Italië

De Italiaanse premier Conte is niet zo'n watje gebleken als hij leek

Premier Giuseppe Conte in de Italiaanse Senaat. Beeld AP

Conte werd binnengehaald als een kleurloze leider. Nu laat hij zich gelden in de Italiaanse politiek.

De Italiaanse parlementariërs hebben gisteren ingestemd met de gloednieuwe regering onder leiding van Giuseppe Conte. Conte II, een ongemakkelijke fusie van de anti-establishmentpartij Vijfsterrenbeweging en de centrum-linkse Democratische Partij, kan aan de slag. De politieke verandering is zelfs voor Italiaanse begrippen opmerkelijk. Een maand geleden werd het land nog geleid door een rechts-populistisch-nationalistisch kabinet met een eurosceptisch profiel. Nu ligt het bestuur in Rome – zonder tussentijdse verkiezingen – bij een ministersploeg van anti-establishment populisten en pro-Europese sociaal-democraten.

De verandering die Giuseppe Conte (55) zelf heeft ondergaan, is ook opvallend. Toen de hoogleraar privaatrecht ruim een jaar geleden premier werd, had niemand van hem gehoord. De leiders van de Vijfsterrenbeweging en de Lega die in de lente van 2018 de regering vormden, wilden een regeringsleider die vooral niet de leiding zou nemen. De keuze van Luigi Di Maio en Matteo Salvini viel daarom op deze partijloze professor zonder politieke ervaring; het was de taak van Conte – een kalme man die van mooie maatpakken met pochets houdt – om bij de frequente regeringsruzies te bemiddelen en de eerste rechts-populistische regering van Europa een gematigd en keurig gezicht te geven.

Het debuut van Conte was niet geweldig. De pers zette hem neer als een aarzelende, onzichtbare premier die met name door de luidruchtige Matteo Salvini volkomen werd overschaduwd. Met zijn vrij zachte stem en belerende toon maakte Conte geen indruk op de Italianen.

Conte is in het middelpunt gaan staan

Maar in het afgelopen jaar heeft de hoogleraar snel bijgeleerd en is hij is niet zo’n watje gebleken als hij leek. Dat werd vorige maand goed zichtbaar toen hij Salvini, nadat die de regering had opgeblazen, live op televisie hard aanviel. Conte maakte de Lega-leider uit voor een opportunistische egoïst zonder loyaliteitsgevoel.

Nadat Conte I was gevallen, wilde de Vijfsterrenbeweging snel door met Conte II. Daarbij speelde vast ook mee dat de ingetogen Conte inmiddels goed valt bij de kiezers: op de president na is hij de politicus die het meeste vertrouwen geniet.

Op zijn tweede kabinet probeert Conte nu een eigen stempel te drukken – deze keer heeft hij geen vice-premiers. Dagblad La Stampa schrijft: “Conte is in het middelpunt gaan staan. Hij was een ja-knikker maar eist nu zijn onafhankelijkheid op.”

Critici verwijten hem dat hij té meegaand is en dat hij geen politieke visie heeft. Opiniemaker Ernesto Galli della Loggia hem op televisiezender La7 ronduit zwak. “Een jaar lang kon Salvini doen wat hij wilde. De premier ondertekende zonder protest alles waar de Lega mee kwam. Nu pas heeft Conte kritiek en wil hij een andere kant op. Dan ben je voor mij geen sterke leider.”

‘We gaan minder ruziën en meer doen’

Maandag en dinsdag maakte Conte in de twee kamers van het parlement bekend waar hij met Italië naartoe wil. “We gaan minder ruziën en meer doen”, zei de premier. Hij beloofde een constructieve dialoog met de Europese Commissie over het te hoge begrotingstekort en de te hoge staatsschuld.

Conte beloofde verder veel fijns en niets onaangenaams. Het varieerde van het stimuleren van de economische groei en het digitaliseren van het overheidsapparaat tot gratis crèches voor lagere-inkomens-gezinnen, om het lage geboortecijfer op te krikken. Hij kondigde ook extra investeringen aan in het achtergebleven zuiden. Er komt een minimumloon en werknemers gaan minder belasting betalen. Bovendien wil Conte de schepen van ngo’s die immigranten oppikken uit de Middellandse zee weer gaan toelaten tot Italiaanse havens, maar pas nadat de EU heeft vastgesteld hoe de bootmigranten over de lidstaten worden verdeeld.

Lees ook: 

Een verstandshuwelijk uit rancune: hoe stabiel is de nieuwe regering van Italië?

De fusie van Vijfsterrenbeweging en PD is onnatuurlijk, schreef Italië-correspondent Pauline Valkenet onlangs. Hoe stabiel zal deze nieuwe regering zijn?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden