Internationale betrekkingen

De klassieke diplomatie is terug: VS zoeken bondgenoten op in wedloop met China

De Amerikaanse minister van defensie Lloyd Austin, maandag bij aankomst in Japan.  Beeld AFP
De Amerikaanse minister van defensie Lloyd Austin, maandag bij aankomst in Japan.Beeld AFP

De klassieke diplomatie is terug in het Amerikaanse buitenlandbeleid. Dat betekent ook: eerst bondgenoten peilen, dan de confrontatie met China aangaan.

Hoe moeten de Verenigde Staten omgaan met China, als nieuwe wereldmacht de grootste uitdaging sinds de ineenstorting van de Sovjet-Unie? Eerst overleggen met de bondgenoten in de regio, is de aanpak van president Joe Biden. Met een groep gelijkgestemde landen hopen de VS de Chinese ambities in Oost-Azië in toom te houden.

Om die lijn uit te zetten, reizen twee Amerikaanse ministers deze week naar Azië. Antony Blinken van buitenlandse zaken en Lloyd Austin van defensie zijn dinsdag in Japan en woensdag in Zuid-Korea. Austin reist daarna door naar India, terwijl Blinken vrijdag zorgt voor de klap op de vuurpijl: een ontmoeting in Alaska met zijn Chinese collega Wang Yi.

Dat de VS meer naar Azië kijken en minder naar Europa, is niet nieuw. De ‘pivot to Asia’ werd al meer dan tien jaar geleden ingezet onder president Barack Obama. En ook hij was niet de eerste, George W. Bush en Bill Clinton hadden hun aandacht deels al verlegd van de Atlantische zijde van hun land naar de Pacific.

Deal met dwarsligger

Maar er is wel wat herstelwerk te verrichten na de vier jaar onrust tijdens Donald Trump. Die verhardde het Amerikaanse standpunt tegenover China, maar betrok de Aziatische bondgenoten daar nauwelijks bij. Trump klaagde dat Zuid-Korea en Japan te weinig betaalden voor hun defensie en stuurde in zijn eentje aan op een deal met dwarsligger Noord-Korea – zonder dat die deal er kwam.

Blinken en Lloyd zullen in Japan en Zuid-Korea dus de banden aanhalen. Deze twee landen willen vooral zekerheid dat de Amerikanen hen in geval van nood zullen beschermen. Het terugtrekken van militairen uit de regio of minder gezamenlijk oefenen, waar Trump op zinspeelde, zijn onderwerpen die van tafel moeten.

De doorvaart in de Zuid-Chinese Zee, waar Peking zijn invloed uitbreidt, moet open blijven. De onafhankelijke positie van Taiwan, voor de Chinese kust, moet gewaarborgd blijven. Maar ondertussen willen de Aziatische bondgenoten van de VS geen handelsoorlog met China, omdat die hun economie ook hindert.

India voert eigen koers

Deze kwesties zijn vrijdag al besproken in de Quad, een samenwerkingsverband van de VS, Japan, India en Australië. Biden overlegde toen online met de premiers van de andere drie landen. India vaart in dit gezelschap een eigen koers omdat het niet wil kiezen tussen Peking en Washington, ook al heeft het zijn eigen conflict aan de grens met China.

Grote doorbraken zijn niet te verwachten deze week. Maar na het overleg met de bondgenoten en de ontmoeting met de Chinezen, moet Washington een duidelijker beeld hebben van de kansen en risico’s in de machtsstrijd met Peking.

Lees ook:
Biden blijft kritisch, maar houdt het in eerste gesprek met Xi zakelijk

De twee machtigste wereldleiders hebben voor het eerst met elkaar gebeld. De kritiek op China blijft onder de nieuwe Amerikaanse president Biden, maar de toon is verzacht.

Lees ook: China roert zich aan de grenzen. Heeft dat iets te maken met het coronavirus?

Peking zet zijn militairen in op verschillende plaatsen aan de grenzen. Waarom gebeurt dit juist nu?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden