Italië

De Italiaanse Vijfsterrenbeweging valt uiteen na ruzie over wapens voor Oekraïne

De Italiaanse minister van buitenlandse zaken Luigi Di Maio heeft aangekondigd uit de Vijfsterrenbeweging te stappen. Beeld AP
De Italiaanse minister van buitenlandse zaken Luigi Di Maio heeft aangekondigd uit de Vijfsterrenbeweging te stappen.Beeld AP

De Vijfsterrenbeweging valt uit elkaar vanwege onenigheid over voortzetting van de wapenleveranties aan Oekraïne. De ruzie binnen de coalitiepartij brengt de regering-Draghi echter niet direct in gevaar.

Pauline Valkenet

De Italiaanse Vijfsterrenbeweging, de grootste partij binnen premier Mario Draghi’s brede coalitieregering, is in tweeën gebroken. Beide kampen botsten de afgelopen dagen met elkaar over het doorgaan met het leveren van wapens aan Oekraïne.

Luigi di Maio, minister van buitenlandse zaken en voormalig leider van de Vijfsterrenbeweging, is een overtuigd voorstander van die leveranties. Maar Giuseppe Conte, oud-premier en de huidige partijleider, zet er grote vraagtekens bij; binnen zijn min of meer linkse Vijfsterrenbeweging bestaat sympathie voor Rusland en Conte vindt dat de wapenleveranties de oorlog in Oekraïne aanwakkeren. Hij meent dat de Italiaanse regering moet inzetten op vredesbesprekingen.

Die botsende visies hebben ertoe geleid dat Luigi Di Maio dinsdagavond aankondigde uit de Vijfsterrenbeweging te stappen en een nieuwe fractie te starten.

De breuk binnen de Vijfsterrenbeweging brengt de regering van Draghi niet onmiddellijk in gevaar. Want de partij van Conte heeft dinsdag uiteindelijk wel ingestemd met verdere wapenleveranties, en benadrukt niet uit de coalitieregering te willen stappen. Maar politiek analisten schrijven woensdag dat Conte er best eens voor kan kiezen om niet in het kabinet te blijven zitten en Draghi op ad hoc basis te gaan steunen.

Oekraïne of Rusland?

De onenigheid tussen Luigi Di Maio (35), die vanaf de stichting van de Vijfsterrenbeweging in 2009 een van de meest invloedrijke kopstukken ervan was, en Giuseppe Conte (57) was op zondag publiekelijk tot een uitbarsting gekomen. Di Maio verweet de Vijfsterrenbeweging met haar tegenstand tegen de wapenleveranties de regering-Draghi te ondermijnen en de positie van Italië binnen de Europese Unie te verzwakken. “Sta je achter het aangevallen Oekraïne of achter agressor Rusland? Sommigen van onze leiders riskeren ons land te verzwakken”, schreef de minister. Di Maio zei trots te zijn op de uitgesproken pro-Europese en pro-Atlantische standpunten van de regering waarvan hij deel uitmaakt.

Woensdag bleek dat ruim 60 van de in totaal 227 Vijfsterren-parlementsleden Di Maio volgen. De nieuwe parlementaire groep heet ‘Samen voor de toekomst’. Door Di Maio’s afscheid is de Vijfsterrenbeweging niet langer de grootste partij in het parlement: dat is nu de rechts-nationalistische Lega van Matteo Salvini.

Dat de Vijfsterrenbeweging zou gaan splijten, zat er al maanden in. Het is er één grote chaos. De Vijfsterrenbeweging werd opgezet door cabaretier Beppe Grillo als een anti-systeembeweging die niets met de klassieke manier van politiek bedrijven van doen wilde hebben. Maar in 2018 werd de Vijfsterrenbeweging de grootste bij de parlementsverkiezingen, met 33 procent van de stemmen. Sindsdien zat de partij steeds in de regering. Dat betekende: compromissen sluiten. En dat veroorzaakte enorm veel interne frictie.

Dat er landelijke verkiezingen in zicht zijn – die staan gepland voor begin 2023 – heeft er ongetwijfeld aan bijgedragen dat de breuk juist nu plaatsvindt. De Vijfsterrenbeweging heeft dramatisch veel kiezers verloren en kan nu in de peilingen op nog maar 13 procent van stemmen rekenen.

Lees ook:

De machtsstrijd binnen de Vijfsterrenbeweging is losgebarsten: Beppe Grillo weigert op te stappen

Hoe hoog de nood ook is, uiteindelijk wil oprichter Beppe Grillo de controle over de Vijfsterrenbeweging niet aan iemand anders afstaan.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden