Herbert Palafox alias Super Muñeco.

NaschriftSuper Muñeco (1962-2022)

De clowneske worstelaar die de harten van Mexicaanse kinderen stal

Herbert Palafox alias Super Muñeco.
Jan-Albert Hootsen

Op de vraag of hij zich ‘al een legende voelde’, antwoordde Super Muñeco in 2013 met een anekdote.

“Mijn moeder, zij ruste in vrede, zei altijd tegen me dat ik de tortilla’s moest halen”, herinnerde hij zich tijdens een bezoek aan de Noord-Mexicaanse deelstaat Tamaulipas. “Mijn vader zei dat hij het wel zou doen, maar mijn moeder stond erop dat ik het deed. Dus ik liep naar buiten, iedereen keek me aan en herkende me. Daar gaat Super Muñeco tortilla’s halen, dachten ze. Ik wist dat mijn moeder me zo wilde leren dat ik altijd mezelf moest blijven.”

Op 9 februari stierf de in Mexico-Stad geboren Herbert Palafox, zoals Super Muñeco eigenlijk heette, op 59-jarige leeftijd, aan de gevolgen van Covid-19. Hij zou zijn hele leven en carrière even bescheiden als razend populair zijn. Als een van de grootste sterren van het lucha libre, het spectaculaire, theatrale Mexicaanse gemaskerde worstelen, zou hij vanaf de vroege jaren tachtig een fenomeen worden.

Bloederige Junior

Vooral voor kinderen was Super Muñeco, Spaans voor ‘Superpop’, een idool. Dat was geen toeval; waar de meeste Mexicaanse worstelaars hun gespierde torso nog intimiderender proberen te maken door hun felgekleurde maskers, koos hij ervoor om zijn masker te laten lijken op het gezicht van een clown, waarvan er in Mexico per hoofd van de bevolking meer zijn dan waar elders ook ter wereld. Het motief keek hij af van Cepillín en Chuchín, wellicht de twee meest legendarische clowns van het land.

Hij begon zijn carrière evenwel onder een andere naam, Sanguinario Jr. (‘De Bloederige Junior’), ter ere van zijn vader, die onder de naam Sanguinario zelf ook professioneel worstelaar was. Op de naam Super Muñeco werd hij door een vriendinnetje gebracht. Toen die relatie het niet overleefde, wilde hij in zijn eigen woorden uit het leven stappen. “Maar de liefde die zoveel kinderen toonden voor het personage van Super Muñeco zorgde ervoor dat ik alsnog door wilde gaan”, herinnerde hij zich.

Verzonnen biografie

Zijn clowneske personage deed zijn ster in rap tempo rijzen. De lucha libre is een van de populairste sporten in Mexico. Net als het Amerikaanse worstelen is het grotendeels show, maar de Mexicaanse variant is in veel opzichten spectaculairder dan die van de noorderburen. Arena’s in het hele land trekken wekelijks duizenden toeschouwers, die luidruchtig toezien hoe de spierbonken elkaar met de meest acrobatische stunts te lijf gaan.

Een belangrijk onderdeel van de lucha libre is de mythologie die rondom de worstelaars wordt gecreëerd. Ze worden onderverdeeld in helden en slechteriken, met een acrobatische of grove vechtstijl, elk met een verzonnen biografie die niet zou misstaan in een computerspel of een avonturenfilm. Super Muñeco was een van de ‘goeden’ en ondanks zijn forse postuur verrassend elegant en snel.

Succesvol was hij ook, ook al werd hij naar eigen zeggen aan het begin van zijn carrière ongenadig hard aangepakt in de ring door tegenstanders die weinig van zijn clownvoorkomen moesten hebben. Er wordt in Mexico traditioneel volop gegokt op het worstelspektakel en Super Muñeco is nog steeds de luchador die verreweg de meeste matpartijen waarop gegokt werd, heeft gewonnen. Belangrijker nog is het recordaantal maskers dat hij van de hoofden van tegenstanders heeft afgetrokken, de ultieme vernedering van een Mexicaanse worstelaar. Super Muñeco deed het meer dan honderd keer, iets wat alleen voor de allerpopulairste sterren is weggelegd.

Amerikanen kijken het af

Over het privéleven van de man achter het masker, Herbert Palafox, is weinig bekend. Luchadores worden geacht gedurende hun gehele carrière nooit uit hun rol als worstelsterren te stappen. Vanaf het moment dat ze de het huis verlaten, dragen ze hun masker en staan ze slechts bekend onder hun worstelnaam. Het was een rol waar Super Muñeco van genoot. “De rol van de fans is heel erg belangrijk, net als het nooit vergeten van de Mexicaanse wortels”, zei hij.

In de laatste jaren van zijn leven sprak hij desondanks soms zijn zorgen uit over de dalende populariteit van het spektakel. “Vroeger kenden kinderen alle worstelaars, maar als je nu een naam van een luchador noemt, kennen ze die niet meer”, betreurde hij. “Ze kijken steeds meer naar het Amerikaanse worstelen. Maar ik zal je zeggen: die buitenlander die ze zien, die heeft het van ons afgekeken.”

Trouw beschrijft het leven van onlangs overleden heel gewone of bekende mensen. Heeft u zelf een tip voor Naschrift? Mail ons via naschrift@trouw.nl.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden