Forenzen op een station in Tokio dragen mondmaskers op weg naar hun werk. In Japan waren op de laatste dag van maart zo’n 1500 mensen besmet met het coronavirus.

Coronavirus

De Japanners weten het coronavirus (vooralsnog) op afstand te houden. Wat is hun geheim?

Forenzen op een station in Tokio dragen mondmaskers op weg naar hun werk. In Japan waren op de laatste dag van maart zo’n 1500 mensen besmet met het coronavirus.Beeld EPA

In Japan gaan woensdag de scholen weer open. Het land kent weinig besmettingen, maar is nog niet uit de zorgen.

Toch maar niet naar de karaokebar na het werk. Thuiswerken als het kan en in de winkels, die bijna allemaal open zijn, de handgel bij de ingang gebruiken. Dat is op dit moment het leven in Tokio. Het coronavirus is er wel, maar heeft voor Europese begrippen opvallend weinig slachtoffers geëist.

Woensdag gaan de scholen en universiteiten in Japan weer open. Die waren dicht vanwege de traditionele voorjaarsvakantie, die wat eerder in maart begon dan gebruikelijk. Plaatselijke autoriteiten kunnen beslissen om scholen dicht te laten, maar de verwachting is niet dat dit op grote schaal gebeurt.

Tientallen nieuwe gevallen

“Ik hoop zeker dat de scholen weer open gaan”, zegt epidemioloog Kazuaki Jindai. Jindai, die deel uitmaakt van een team van epidemiologen dat de situatie in Tokio in de gaten houdt, legt via beeldbellen het beleid in Japan uit: opsporen en isoleren van besmette mensen, achterhalen van de plaats van besmetting en onderzoeken van andere personen die daar aanwezig waren.

En dat lijkt te werken: in de megastad Tokio, met circa veertien miljoen inwoners, zijn nu ruim 500 mensen besmet. In Nederland, met iets meer inwoners, zijn dat er al meer dan tienduizend. In de stad New York, kleiner dan Tokio, zijn het er al zestigduizend. In heel Japan zijn nu ongeveer 1900 gevallen van het nieuwe virus vastgesteld. De afgelopen dagen kwamen er wel tientallen nieuwe gevallen bij en dat leidt tot zorgen.

In de Japanse politiek en bij lokale bestuurders klinkt de roep om het instellen van de noodtoestand. Dan kan de overheid mensen verplichten thuis te blijven, terwijl dat nu alleen geadviseerd wordt. Maar premier Shinzo Abe wil nog niet zo ver gaan.

In Japan wordt niet veel getest, dus de werkelijke aantallen kunnen hoger liggen dan de officiële. Bij lichte gevallen van Covid-19 is het advies: gewoon thuis blijven en uitzieken. Maar daarmee zijn de gigantische verschillen met Europese landen en de VS niet verklaard. En het aantal sterfgevallen door Covid-19 in Japan is met 59 miniem vergeleken met veel andere landen. De ziekenhuizen liggen niet vol en er is genoeg beademingsapparatuur.

‘De sociale afstand is wat groter’

Wat houdt de aantallen zo laag? Jindai wijst op de Japanse strategie, waarbij ieder geval direct geïsoleerd wordt. In Nederland en andere westerse landen is het veel te laat om het zo aan te pakken. Maar in Tokio is het gelukt, terwijl de metro’s nog altijd rijden. Minder vol dan anders, want de gouverneur van Tokio heeft de inwoners vriendelijk gevraagd thuis te werken als dat kan.

Een aantal factoren lijkt mee te werken, suggereert Jindai: “In Japan schudden we geen handen en we zoenen en omhelzen veel minder dan in Europa of Amerika. De sociale afstand is over het algemeen wat groter.” De hygiëne staat op een hoog niveau: ontsmettende handgel bij de ingang van restaurants en winkels was al gebruikelijk en veel mensen droegen al mondkapjes. In westerse landen wordt het nut daarvan betwijfeld, maar het lijkt wel duidelijk dat het virus minder kans maakt als bijna iedereen ze draagt.

Inreisbeperkingen

Toch kunnen de Japanners niet helemaal gerust zijn. Het aantal nieuwe besmettingen, hoe laag ook in westerse ogen, loopt de afgelopen dagen weer op. Dat komt vooral door reizigers uit het buitenland die het virus meebrengen. Jindai maakt zich dan ook zorgen over wat er gebeurt na 1 april. Niet alleen gaan de scholen weer open, veel nieuwe werknemers beginnen ook op die datum. “En veel mensen zijn tijdens de voorjaarsvakantie op reis geweest.”

Volgens Japanse media zijn er daarom strenge inreisbeperkingen op komst. Buitenlanders die in de afgelopen twee weken in de Verenigde Staten, Europa of Zuid-Korea zijn geweest, mogen dan het land niet meer in. Behalve Japanners: die zouden twee weken in thuisquarantaine moeten blijven.

Lees ook: De effectieve Zuid-Koreaanse aanpak: testen, informeren en afstand houden

Gaat het nieuwe coronavirus onvermijdelijk velen raken, zoals premier Rutte zei? Aziatische landen die al vroeg te maken kregen met het virus, kiezen een andere weg. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden