong en Xinjiang geen rol bij een bioscoopbezoek.

Achter de schermen is het oogverblindend wit

Maar het eerste weekend van Mulan in de Chinese theaters was geen groot succes. Ondanks een mooie première in Cinema Emperor in Peking, met veel bezoekers in het rood (net als Mulan zelf) of in traditionele gewaden, bleef de opbrengst achter. Het probleem: veel Chinezen vinden de film gewoon niet zo spannend en bovendien niet goed passen bij de Mulan die zij kennen uit traditionele verhalen. 

Ook is er kritiek op het compleet witte team achter de schermen, inclusief regisseur Niki Caro, dat ondanks de Chinese acteurs de sfeer van de film bepaalt. Op de Chinese filmwebsite Douban krijgt Mulan van kijkers een waardering van amper vijf van de tien sterren. 

Al met al bracht de film in het eerste Chinese weekend 23 miljoen dollar op. Veel geld, maar minder dan Disney had verwacht en nog geen derde van de opbrengst van het Chinese oorlogsepos ‘The Eight Hundred’ een paar weekends eerder. 

In de rest van de wereld is de film tot nu toe redelijk succesvol en ook niet slecht ontvangen door de critici. In de meeste Europese landen is er geen grote première gepland in de bioscopen, Mulan is hier tegen betaling via Disney+ te zien op de tv of het computerscherm.

Lees ook: 

Een lust voor het oog, deze vrouwelijke Disney-krijger Mulan

Mulan hoort echt thuis in het theater. Het is een heerlijk, kleurrijk spektakel met epische allure, ­gemaakt voor widescreen, met een ­legendarische, vrouwelijke krijger in de hoofdrol.

Omir Bekali zat in een strafkamp omdat hij Oeigoers is: ‘China wil ons vernietigen’

China schendt volgens de Verenigde Naties de mensenrechten op grote schaal in de westelijke provincie Xinjiang. Omir Bekali is een van de weinigen die lang in de beruchte kampen voor Oeigoeren heeft gezeten en het kan navertellen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden