Nieuws Soedan

De militairen en de oppositie tekenen een akkoord voor verkiezingen en burgerbestuur

Oppositieleiders omarmen elkaar na het ondertekenen van de constitutionele verklaring die de weg vrij moet maken voor burgerbestuur Beeld AFP

De heersende militairen en de oppositie in Soedan zijn het eens geworden over een grondwetswijziging, die tot burgerbestuur en verkiezingen moet leiden.

Over twee weken zal alles in aanwezigheid van regeringsleiders uit de regio met handtekeningen worden bekrachtigd. Het akkoord komt vier maanden nadat dictator Omar al-Bashir werd afgezet door zijn eigen leger, aanhoudende straatprotesten en honderden doden onder demonstranten, niet alleen in de hoofdstad Khartoem, maar in het hele land. De overeenkomst is met gejuich ontvangen door de bevolking. “Maar we weten ook dat we niet alle wensen van het volk konden vervullen”, concludeert Madani Abbas Mandani, lid van de Forces of Freedom and Change (FCC), de belangrijkste oppositiecoalitie. “Er zijn veel uitdagingen voor de toekomst na dertig jaar onder Bashir.”

Een van de belangrijkste punten voor de oppositie in de laatste overeenkomst is de positie van de Rapid Support Forces (RSF), de gevreesde militie onder leiding van generaal Mohamed Hamdan Dagalo, beter bekend als Hemedti. De RSF, verantwoordelijk voor de meeste slachtoffers onder demonstranten in de laatste maanden, komt onder bevel te staan te staan van de legerleiding.

“Het is een privémilitie die echt niet onder het gezag van iemand anders dan Hemedti gaat staan”, is echter de overtuiging van Magdi el-Ghizouli, een Soedanese academicus verbonden aan het Oost-Afrikaanse Rift Valley Institute. “Dat was al zo onder Bashir en zal dat waarschijnlijk ook zo blijven.”

Meer wapens, grote schatkist

De RSF is beter bewapend dan het leger omdat Bashir meer geld uittrok voor de militie dan de andere delen van de strijdkrachten. Bovendien beschikt RSF-leider Hemedti zelf over een grote schatkist omdat hij een aanzienlijk deel van zijn militieleden voor veel geld uitleent aan Saoedi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten om aan de zijde van de twee Arabische landen te vechten in de oorlog in Jemen. 

In de laatste overeenkomst is ook de positie vastgelegd van de eveneens gevreesde inlichtingendienst NISS. Die verzamelt niet alleen informatie, maar beschikt ook over een eigen gewapende afdeling met onder meer sluipschutters. De NISS komt rechtstreeks onder het commando van de soevereine raad, die de hoogste macht gaat worden. Die raad was een maand geleden al in een ander akkoord afgesproken. Daarin zullen oppositie en militairen elk vijf vertegenwoordigers hebben. Een elfde lid zal in overeenstemming door beide partijen worden benoemd, maar zal geen militair zijn. 

De oppositie mag dan een premier voorstellen, die door de soevereine raad moet worden goedgekeurd. Die man of vrouw zal een regering van burgers samenstellen, behalve voor de ministeries van binnenlandse zaken en defensie die onder leiding van militairen komen. De oppositie benoemt verder driehonderd mensen om een parlement te vormen. Hiervan krijgt de FCC 67 procent van de zetels en de rest gaat naar bestaande politieke partijen die geen banden hebben met het voormalige regime van Bashir.

Hoewel de overeenkomsten tussen het leger en de burgerlijke oppositie hoop bieden, zullen de komende drie jaar moeten bewijzen of beide partijen kunnen samenwerken. “Er is op beide kanten veel druk uitgeoefend. Bovendien spoorden de onderhandelaren aan tot haast en de bevolking wilde resultaten zien’, merkt El-Gizouli op. “Maar hoe dat in de praktijk werkt, is de grote vraag.”

Lees ook:

Junta Soedan zegt niets te maken te hebben met bloedbad, maar deze video’s zeggen iets anders

De Soedanese militaire junta pleitte zichzelf dit weekend vrij in een onderzoek naar het bloedbad op 3 juni. Maar een beelddatabank legt veel wreedheden van militairen vast.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden