Analyse Brexit

De grote vraag is of Johnson nog een truc achter de hand heeft

Boris Johnson bracht vrijdag een bezoek aan Darnford Farm in de Schotse plaats Banchory. Beeld AFP

De kans dat de Britten vóór 31 oktober naar de stembus moeten is flink geslonken. De Britse oppositiepartijen hebben gezamenlijk afgesproken komende maandag wederom tegen Johnsons wetsvoorstel te stemmen om vervroegde verkiezingen uit te schrijven. 

Jeremy Corbyn, leider van Labour, had de fractieleiders van de Liberaal Democraten, de Schotse nationalisten en de Groenen uitgenodigd voor overleg om te zorgen dat de oppositie een eensgezind standpunt zou innemen. Binnen een paar uur waren ze eruit. “We gaan niet mee in het spel van Boris Johnson”, zei een woordvoerder van de LibDems. “Hij is wanhopig uit op verkiezingen”, zei Ian Blackford, fractievoorzitter van de SNP. “Wij doen wat het beste is voor het land. Dat is no-deal voorkomen en op z’n vroegst pas na 31 oktober verkiezingen organiseren.”

Als een bange kip

Binnen Labour was er echter lang veel discussie over nieuwe verkiezingen, maar ook Corbyn accepteerde uiteindelijk de wens van veel van zijn partijgenoten en de andere oppositiepartijen. Johnson reageerde uiterst ­ teleurgesteld. “Dit is een buitengewoon grote politieke vergissing”, zei hij, op bezoek in Schotland. Het lijkt Johnson, met veel van de rechtse tabloids in de rug, niet te zijn gelukt om de oppositie uit de tent te lokken. The Sun beeldde Corbyn deze week op de voorpagina af als een bange kip. Ook de serieuzere pro-brexitkrant The Telegraph noemde de Labour-leider een ‘hypocriet’.

Hoewel Johnson komende maandag toch wil proberen om een twee derde meerderheid te krijgen voor verkiezingen, lijkt die stemming volkomen zinloos. Hij heeft de oppositie nodig om verkiezingen voor elkaar te krijgen, waardoor zijn wens om verkiezingen voor 31 oktober te houden nu zo goed als vervlogen is. Daarnaast heeft het Hogerhuis, de Britse Eerste Kamer, de uitstelwet aangenomen die eerder deze week al door het Lagerhuis ging. 

In eerste instantie leek de regering van plan het proces in het Hogerhuis eindeloos te willen rekken, maar al snel werd duidelijk dat dat geen haalbare missie was. De wet dwingt Johnson om de EU om uitstel van de brexit te vragen, tot in elk geval 31 januari 2020. Tenzij hij alsnog een akkoord weet te bereiken met EU-leiders voor 19 oktober, iets wat op dit moment zeer onwaarschijnlijk is.

Volkomen onduidelijk

Maar omdat Johnson weigert dat uitstel te vragen en ook geen mogelijkheid heeft om verkiezingen uit te schrijven, is volkomen onduidelijk wat er nu gaat gebeuren. Sommigen suggereren dat de premier broedt op een truc om alsnog zijn zin te krijgen, alleen zijn er nauwelijks logische of voor de hand liggende manieren te zien die hem uit zijn benarde positie zouden kunnen redden. 

Het enige goede nieuws voor Johnson was dat het Britse Hooggerechtshof hem gelijk gaf in de zaak die aangespannen was door zakenvrouw en anti-brexitactivist Gina Miller en oud-premier John Major om het opschorten van het parlement ongrondwettelijk te verklaren. De rechter ging niet mee in dat verzoek, wat duidelijk maakt dat wat Johnson gedaan heeft weliswaar politiek gezien uiterst omstreden is maar dat hij geen regels heeft overtreden. Miller zei in hoger beroep te gaan. Dat dient op 17 september, als het parlement al is opgeschort.

Lees ook:
Boris Johnson heeft het brexit-schaakspel al lang uitgedacht

Als de tegenpartij zijn pionnen slaat, heeft hij nog altijd de koningin achter de hand. Premier Boris Johnson zal zich niet zomaar neerleggen bij een parlementaire meerderheid tegen een no-dealbrexit.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden