Italië Kabinetscrisis

De gok van Salvini: de Italiaanse regering opblazen en vervolgens premier worden

Beeld EPA

In Italië is de populistische regering van Vijfsterrenbeweging en Lega zo goed als geïmplodeerd. Binnen de nationalistische, eurosceptische Lega gingen er al maanden stemmen op om het kabinet vanwege de moeizame samenwerking te laten klappen. 

Lega-leider Matteo Salvini heeft herhaaldelijk beweerd daar niets voor te voelen: hij zei het regeercontract te willen respecteren - ‘Ik ben een man die zijn woord houdt' - en de regering de volle vijf jaar in stand te willen houden. Nu heeft Salvini toch besloten dat het welletjes is. Hij wil nieuwe parlementsverkiezingen, het liefst in oktober.

Waarover botste de Lega met de Vijfsterrenbeweging?

Je kunt beter vragen: waarover niet? De twee partijen zijn na de verkiezingen, vorig jaar maart, min of meer gedwongen samen gaan regeren. Er was geen alternatief mogelijk. De coalitie was van begin af aan fragiel; de kleinere, ervaren Lega begon de grotere, onervaren Vijfsterrenbeweging te overschaduwen en de partijen waren het over té veel zaken oneens. Zo was de Lega bijvoorbeeld geen voorstander van het burgerinkomen voor arme Italianen dat de Movimento 5 Stelle per se heeft willen invoeren. En terwijl de Lega, die de machtsbasis in het welvarende noorden heeft, wil dat de Italiaanse gewesten grotere fiscale autonomie krijgen, is de Vijfsterrenbeweging daar fel tegen (de partij is vooral sterk in het onderontwikkelde zuiden). De Lega wil ook dat er een hogesnelheidstrein tussen Lyon en Turijn gaat rijden, maar de Vijfsterrenbeweging vindt de aanleg van die spoorlijn geldverspilling.

Als er al maanden zo veel wrijving is, waarom heeft Salvini dan juist nú besloten om de boel op te blazen?

Woensdag is er in het parlement een stemming gehouden over die sneltrein door de Alpen. De Vijfsterrenbeweging stemde tegen. Dat heeft Salvini aangegrepen om hardop te constateren dat doorgaan met deze regering geen zin heeft. Donderdag is hij verkiezingen gaan eisen. Salvini ruikt namelijk de alleenheerschappij: in de peilingen tikt zijn partij de 37 procent aan. Dat is niet genoeg voor een parlementaire meerderheid, maar het scheelt niet veel. De Lega-leider wil daarom voor verkiezingen gaan, over twee maanden. Als hij de stekker later uit de regering zou trekken, dan kunnen verkiezingen vanwege parlementaire procedures en geplande stemmingen pas ergens ver in 2020 worden gehouden. Zo lang wil Salvini kennelijk niet wachten.

Het Palazzo Chigi, de ambtswoning van de Italiaanse premier - momenteel bewoond door premier Conte. Beeld AFP

Gaat deze gok goed voor hem uitpakken? 

Daar ziet het wel naar uit. De geslepen raspoliticus is op dit moment superpopulair, vooral dankzij zijn strenge anti-immigratiebeleid. Salvini domineert de politieke agenda volkomen. Alle media in Italië berichten voortdurend over alles wat hij zegt en doet: van in zijn zwembroek op het strand zijn aanhang groeten tot het op dorpsfeesten maken van selfies met zijn kiezers (een van zijn bijnamen: Selfini). De Milanees is een maestro op sociale media, waar hij miljoenen volgers heeft. 

Hij zal nu dag en nacht campagne gaan voeren. Het moet heel gek lopen, wil hij de verkiezingen niet winnen - ook al omdat de Vijfsterrenbeweging in de peilingen onder de 20 procent is gezakt, de linkse Democratische Partij ook nauwelijks verder komt dan 20 procent en Forza Italia net als partijleider Silvio Berlusconi behoorlijk is verschrompeld. Salvini hoopt premier te worden en in zijn eentje te kunnen regeren. Voor de broodnodige zetels kan hij eventueel de kleine, extreem-rechtse partij Fratelli d'Italia erbij halen.

En dan? Wat zal Salvini - eenmaal premier - gaan doen?

Tot nu toe was het voor hem (als minister van binnenlandse zaken) bij gebrek aan harde tegenstand makkelijk scoren met het niet langer toelaten van bootmigranten. Maar de immigratiestroom is nu vrijwel opgedroogd. De nationalistische, eurosceptische Salvini verlegt zijn focus daarom naar forse belastingverlagingen en hogere overheidsuitgaven, die volgens hem de economie weer zullen doen groeien. Maar daar treft hij wél krachtige tegenstanders: de eurozone-partners, de Europese Commissie en last but not least de machtige investeerders die het blutte Italië geld lenen. En dan wordt scoren een stuk moeilijker.

Site:

Politieke crisis in Rome: Legaleider Salvini wil nieuwe verkiezingen

Matteo Salvini, de leider van de Italiaanse regeringspartij Lega, ziet geen toekomst meer voor de coalitie met de Vijfsterrenbeweging. Nieuwe verkiezingen zijn volgens de populaire minister van binnenlandse zaken en vicepremier de enige weg om uit de ernstige politieke crisis te komen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden