ReportageEgypte

De King Salman fly-over loopt dwars door een Egyptische woonwijk

De King Salman fly-over loopt dwars door een woonwijk in het Giza-district van Cairo.Beeld HH, AFP

Autominnend Egypte legt kilometers nieuw asfalt aan om de extreem drukke hoofdstad Cairo bereikbaar te houden. Dat bewoners minder blij zijn met een snelweg aan hun balkon, werd niet in de plannen meegenomen.

Alsof de architect op de centimeter nauwkeurig heeft uitgemeten hoe de snelweg precies tussen de huizen past, zó dicht loopt het hoge asfalt langs de balkons. In Cairo’s Giza-district wordt gebouwd aan een fly-over – een verhoogde snelweg op pilaren, die hoog boven de oude straat komt te liggen. Foto’s van het gigantische bouwwerk leidden tot ophef, maar de bouw gaat door, tot woede van buurtbewoners. 

Op de vijfde verdieping van een naastgelegen flatgebouw, zit bewoner Mohamed Abo Jabal overdag op de bank met de gordijnen dicht. Alles om maar niet naar het betonwerk voor zijn raam te hoeven kijken. “Vier jaar geleden kocht ik voor ons gezin dit grote appartement in een rustige en veilige buurt, waar onze kinderen op straat konden spelen. Daar is nu niks van over”, vertelt hij gelaten terwijl de teleurstelling van zijn gezicht afstraalt. 

Het huis van Abo Jabal ziet er wonderbaarlijk schoon uit ondanks de aangrenzende bouwput. Echtgenote Amal, die er net bij is komen zitten, klaagt dat sinds de bouw is begonnen ze elke dag druk is met schoonmaken en afstoffen. “Ik ben elke dag doodmoe van het oneindige poetsen. En we leven in een gevangenis met al dat betonijzer voor het raam.” Het ruitjesmotief van tegels op het balkon zal straks zwart kleuren als er dagelijks 750.000 auto’s voorbijrazen. Ook is hun huis met de komst van de hoge weg minder veilig geworden. “Er kan zo een inbreker binnenkomen via het balkon”, ­moppert Amal. ’s Nachts brandt daarom altijd het licht. Ze durven niet met vakantie te gaan, uit angst om hun huis onbewaakt achter te laten.

Rechtszaak tegen de staat

In een reactie op de luide kritiek op het bouwproject stelde de minister van transport Kamel al-Wazir dat hij geen plannen heeft om de bouw van dit ‘cruciale’ stuk weg aan te passen. “We kunnen de belangen van heel Giza niet opofferen vanwege slechts één, twee of tien appartementen.” Wel heeft de minister een bedrag van 250 miljoen Egyptische pond, een slordige 14 miljoen euro, gereserveerd ter compensatie van de getroffenen. Al voegde de overheid er wel aan toe dat zij bewoners zijn van ‘illegaal gebouwde huizen’, wat de compensatie lager maakt. 

Dit tot woede van Abo Jabal, die opstaat om alle eigendomspapieren van zijn appartement erbij te pakken. “Deze huizen staan hier al meer dan tien jaar”, zegt hij. Daarom werken Abo Jabal en andere buurtbewoners aan een rechtszaak tegen de staat. “De overheid weet dat ze niet zonder toestemming zijn gebouwd.”

Maar hoeveel kans ze maken, valt te bezien. De nieuwe weg van 12 kilometer lang en acht banen breed, moet het noorden en zuiden van Giza beter met elkaar verbinden en andere dichtslibbende wegen ontlasten. Al decennia is de auto de bovenliggende partij in het overvolle Cairo, waar 25 miljoen mensen wonen en waar dagelijks zo’n 3,5 miljoen auto’s, bussen en vrachtwagens door de straten rijden. Het verkeer staat er vrijwel altijd vast, zelfs als de weg vier of vijf banen telt. Autobezit is relatief duur, wat de arbeidersklasse afhankelijk maakt van de oneindige stroom aan minibusjes die over de wegen slingeren.

Vanaf je balkon een taxi nemen

Waar in Nederland het gebruik van de auto wordt ontmoedigd met onder meer autovrije stadscentra en duur parkeren, gebeurt in Egypte het tegenovergestelde: er worden massaal nieuwe wegen aangelegd, wat het nemen van een auto alleen maar aanmoedigt. Het gebruik van de metro moet in 2025 zijn toegenomen tot 6 miljoen passagiers per dag tegenover nu zo’n 3,5 miljoen. Maar de meer welvarende Egyptenaren die over een eigen auto beschikken, zullen die niet snel laten staan om in de drukke metrowagons te stappen.

“We kunnen iemand die langsrijdt zo een kopje thee aanbieden”, grapte een omwonende in een televisie-interview. Grappen over een parkeerplaats in de buurt en vanaf je balkon een taxi in stappen zijn er te over. Maar de enige zekerheid die omwonenden hebben, is dat de bouw van het viaduct doorgaat en dat de waarde van hun huizen is gekelderd. 

Niet tegenop te bouwen

Hoe kan het derde dichtstbevolkte land van Afrika leefbaar en bereikbaar blijven? Volgens de Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen van de VN is ‘veilig, toegankelijk en betaalbaar’ ov essentieel voor landen om zich op economisch en sociaal gebied te ontwikkelen. Het Egyptische devies is vooral het bouwen van meer huizen en wegen om de stad, waar wijken met 300.000 inwoners op 1 vierkante kilometer geen uitzondering zijn, niet nog verder dicht te laten slibben.

Maar met een bevolkingsgroei van 2,5 procent komen er jaarlijks zo’n 2,5 miljoen Egyptenaren bij, van wie een half miljoen in de hoofdstad Cairo. Daar is in bijna niet tegenop te bouwen. De Egyptische vrouw krijgt gemiddeld rond haar 22,7ste haar eerste baby, een gezin telt gemiddeld 3,3 kinderen. Ter vergelijking: de Nederlandse vrouw is bij haar eerste zwangerschap rond de 29,6 jaar oud en krijgt gemiddeld 1,77 kinderen.

Lees ook:

Hoe de tuktuk in tien jaar tijd de banenmotor van Cairo werd

Critici zien ze als voertuig voor criminelen, maar tuktuks zorgen ook voor werkgelegenheid onder arme Egyptenaren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden