Vluchtelingen

De EU wil Afghanen opvangen in de regio, maar stuit op een muur

Turkse soldaten patrouilleren bij een muur die is aangebracht bij de grens met Iran. Beeld Hollandse Hoogte
Turkse soldaten patrouilleren bij een muur die is aangebracht bij de grens met Iran.Beeld Hollandse Hoogte

De EU wil een nieuwe ‘Turkije-deal’ voor de Afghanen die de Taliban ontvluchten, naar de buurlanden.

De Europese Unie zit met de handen in het haar: enerzijds eist ze dat de Taliban Afghaanse vluchtelingen veilige doorgang naar het buitenland verlenen, maar tegelijkertijd wil ze voorkomen dat die vluchtelingen naar Europa komen. De EU liet dinsdagavond weten dat alle 27 landen ‘vastberaden’ zijn samen te werken om een ‘herhaling van ongecontroleerde, illegale migratiebewegingen’ te voorkomen.

Premier Mark Rutte benadrukte op bezoek bij de Franse president Emmanuel Macron in Parijs: “Het laatste wat je wilt is een herhaling van wat gebeurde in 2015 en 2016 met de Syrische vluchtelingencrisis”.

De opvang van de Afghanen zou ‘met name in de regio’ moeten plaatsvinden, en de EU zou bereid zijn om een miljard euro op tafel te leggen voor acute hulp. Het is dus geen toeval dat op dit moment veel Europese bewindslieden niet op hun ministerie te vinden zijn, maar in die ‘regio’.

Ontmoeting ‘op ambtelijk niveau’ met de Taliban

Woensdag vloog minister van buitenlandse zaken Sigrid Kaag naar Qatar voor een ontmoeting met haar Qatarese en Duitse ambtsgenoot. Daar is ook ‘een eerste ontmoeting op ambtelijk niveau’ geweest met vertegenwoordigers van de Taliban, aldus de minister. Het is niet bekend waar dat gesprek over ging. Daarna vloog Kaag meteen naar Pakistan, waar ze die avond besprekingen had.

Pakistan is een van de landen die de EU als mogelijke opvangplek van Afghanen ziet. Maar dat land zit niet te wachten op nieuwe vluchtelingen. Pakistan houdt de grenzen met Afghanistan grotendeels dicht, en het kleine aantal Afghaanse vluchtelingen dat door Pakistan is toegelaten wordt opgevangen door hun familieleden. Pakistan heeft sinds de laatste crisis begon geen enkele Afghaan vluchtelingenstatus toegekend.

De Pakistaanse buitenlandminister Shah Mahmood Qureshi zei dinsdag tijdens een ontmoeting met zijn Duitse collega bovendien dat zijn land geen mogelijkheden ziet voor het opnemen van vluchtelingen. Hij stelde dat Pakistan in de afgelopen decennia al meer dan 3 miljoen Afghaanse vluchtelingen heeft opgevangen en dat het land heeft geholpen bij de evacuatie van meer dan 10.000 buitenlanders uit Afghanistan. De EU moet vooral voorkomen dat Afghanistan ‘economisch instort’, aldus de minister. Zo’n instorting zou de vluchtelingencrisis alleen maar vergroten.

Oezbekistan zoekt vooral naar mogelijkheden om Afghanen weg te sturen

De noordelijke buurlanden van Afghanistan zijn nog strikter: zij willen helemaal geen Afghanen hebben. Oezbekistan heeft weliswaar in de laatste weken zo’n vierhonderd Afghanen opgenomen, maar zoekt nu vooral naar mogelijkheden om hen weg te sturen – vorige week werden 150 vluchtelingen teruggestuurd naar Afghanistan na onderhandelingen met de Taliban. Het toelaten van meer vluchtelingen lijkt dus onbespreekbaar.

Tadzjikistan wil ook niets weten van het opvangen van meer vluchtelingen en heeft dinsdag met de Amerikanen een deal gesloten om de grensbewaking juist verder op te voeren. Buurland Turkmenistan weigert ook vluchtelingen en voert daarvoor gezondheidsredenen aan: het land wil geen nieuwe coronagevallen binnenhalen.

Een ander land waar Afghanen heen zouden kunnen is Iran, maar ook dat land is niet bereid om een nieuwe vluchtelingenstroom op te vangen. Iran heeft al 780.000 Afghanen opgevangen en er zijn naar schatting nog eens 2 miljoen ongedocumenteerde Afghanen in het land. Iran zal zeker niet bereid zijn om Europa te hulp te schieten, ook niet voor geld.

Toch zijn er inmiddels veel Afghanen Iran binnengekomen de afgelopen weken, maar veel van hen zijn op doortocht naar Turkije. Dat land is momenteel bezig om een muur aan de grens te bouwen om Afghanen tegen te houden. Turkije vangt zelf al meer dan 3,6 miljoen Syrische vluchtelingen op en heeft te maken met groeiende onvrede over het vluchtelingenbeleid van de regering.

Lees ook:

Hoe is het Afghaanse vluchtelingen in Nederland tot nu toe vergaan? ‘Wij zijn heel prestatiegericht’

Afghanen kwamen sinds de jaren negentig naar Nederland, op de vlucht voor oorlog en geweld. Hoe is het met hen?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden