Beeld Trouw

ColumnBas den Hond

De Democraten haalden meer uit hun conventie dan de Republikeinen

Het was behelpen met de conventies van de twee grote Amerikaanse politieke partijen. Geen bad in een menigte van gelijkgezinden voor duizenden actieve partijleden. Veel toespraken voor een lege zaal, en dan meestal ook nog opgenomen, waardoor ze soms achterliepen op het nieuws. Keihard werken om er nog iets van te maken dat de tv-zenders gratis zouden willen uitzenden.

En wat hebben die twee concurrerende spektakels in augustus nu helemaal opgeleverd? Op het eerste gezicht: niets.

Traditioneel krijgt de kandidaat van een partij na de officiële inhuldiging op de conventie een oppepper in de peilingen. Al die aandacht, al die lof, de sympathieke familieleden, de aanhang wordt er enthousiast van en zelfs de grootste tegenstander kan er even mild door worden gestemd.

De conventies zijn altijd in de zomer voor de presidentsverkiezingen en kort na elkaar, dus beide partijen krijgen zo’n ‘convention bounce’. Maar de ene bounce is de andere niet. Met argusogen kijken campagne-bazen en journalisten naar de relatieve grootte van die sprong, en hoe lang hij beklijft. Aan het eind van de rit, in november, kan een klein verschil immers heel goed het grote verschil maken tussen presidentschap en roemloos politiek pensioen.

Maar in het coronajaar 2020 is de conventie-oppepper zo goed als afwezig. En dat is vooral slecht nieuws voor Donald Trump. Want Joe Biden stond voor in de peilingen toen de twee partijen aan hun virtuele feesten begonnen. Niet alleen in het aantal mensen dat op hem wil stemmen, maar ook in de algemene sympathie van het publiek. Het percentage kiezers dat Biden een eerlijke, aardige en capabele politicus vindt, is 1,7 procent hoger dan het percentage dat hem ongunstig beoordeelt (48,3 tegen 46,6). Bij Trump winnen juist de critici het van de toejuichers, met maar liefst 13,7 procent verschil (55,6 tegen 41,9). Dat is voor een kandidaat een flinke molensteen om de nek.

Amerika dreigt volgens Trump te verzinken in chaos 

Verschillende sprekers tijdens de Republikeinse conventie deden hun best een zachtere, mildere Trump te presenteren dan de tv-kijkers meestal zien. Maar in zijn eigen toespraak aan het eind koos Trump toch weer vooral voor de rol van de sterke man. Amerika dreigt volgens hem te verzinken in chaos door wat hij afschildert als aanhoudend geweld van linkse raddraaiers in steden als Portland, Washington en New York. Aan politiegeweld tegen zwarten waartegen overal in de VS wordt gedemonstreerd, veelal vreedzaam, besteedde hij maar één vaag zinnetje. Trump zal dat geweld keihard aanpakken, was de boodschap. Het is volgens hem de enige manier om de rust te herstellen en de veiligheid van elke Amerikaan te garanderen.

Toen na de conventie het geweld in sommige van die steden nog sterker oplaaide, en er doden vielen in Kenosha in Wisconsin en Portland in Oregon, leek die strategie aan kracht te winnen. Het onderwerp waarover de Democraten het veel liever zouden hebben, de erbarmelijke prestaties van de Amerikaanse overheid rond de coronapandemie, en de daardoor veroorzaakte economische crisis, raakte in de media even op de achtergrond.

Maar de slag die Trump sloeg in de media heeft hem niet verder geholpen in zijn strijd voor herverkiezing, zo lijkt het. Nieuwsgierigheid naar de convention bounce van de twee kandidaten zorgde ervoor dat flink wat media de afgelopen week peilingen lieten houden. En niet alleen blijkt daaruit dat Trump in het algemeen nauwelijks iets is opgeschoten met zijn conventie, hij blijkt zelfs weinig bijval te krijgen voor zijn aanpak van de demonstraties tegen politiegeweld.

De gebeurtenissen in Portland en Kenosha hebben hun uitwerking heus niet gemist. In juni vond 57 procent van de kiezers het terecht dat er gedemonstreerd werd na de dood van George Floyd, in Minneapolis. Nu was dat, in een peiling van website Politico, 49 procent. Maar dat is altijd nog stukken hoger dan de sympathie die dergelijke demonstraties een paar jaar geleden mochten verwachten.

Nog stabieler is de opvatting onder de kiezers dat je voor het verbeteren van de verhouding tussen wit en niet-wit in de VS beter bij Joe Biden kunt zijn dan bij Donald Trump. Volgens 56 procent in een peiling van bureau YouGov zou het er met Trump alleen maar erger op worden, terwijl maar 23 procent dat over Joe Biden zegt.

Biden staat er nog goed voor

En heel opvallend: ook als de vraag niet gaat over iets abstracts als de verhouding tussen bevolkingsgroepen, maar iets veel dichter bij huis: je eigen gevoel van veiligheid, dan krijgt Trump ondanks zijn getamboereer op dat thema niet de voorkeur. In een peiling van ABC zei 56 procent van de Amerikanen dat Biden de beste keus was als het ging om het veilig houden van hun gezin. Maar 42 procent zei dat van Donald Trump.

Dat is niet toevallig ook het percentage kiezers dat van plan is op Trump te gaan stemmen. Die kiezers voelen zich kennelijk door de boodschap van de Republikeinse conventie goed bediend. Maar dat percentage van 42 procent is 4 procent kleiner dan het stemmenpercentage dat Trump haalde in 2016, toen hij met de hakken over de sloot won.

Joe Biden staat er daardoor nog steeds goed voor. En hij mag dan ook geen ‘bounce’ hebben gekregen dankzij de Democratische conventie, binnen de groep kiezers die van plan is op hem te stemmen, heeft er in die vier dagen wel een verschuiving plaatsgevonden. Het aantal mensen dat alleen maar op hem zou stemmen omdat het land dan van Donald Trump af is, nam af van 38 naar 29 procent.

Dat betekent dat juist meer mensen Biden zijn gaan zien als een potentieel goede president. Een ontwikkeling die goud waard kan zijn in de verkiezingsstrijd van de komende acht weken.

Trouw-correspondent Bas den Hond (standplaats Boston) schrijft wekelijks een column over de Amerikaanse politiek. Lees ze hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden