Middellandse Zee

De komst van duizenden migranten naar Ceuta drijft de spanning op tussen Marokko en Spanje

Een man ligt dinsdag op de grond na zijn aankomst in de Spaanse enclave Ceuta. Op de achtergrond zijn militairen en pantserwagens te zien die Spanje naar het strand bij het grenshek stuurde, onder meer om nieuwe migranten af te schrikken. Beeld AP
Een man ligt dinsdag op de grond na zijn aankomst in de Spaanse enclave Ceuta. Op de achtergrond zijn militairen en pantserwagens te zien die Spanje naar het strand bij het grenshek stuurde, onder meer om nieuwe migranten af te schrikken.Beeld AP

De onverwachte aankomst van duizenden migranten in de Spaanse enclave Ceuta verergert de diplomatieke crisis tussen Madrid en Rabat.

De plotselinge aankomst van duizenden migranten uit Marokko de afgelopen twee dagen in de Spaanse enclave Ceuta heeft de toch al hoog opgelopen spanning tussen de beide landen nog verder opgevoerd. Volgens de Spaanse regering wisten in twee dagen tijd zo’n achtduizend mensen vanaf de Marokkaanse kust zwemmend of met rubberboten Ceuta te bereiken.

Spanje stuurde dinsdag militairen met enkele pantserwagens naar het strand van Ceuta om potentiële nieuwe migranten af te schrikken en hulp te verlenen. Op de Spaanse tv waren dramatische beelden te zien van Afrikanen die rillend en uitgeput arriveerden, en militairen die kinderen wegdroegen. Zeker één migrant verdronk.

De Spaanse premier Pedro Sánchez cancelde dinsdag zijn geplande deelname aan een top in Parijs en bracht ’s avonds een bliksembezoek aan Ceuta. Daarna reisde hij door naar Melilla, de andere Spaanse enclave aan de Marokkaanse noordkust. Volgens Spanje accepteert de Marokkaanse regering de terugkeer van alle migranten op grond van een overeenkomst die Marokko verplicht om iedereen terug te nemen die de grens over zwemt. Aan het einde van de dag waren al rond de vierduizend mensen teruggebracht. “We gaan zo snel mogelijk de orde herstellen”, zei Sánchez, die sprak van een “ernstige crisis voor Spanje en ook voor Europa”.

null Beeld Brechtje Rood
Beeld Brechtje Rood

Geen toekomst

De Spaanse steden Ceuta en Melilla zijn een overblijfsel uit de koloniale tijd en oefenen al jaren een grote aantrekkingskracht uit op emigranten uit Marokko en de rest van Afrika, die zo naar Europa proberen te komen, in de hoop op een beter leven. “Ik heb hier geen enkele toekomst”, zei de 21-jarige Soulaimane, die dinsdag probeerde Ceuta binnen te komen, tegen persbureau AFP. “Mijn doel is door te reizen naar Europa.”

De onverwachte influx van de laatste twee dagen verergert de diplomatieke crisis die de laatste tijd al tussen Rabat en Madrid was gegroeid over de Westelijke Sahara, een woestijnachtig gebied ten zuidwesten van Marokko, waar Spanje tot 1975 de dienst uitmaakte. Het Marokkaanse leger is daar verwikkeld in een al decennialang slepend conflict met Polisario, een rebellenbeweging die een vijfde van het gebied in handen heeft. De Marokkaanse geheime dienst ontdekte onlangs dat Polisario-leider Brahim Ghali op een vals paspoort een Spaans ziekenhuis in was gesmokkeld, waar hij werd behandeld voor corona. Rabat was daar woedend over.

Gezamenlijke verantwoordelijkheid

De rechtse burgemeester van Ceuta, Juan Jesús Vivas, beschuldigde de Marokkaanse machthebbers er dinsdag van dat ze de migranten ongehinderd lieten vertrekken om Spanje te straffen voor de behandeling van de Polisario-leider. De linkse Spaanse regering verklaarde hier geen aanwijzingen voor te hebben, maar riep wel de Marokkaanse ambassadeur in Madrid op het matje om haar ‘onvrede’ te uiten. De Spaanse buitenlandminister Arancha González Laya zei dat de grensbewaking een ‘gezamenlijke verantwoordelijkheid’ is van Spanje en Marokko.” Daarop riep Rabat zijn ambassadeur in Madrid terug voor ‘overleg’.

De Marokkaanse regering ontkent het vertrek van de migranten oogluikend te hebben toegestaan. Maar in de loop van dinsdag veranderde er wel wat. Zo sloten de Marokkaanse autoriteiten de weg naar de grensovergang met Ceuta af. Ook werd oproerpolitie ingezet om potentiële migranten met traangas uiteen te jagen en weg te houden bij de grens. De toestroom leek hierdoor af te nemen.

Lees ook:

Gestrand op de Canarische Eilanden, de gevaarlijkste migratieroute bereikt een piek tijdens coronacrisis

Een toenemend aantal migranten probeert Europa te bereiken via de Canarische eilanden. Niet zonder gevaar: de route is dodelijker dan die over de Middellandse Zee. “De zee was woest en ik was doodziek.”

Migratievoorstellen van de Europese Commissie laten tal van vragen onbeantwoord

De Europese Commissie presenteerde haar blauwdruk voor het asiel- en migratiebeleid. Ze bepleit betere grensbewaking en snellere beoordeling van asielzoekers.

Door vader en moeder naar fort Europa gestuurd

Met zoveel kindmigranten had Melilla, een van de twee Spaanse exclaves in Marokko, niet eerder van doen. Inwoners bekogelen vrijwilligers die voedsel uitdelen, uit angst voor een aanzuigende werking.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden