Hongarije

De liefde tussen China en Hongarije groeit: China opent zijn eerste universitaire campus in de EU

De Hongaarse premier Viktor Orbán en de Chinese president Xi Jinping in mei 2017. Beeld Reuters
De Hongaarse premier Viktor Orbán en de Chinese president Xi Jinping in mei 2017.Beeld Reuters

Het duurt nog even, maar in 2024 opent in Boedapest de eerste Chinese universitaire campus in de Europese Unie zijn deuren. De deal is het zoveelste teken van de groeiende liefde tussen Hongarije en China.

Dat er iets moois bloeide tussen de Hongaarse premier Viktor Orbán en de Chinese president Xi Jinping, was al enige tijd duidelijk. Vorige maand kreeg de prille liefde tussen beide leiders een nieuwe, officiële bekrachtiging. Op 27 april tekenden Boedapest en Peking een overeenkomst die voorziet in de opening van een Chinese universitaire campus in de Hongaarse hoofdstad. De in Shanghai gevestigde Fudan Universiteit zal volgens de deal vanaf 2024 onderwijs gaan bieden aan ten minste 6000 internationale studenten.

Met deze overeenkomst is de Fudan Universiteit ook meteen de eerste Chinese universiteit die een vestiging opent binnen de Europese Unie. Volgens de Hongaarse regering is de komst van de academische instelling niets minder dan een zegen. De Fudan Universiteit staat tussen de honderd beste universiteiten ter wereld, zal de standaard in het Hongaarse hoger onderwijs verhogen en zal Chinese investeringen naar Hongarije halen. Win-win-win, klinkt het dan ook in het parlementsgebouw aan de Donau.

Gebrek aan transparantie

Niet iedereen steekt de loftrompet over de Hongaars-Chinese samenwerking. Critici menen dat het akkoord stinkt door een gebrek aan transparantie. Daarnaast zouden de kosten van de plannen veel te hoog zijn, waardoor ze een onnodige last op de schouders van de Hongaarse belastingbetaler leggen.

Daar valt wat voor te zeggen. Direkt36, een Hongaars onderzoeksjournalistiek platform, wist in april de hand te leggen op regeringsdocumenten die aantonen dat de kosten voor de Chinese campus op ruim 1,8 miljard dollar zijn geraamd. Dat is meer dan Boedapest in heel 2019 uitgaf aan het complete nationale hoger onderwijssysteem. Van dat totaalbedrag hoest de Hongaarse regering 20 procent op uit de centrale overheidsbegroting, terwijl de rest via een lening bij een Chinese bank wordt gefinancierd.

Met name de burgemeester van Boedapest, Gergely Karacsony, verzet zich fel tegen het project. Los van de kosten stelt de burgervader dat er sprake is van een bedreiging van de nationale veiligheid. Tegenover Euronews verklaarde hij dat de Fudan Universiteit inderdaad een goede en serieuze reputatie heeft, “maar dat de statuten van de universiteit vereisen dat zij het wereldbeeld van de Chinese Communistische Partij vertegenwoordigt”.

‘Reden tot zorg’

Ook de Amerikaanse ambassade in Boedapest reageerde verontrust. “De mogelijke opening van de eerste Fudan Universiteitscampus in Europa is een reden tot zorg, aangezien Peking een bewezen staat van dienst heeft wat betreft het gebruik van hoger onderwijsinstellingen om invloed te vergaren en intellectuele vrijheden te beknotten.” Ook in Brussel vrezen sceptici dat de campus de deur open zal zetten voor Chinese spionagepraktijken in het hart van Europa.

De regering in Boedapest ligt geregeld overhoop met de Europese Unie, mede doordat ze de blik steeds meer naar het oosten wendt. Die strategie noemt het de ‘Oosterse Opening’ en heeft als doel het aanboren van diplomatieke en economische betrekkingen met onder meer Peking en Moskou.

Zo liet de Hongaarse minister van buitenlandse zaken, Peter Szijjarto, eerder in april weten dat Hongarije als eerste EU-lidstaat lid wil worden van de Euraziatische Ontwikkelingsbank, die onder leiding staat van Moskou. Daarnaast heeft Boedapest buiten de EU om zowel het Chinese Sinopharm- als het Russische Spoetnik V-vaccin goedgekeurd voor gebruik binnen de eigen landsgrenzen. De recentste overeenkomst tussen Peking en Boedapest komt dan ook niet als een verrassing, maar zal in Brussel wel tot nieuwe zorgen leiden.

Hongarije blokkeert kritische EU-verklaring over toestand Hongkong

Hongarije is er voor de tweede keer in geslaagd een kritische EU-verklaring te blokkeren over China’s onderdrukking van de pro-democratiebeweging in Hongkong. Dat gebeurde maandag tijdens de vergadering in Brussel van de EU-ministers van buitenlandse zaken. Voor de verklaring was unanimiteit nodig. De nieuwe tekstversie was al wat afgezwakt om de Hongaren tegemoet te komen, maar dat haalde niets uit.

Normaal gesproken laten ministers zich diplomatiek uit over een dergelijke kink in de kabel – minister Blok deed dat ook – maar dit keer kon zijn Duitse ambtgenoot Heiko Maas zijn ergernis over het Hongaarse gedrag niet verbergen. Hij noemde de blokkade van Boedapest ‘onbegrijpelijk’. Het stuit hem vooral tegen de borst dat Hongarije zijn eigen vriendschapsbanden met China belangrijker vindt dan een eensgezind EU-optreden.

Ook het geduld van EU-buitenlandcoördinator Josep Borrell raakt op. “We zullen nog een week werken aan de Hongaarse bezwaren, slechts één week.” Daarna komt de kritische Chinaverklaring er waarschijnlijk alsnog, met de voetnoot dat één EU-land die niet onderschrijft.

Lees ook:

Het ene EU-land dat zich nog altijd vurig voor China inzet: Orbáns Hongarije

Het levert Hongarije weinig op, maar de banden met China zijn hechter dan ooit. Waar komt die samenwerkingsdrift vandaan?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden