Nieuwe Europese Commissie

De ‘groenste Europese Commissie ooit’ krijgt de zegen van het parlement, maar niet van de Groenen

De nieuwe voorzitter van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen. Beeld Reuters

De Europese Groenen steunen het team van Ursula von der Leyen vooralsnog niet. ‘Klimaat-commissaris’ Frans Timmermans begrijpt daar niets van.

De ‘politieke commissie’ van Jean-Claude Juncker is dood, leve de ‘geopolitieke commissie’ van Ursula von der Leyen. Het Europees Parlement gaf woensdag met een ruime meerderheid zijn zegen aan het nieuwe dagelijkse bestuur van de Europese Unie: 461 stemmen voor, 157 tegen, 89 onthoudingen. Dat is een ruimer democratisch mandaat dan Juncker in 2014 kreeg (423-209-67). De commissie-Von der Leyen neemt komend weekeinde haar intrek in het Berlaymont-gebouw in Brussel.

De afgelopen maanden wist Von der Leyen, met vallen en opstaan, de benodigde steun bij elkaar te sprokkelen van de grootste drie politieke families in Straatsburg: de christen-democraten, de sociaal-democraten en de liberalen. Van die groepen stemde slechts één sociaal-democraat tegen: de Duitse SPD’er Petra Kammerevert.

De meest tegenstemmen kwamen van populistisch rechts en links, terwijl de meeste Groenen zich onthielden van stemming, inclusief de drie GroenLinksers.

‘Een stemonthouding is beter dan een tegenstem’

Frans Timmermans, die nu pas écht zeker is van een tweede termijn als belangrijkste vicevoorzitter, begreep die opstelling van de Groenen niet. “Ze zeggen: ‘wij willen de commissie geen blanco cheque geven’, alsof de partijen die voor ons hebben gestemd dat wel doen. Iedere partij zal op basis van onze voorstellen een oordeel geven. Ik had gehoopt op iets meer steun van de Groenen. Dit is het meest progressieve en groene programma van een commissie ooit. Maar goed, een stemonthouding is beter dan een tegenstem. Nu ga ik proberen hen aan onze kant te krijgen met onze maatregelen. Ik heb goede hoop dat dat lukt.”

In de ochtend had Von der Leyen het parlement drie kwartier lang toegesproken over de prioriteiten voor de komende vijf jaar. Keurig netjes ging ze langs alle thema’s die de drie grootste partijfamilies belangrijk vinden, van klimaat tot migratie en van digitalisering tot sociaal beleid.

Aan de rechtsstaat – de afgelopen vijf jaar een belangrijk werkgebied voor Timmermans – besteedde ze relatief weinig woorden. Veel Europarlementariërs zullen de nieuwe commissie wat dat betreft scherp in de gaten houden. Von der Leyen kwam immers op de commissiestoel terecht dankzij de steun van onder meer Polen en Hongarije. Die verzetten zich de voorbije zomer met hand en tand tegen de benoeming van Timmermans. Daardoor vrezen critici dat die landen onder Von der Leyen makkelijker zouden kunnen wegkomen met rechtsstaatschendingen.

De nieuwe voorzitter van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen, geflankeerd door vicevoorzitter Frans Timmermans, spreekt het Europees Parlement toe tegen de achtergrond van haar hele team. Beeld Reuters

‘De wereld heeft ons leiderschap nodig’

“Ik hoop dat de nieuwe commissie een sterke positie inneemt tegenover de Poetins, Erdogans, Bolsonaro’s, Trumps en Viktor Orbáns van deze wereld”, zei Kati Piri (PvdA) tijdens het debat met Von der Leyen.

De Duitse oud-minister van defensie streeft ernaar om Europa een leidende rol te laten spelen in een instabiele wereld. “De wereld heeft ons leiderschap meer nodig dan ooit. We moeten onze partners in de Verenigde Naties laten zien dat ze op ons kunnen vertrouwen, als kampioenen van het multilateralisme”. 

Daarmee moet de EU zich wat Von der Leyen betreft afzetten tegen ‘krachten die alleen de taal van confrontatie en unilateralisme spreken’, een duidelijke hint naar de Amerikaanse president Donald Trump en andere nationalistische wereldleiders. “Wij kunnen de vormgevers zijn van een betere wereldorde.”

Dat wil niet zeggen dat de EU een ‘zachte macht’ wordt op het wereldtoneel, aldus Von der Leyen. “Mijn commissie zal niet terugdeinzen voor de taal van zelfvertrouwen en assertiviteit. Maar we zullen dat op de Europese manier doen. Dit is de geopolitieke commissie die ik in gedachten had, en die Europa zo hard nodig heeft.”

Lees ook:
Ursula von der Leyen gaat straks in haar kantoor wonen

Het betekent een forse besparing op de kosten van de beveiliging van de baas van het dagelijks EU-bestuur, en op de kosten van een huurhuis of hotel. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden